Financial Times’ın kapsamlı analizine göre, altın fiyatlarındaki rekor yükselişin arkasındaki en büyük etken Çin’in “kayıtlara geçmeyen” dev altın alımları. Pekin yönetiminin açıkladığı resmi rakamların gerçeğin yalnızca küçük bir kısmını yansıttığı, Çin’in gerçek altın alımının resmi verilerin 10 katından fazla olabileceği belirtiliyor.
Resmî veriler düşük, gerçek alım çok yüksek
Çin Merkez Bankası, 2025 yılında aylık yalnızca 2 ton civarında alım açıkladı. Ancak piyasalarda bu rakamlara inanan neredeyse yok. Société Générale’in hesaplamalarına göre Çin bu yıl 250 tona yakın altın almış olabilir. Bu miktar, küresel merkez bankalarının toplam talebinin üçte birini oluşturuyor.
Japon Altın Piyasası Birliği Direktörü Bruce Ikemizu ise daha çarpıcı bir tahminde bulunarak Çin’in gerçek rezervinin açıklananın iki katı, yani 5.000 ton civarında olabileceğini belirtiyor.
Şeffaf olmayan alımlar fiyatlamayı bozuyor
Uzmanlar, Çin’in bu örtülü stratejisinin altın piyasasının şeffaflığını azalttığını ve fiyatlamayı zorlaştırdığını ifade ediyor. Carlyle’dan Jeff Currie, “Petrolü uydudan izleyebilirsiniz ama altını takip etmenin yolu yok” diyerek kayıt dışı alımların piyasayı nasıl belirsizleştirdiğini anlatıyor.
IMF’ye raporlanan altın işlemlerindeki düşüş de bu durumu destekliyor. Dört yıl önce merkez bankalarının altın alımlarının yüzde 90’ı IMF’ye bildiriliyordu; bu oran bugün üçte bire düşmüş durumda.
Neden gizli alıyorlar?
Uzmanlara göre Çin'in temel hedefi, dolarizasyonu azaltmak ve ABD karşısında finansal bağımsızlığını artırmak. MKS Pamp analisti Nicky Shiels, “Altın, ABD karşıtı hedge olarak görülüyor. Bu yüzden birçok ülke alımlarını duyurmak istemiyor” diyor.
Bazı ülkeler siyasi nedenlerle, bazıları ise piyasayı oynatmamak için altın alımlarını gizli yürütüyor. 1999’da İngiltere Merkez Bankası’nın satışları önceden duyurmasıyla fiyatların çökmesi hâlâ hafızalarda.
Türkiye ikinci sırada
Dünya Altın Konseyi verilerine göre Polonya’nın ardından en çok altın alan ikinci merkez bankası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Merkez bankalarının agresif alımları, altın fiyatlarını 4.300 doların üzerine çıkardı.
Çin: Hem en büyük üretici hem en büyük tüketici
Çin yalnızca büyük bir alıcı değil; dünyanın en büyük altın üreticisi ve tüketicisi. Bu nedenle gerçek rakamları saklaması altın piyasasında büyük bir sis perdesi yaratıyor.
Pek çok analiz şirketi, Çin’in altın alımlarını tahmin etmek için alternatif yöntemlere başvuruyor. Plenum Research’e göre Çin sadece 2023 yılında 1.351 ton “resmî olmayan” altın aldı. Bu da resmî açıklamaların en az 6 katı.
Gerçek rakamlar hiçbir zaman açıklanmayabilir
Uzmanlara göre Çin’in altın rezervini kesin olarak bilmek mümkün değil. BullionVault Araştırma Direktörü Adrian Ash, “Bu tamamen bilinemez” diyerek Çin altın piyasasının kapalı yapısına dikkat çekiyor.
