Fransa, İspanya, Portekiz, İtalya, Belçika ve Arnavutluk’ta protestolar farklı taleplerle büyüyor. Gençler ve diğer göstericiler; eğitim sistemindeki sorunlara, yüksek konut ve kira fiyatlarına, hayat pahalılığına, iş olanaklarının yetersizliğine ve çeşitli hükümet politikalarına tepki gösteriyor.
Özellikle Fransa’da lise öğrencilerinin başlattığı gösteriler öne çıktı. Uzun ders saatleri, öğretmen eksikliği, bakımsız sınıflar ve üniversiteye giriş sistemindeki şeffaflık sorunları protestoların başlıca nedenleri arasında gösterildi.
Öğretmen kadrolarındaki boşluklar nedeniyle bazı öğrencilerin aylarca derslerden mahrum kaldığı aktarıldı. Öğrenci gösterilerine daha sonra hayat pahalılığına tepki gösteren başka gruplar da katıldı.
Fransa’da protestoların kapsamı genişledi
Fransa’daki protestolar, eğitim-öğretim yılının başlamasından yaklaşık bir hafta sonra, Eylül 2026’nın sonlarında başladı. Gösteriler ilerleyen haftalarda şiddetlendi ve 17 Ekim 2026 Cumartesi günü en yoğun seviyesine ulaştı.
Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının ardından yükselen akaryakıt fiyatları da gösterilerin gündemine girdi. Fransa’nın büyük sendikalarından Genel İş Konfederasyonu (CGT) protestolara destek verdi.
CGT; fiyatların düşürülmesi, emekli maaşlarının artırılması ve ücretlerde artış yapılması çağrısında bulundu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise 18 Ekim 2026 akşamı yaptığı konuşmada kontrolsüz şiddeti eleştirdi.
Fransa hükümeti öğretmen açığını azaltmak amacıyla 3 bin ek ücretli yedek öğretmen görevlendireceğini açıkladı. Öğrencilerin okul yönetimleriyle ilgili karar süreçlerine dahil edilmesi de planlandı.
Hükümet ayrıca gelecek yılın bütçesinde öngörülen bazı üniversite kayıt ücreti artışlarından vazgeçti. Eylül ortasında gerçekleşen akaryakıt protestolarının ardından bazı sektörlere yönelik benzin sübvansiyonlarının artırılacağı da duyuruldu.
İspanya’da konut krizi protestoları tetikledi
İspanya’da gösterilerin merkezinde konut ve kira fiyatları bulunuyor. Eylül 2026’da başlayan protestoları, bir yatırım fonunun kirayı yüzde 230 artırmasının ardından 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın evinden çıkarılması tetikledi.
Abascal, hastaneye kaldırılmasından iki hafta sonra hayatını kaybetti. Göstericiler kiraların düşürülmesini, tahliyelerin sona erdirilmesini ve yatırım fonlarının konut satın almasının yasaklanmasını talep etti.
Başbakan Pedro Sanchez, kiracıları korumaya yönelik acil konut düzenlemelerini yasalaştırmaya çalıştı. Düzenlemeler parlamentoda sağ ve aşırı sağ partilerin oylarıyla reddedildi.
Sanchez bunun üzerine 29 Kasım 2026 tarihinde erken seçim yapılması çağrısında bulundu. Yeni reformlar için parlamentoda daha geniş bir ilerici çoğunluğa ihtiyaç bulunduğunu açıkladı.
Portekiz ve İtalya’da da konut gündemde
Portekiz’de yüzlerce kişi 17 Ekim 2026 Cumartesi günü başkent Lizbon’un merkezinde toplandı. Resmi verilere göre ülkede konut fiyatları 2015-2024 döneminde yüzde 124 yükseldi.
Bu artışın Avrupa Birliği ortalamasının yaklaşık iki katı hızda gerçekleştiği bildirildi. Konut bütçeleri üzerindeki baskı, Milano’daki protestoların da ana gündemlerinden biri oldu.
Avrupa’daki gösterilerde öne çıkan talepler şöyle sıralandı:
-
Fransa’da eğitim koşullarının iyileştirilmesi, ücretlerin ve emekli maaşlarının artırılması.
-
İspanya’da kiraların düşürülmesi ve tahliyelerin durdurulması.
-
Portekiz ve Milano’da yükselen konut maliyetlerine çözüm bulunması.
-
Arnavutluk’ta yolsuzluk iddiaları, iş olanakları ve eğitim standartlarına ilişkin sorunların giderilmesi.
Arnavutluk’taki protestolar ise yaz aylarından bu yana devam ediyor. Gösterileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in desteklediği lüks kıyı projesi tetikledi. 18 Ekim 2026 Pazar günü protestolar altıncı gününe girdi.
Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçiminin Nisan 2027 tarihinde yapılması planlanıyor. İspanya’da ise konut düzenlemelerinin bir bölümünün parlamentonun daimi kurulu üzerinden geçirilmesi halinde protestoların seçimlerden önce sona erebileceği belirtiliyor.
