Türkiye, 22 yıl aradan sonra yeniden çok kritik bir küresel organizasyona ev sahipliği yapıyor. Başkentte dün başlayan 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi, ikinci gününde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen üst düzey diplomatik oturumlarla devam ediyor. Zirve kapsamında 40'tan fazla ülkeden temsilci küresel güvenlik mimarisi için bir araya gelirken, dünyanın önde gelen 32 lideri sabah saatlerinden itibaren Beştepe'ye intikal etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında yürütülen zirvenin ikinci gün oturumlarında savunma harcamaları, İran krizi, Avrupa'nın güvenliği ve ittifakın geleceği masaya yatırılıyor.
Zirve kapsamında eş zamanlı yürütülen sanayi forumunda müttefik ülkeler arasında birçok yeni mutabakat ve askeri iş birliği anlaşmasının imzalanması bekleniyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Genel Sekreter Rutte liderleri karşıladı
Kritik zirvenin ikinci gün programı, sabahın erken saatlerinden itibaren liderlerin Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne giriş yapmasıyla başladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve konvoyuna kalabalık bir ekibin eşlik ettiği ABD Başkanı Donald Trump, "Canavar" lakaplı makam aracıyla Beştepe’ye ulaşan isimler arasında yer aldı. Küresel diplomasinin merkez üssü haline gelen Külliye'de, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara da yerini aldı.
Saat 12.00 itibarıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, alfabetik sıraya göre konuk devlet ve hükümet başkanlarını resmi törenle karşıladı. Karşılama merasiminin hemen ardından, 32 ülkenin lideri küresel basının karşısına geçerek ittifakın birlik mesajını simgeleyen tarihi aile fotoğrafı çekimini gerçekleştirdi.
ABD Başkanı Trump'tan Türkiye ve İsrail odaklı çarpıcı açıklamalar
Zirvenin en dikkat çekici diplomatik gelişmesi, ABD Başkanı Donald Trump ile Genel Sekreter Mark Rutte arasında düzenlenen basın toplantısında yaşandı. Türkiye'nin askeri gücüne övgüler yağdıran Trump, savunma sanayisini doğrudan etkileyecek F-35 kararı ve Orta Doğu politikalarına dair net mesajlar verdi.
Trump, müttefiklik ilişkilerine dair gerçekleştirdiği konuşmada şu ifadelere yer verdi:
"Erdoğan'ı seviyorum, bize kırmızı halı serdi; harika bir adam. Türkiye çok büyük bir askeri güç ve artık F-35’leri de alacaklar. Türkiye normal şartlarda savaşa girebilirdi, Netanyahu'yu sevmiyor. Eğer ben olmasaydım belki girerdi; benim yüzümden İsrail'le savaşa girmedi. İran'la yürütülen ateşkes süreci ise bence bitti. Onlarla zaman kaybettik, çünkü yalancılar. Bir anlaşma yaptık, geçerliydi ancak sonra basına böyle bir şey konuşmadık dediler. Delirmişler."
Yunanistan Başbakanı Miçotakis'ten F35 çıkışı geldi
ABD Başkanı Donald Trump'ın Türkiye'ye yönelik F-35 savaş uçağı teslimatlarına yeşil ışık yakması, İsrail'in ardından Yunanistan cephesinde de geniş yankı uyandırdı. Beştepe'deki oturumlar öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, iki liderin açıklamalarına doğrudan yorum yapmayacağını belirtti.
İttifak içi dengelerin ve iyi komşuluk ilişkilerinin korunması gerektiğinin altını çizen Miçotakis, stratejik hassasiyetlere vurgu yaparak şunları kaydetti:
"Bir ittifak, temel prensipler ve iyi komşuluk ilişkileri temelinde gerçekleşmelidir. Ülkem hâlâ açık bir savaş tehdidiyle karşı karşıyayken, Türkiye'nin bölgesel kara sularını genişletme planları karşısında tüm NATO müttefiklerinin hassasiyetleri dikkate alınmalı. Çünkü biz sonuçta bir savunma ittifakıyız. Tüm bu noktaların iyi komşuluk ve iş birliği çerçevesinde çözülebileceğini düşünüyoruz."
