Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nin 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni'nde sağlık hizmetlerinde hukuki sorumluluğa ilişkin açıklamalarda bulundu. Özkaya, tıbbi müdahalelerde ortaya çıkan her olumsuz sonucun hata olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek hastaların ve sağlık çalışanlarının haklarının birlikte korunması gerektiğini ifade etti.
Konuşmasında sağlık hizmetleri ile temel haklar arasındaki ilişkiyi ele alan Özkaya, devletin bireylerin yaşamını ve sağlığını korumaya yönelik sorumluluklarına değindi. Hukuki değerlendirmelerde somut olayın özelliklerinin esas alınması gerektiğini bildirdi.
Her olumsuz tıbbi sonuç hukuki sorumluluk doğurmuyor
Kadir Özkaya, sağlık alanındaki tıbbi müdahalelerin belirli riskler içerdiğini belirtti. Tedavi veya teşhis sürecinde istenmeyen bir sonuç ortaya çıkmasının tek başına tıbbi hata ya da hukuki sorumluluk anlamına gelmeyeceğini açıkladı.
Özkaya'ya göre bu tür durumlarda değerlendirme, olayın kendine özgü koşulları üzerinden yapılmalı. Uygulanan tıbbi standartların yanı sıra sağlık personelinin gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediğinin de incelenmesi gerekiyor.
Hukuki sorumluluğun belirlenmesinde objektif delillerin esas alınması gerektiğine işaret eden Özkaya, değerlendirmelerin yalnızca ortaya çıkan sonuç üzerinden yapılmaması gerektiğini ifade etti.
Sağlık hizmetlerinde adaletin sağlanması konusunda iki tarafın da haklarına değindi. Hastaların ve yakınlarının etkili hukuki korumaya erişebilmesi gerektiğini belirten Özkaya, sağlık çalışanlarının da hata yapma endişesi nedeniyle mesleki faaliyetlerini yerine getiremeyecek duruma düşmemesi gerektiğini kaydetti.
Anayasa'nın güvence altına aldığı temel hakları anlattı
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ikinci maddesinde yer alan "insan haklarına saygılı devlet" anlayışına değinen Özkaya, bu ilkenin anayasal düzenin belirleyici özellikleri arasında bulunduğunu söyledi.
Anayasa'nın farklı alanlarda temel hak ve özgürlükleri güvence altına aldığını aktardı. Yaşam hakkı, sağlığın korunması, sağlık hizmetlerinden yararlanma ve ifade özgürlüğü gibi hakların anayasal koruma kapsamında olduğunu belirtti.
Devletin insan yaşamı ve sağlığını korumak için etkili bir hukuki ve idari yapı oluşturmakla yükümlü olduğunu ifade etti.
Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru incelemelerinde sağlık hizmetlerinden kaynaklanan sorunları temel hak ve özgürlükler bakımından değerlendirdiğini bildiren Özkaya, teşhis ve tedavi süreçlerinde uyulması gereken esasları da anlattı.
Bu süreçlerde öne çıkan hususlar şöyle sıralandı:
-
Teşhis ve tedavi işlemlerinde gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi.
-
Hastaların tıbbi müdahalelerin taşıdığı riskler hakkında bilgilendirilmesi.
-
Tıbbi müdahaleler öncesinde hastaların rızasının alınması.
-
Olası hukuki sorumluluğun somut olayın koşullarına ve tıbbi standartlara göre değerlendirilmesi.
-
Sağlık çalışanları ile hasta ve yakınlarının haklarının birlikte gözetilmesi.
Üniversite öğrencilerine tevazu ve hukuka bağlılık çağrısı
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) öğrencilerine de seslenen Özkaya, akademik ve mesleki başarıyla birlikte kişisel değerlerin korunması gerektiğini vurguladı.
Gençlere bilgi ve bilimden mümkün olan en yüksek düzeyde yararlanmalarını tavsiye etti. Başarıları arttıkça mütevazı davranmaları gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Makamınız yükseldikçe, başarılarınız arttıkça tevazu hırkasını giymeyi bilin. Takdir edilmek şüphesiz güzel bir duygudur fakat insanı ayakta tutan başkalarının övgüleri değil, karakterinin sağlamlığıdır"
Özkaya, konuşmasının devamında demokratik toplumlarda farklı düşüncelere saygı gösterilmesinin gerekliliğini anlattı. Toplumsal birlikteliğin, farklılıkların korunması ve insanların bir arada yaşayabilmesiyle ilişkili olduğunu ifade etti.
Öğrencilere çok sesliliğe saygı duymalarını ve yasalara uygun hareket etmelerini tavsiye eden Özkaya, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
"Hukukun ve nizamın çizdiği sınırları asla ihmal etmeyin"
2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni'ne, AYM Başkanı Kadir Özkaya'nın yanı sıra Afyonkarahisar Valisi Dr. Naci Aktaş, milletvekilleri, üniversite yöneticileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
Üniversitede düzenlenen program, katılımcıların günün anısına hatıra fotoğrafı çektirmesiyle sona erdi.
