Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yayımlanan yeni değerlendirme, Ankara’daki trafik sıkışıklığının yalnızca yol kapasitesiyle açıklanamayacağını; sorunun kentleşme biçimi, toplu taşımadaki yetersizlikler ve tek merkezli ulaşım planlaması nedeniyle yapısal bir niteliğe büründüğünü ortaya koydu. Çalışmada küresel indeksler, mekânsal analizler ve anket verilerine geniş yer verildi.
Ankaralıların Birinci Gündemi Trafik
TEPAV’ın kamu çalışanlarıyla yaptığı ankette, katılımcıların büyük çoğunluğu trafik sorununu kentin en önemli problemi olarak işaret etti.
-
Trafik: 1.209 oy
-
Barınma: 865 oy
-
Su sorunu: 367 oy
Bu sonuç, trafik kaynaklı zaman kaybının ve ulaşım zorluklarının günlük yaşam kalitesini belirgin şekilde etkilediğini gösteriyor.
Ankara Küresel Trafik Sıralamasında 28. Sırada
INRIX 2024 Küresel Trafik Endeksi’ne göre Ankara, dünya genelinde en yoğun trafiğe sahip 28. şehir konumunda. Raporda, nüfus büyüklüğü düşük olmasına rağmen başkentin bu sıralamaya çıkmasının, beklenenden daha yüksek bir trafik baskısı anlamına geldiği belirtildi.
Kent Formu ve Merkezde Yığılma Trafiği Büyütüyor
TEPAV’ın mekânsal analizleri, Ankara’daki trafik yoğunluğunun temel nedenlerini şöyle sıralıyor:
-
Batıya doğru saçaklanan lineer büyüme
Batıkent, Eryaman, Sincan, Keçiören, Çayyolu ve Gölbaşı gibi çeperlerde milyonlarca kişi yaşıyor. -
İstihdamın merkezde toplanması
İş, eğitim ve hizmet alanlarının Kızılay–Ulus ekseninde yoğunlaşması, uzun mesafeli zorunlu yolculukları artırıyor.
Bu yapısal ikilik, her gün kentin bir ucundan diğerine yapılan yüksek hacimli trafik hareketlerini kaçınılmaz kılıyor.
Toplu Taşıma Erişimi Yetersiz: Sadece %36 Yakınında Durak Var
Raporda yer alan erişilebilirlik analizine göre Ankara’da:
-
Toplu taşımaya 15 dakikalık yürüme mesafesinde yaşayanların oranı: %36
-
İstanbul’da aynı oran: %79
Bu fark, özel araç kullanımını zorunlu hale getiren en kritik unsur olarak değerlendirildi.
Akşam Trafiği 20.00’ye Kadar Sürüyor
TomTom verileri üzerinden hazırlanan yoğunluk haritaları, özellikle 18.00–20.00 arasında:
-
Eskişehir Yolu
-
İstanbul Yolu
-
Konya Yolu
-
Mevlana Bulvarı
-
Çevre bağlantı yollarının
neredeyse tamamen kırmızıya döndüğünü ortaya koyuyor. TEPAV, bu tablonun yetersiz raylı sistem kapasitesi ve merkez odaklı istihdam dağılımıyla bağlantılı olduğuna dikkat çekti.
Metro Hatlarının Kızılay Bağımlılığı Yoğunluğu Artırıyor
Rapor, Ankara’daki metro sisteminin tüm hatlarının Kızılay’a bağlanmasının:
-
Aktarma çeşitliliğini sınırladığını
-
Alternatif merkezlerin gelişmesini engellediğini
-
Yolcu akışının tek noktada düğümlenmesine yol açtığını
vurguluyor. İstanbul’daki çok merkezli yapının aksine, Ankara’da merkez dışı ulaşım seçeneklerinin sınırlı olduğu belirtiliyor.
Nüfus Artışı ve Araç Sahipliği Trafiği Daha da Ağırlaştırıyor
TEPAV’ın TÜİK verilerine dayanan analizinde Ankara’nın son 10 yılda en fazla göç alan kentlerden biri olduğuna, aynı dönemde hane başına düşen araç sayısının da yükseldiğine yer verildi. Bu artışın özellikle Çayyolu, Batıkent ve Eryaman gibi çeper bölgelerde yoğun araç trafiğini sürekli hale getirdiği ifade edildi.
