ABD merkezli Bloomberg ajansı, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in, geçen pazartesi günü Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile yapılan görüşmede enerji başlığını masaya koyduğunu aktardı.
Habere göre ABD tarafı, görüşmede Türkiye’den “Rusya’dan enerji alımını durdurmasını” talep etti. Fidan’ın bu isteğe ne yanıt verdiği açıklanmadı.
Türkiye’nin doğalgazda yerli üretimi, toplam talebin yüzde 5’ine bile ulaşmadı. Bu nedenle, uzmanlar kısa ve orta vadede Rusya’dan enerji ithalatının sıfırlanmasının gerçekçi görünmediğini belirtti.
Petrolün yüzde 62,6’sı, gazın yüzde 45’i Rusya’dan geldi
Resmî verilere göre, ocak–ağustos döneminde Türkiye’nin enerji ithalatında Rusya ilk sırada yer aldı:
-
Türkiye’nin petrol ithalatının yüzde 62,6’sı Rusya’dan sağlandı.
-
Aynı dönemde doğalgaz ithalatının yüzde 45’i, Rusya’dan boru hatları üzerinden geldi.
Türkiye ile Rusya arasında imzalanan iki büyük doğalgaz anlaşmasından biri olan “Mavi Akım”da süre bu yıl sona erdi. Enerji çevreleri, bu anlaşmanın yerine yeni bir mutabakatın gündeme gelebileceğini değerlendirdi.
Ankara–Moskova hattında yeni anlaşma beklentisi
Enerji uzmanları, Mavi Akım anlaşmasının bitişi ve Türkiye’nin Rus gazındaki yüksek payı nedeniyle Ankara ile Moskova arasında yeni bir doğalgaz anlaşmasının masaya geleceğini ifade etti.
Türkiye, bu yıl Rusya’nın petrol türevli ürün ihracatında ilk sırada yer aldı. Rus doğalgazında ise Avrupa ülkeleri ve Çin’den sonra üçüncü büyük alıcı konumuna geldi.
Bu tablo, Türkiye’nin enerji arz güvenliği açısından Rusya ile ilişkilerini sürdürmek zorunda kalan ülkeler arasında bulunduğunu ortaya koydu.
Trump’tan Rus gazına bağımlı ülkelere “finansman” uyarısı
Haberde, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Rusya’dan enerji alan ülkelere yönelik sert mesajlarına da yer verildi.
Trump, Türkiye’nin yanı sıra Macaristan ve Hindistan gibi Rus gazına bağımlı ülkeleri hedef alarak, “Ukrayna’daki savaşı finanse etmeyin” uyarısında bulundu.
Washington yönetimi, bu çağrılarla Rusya’ya enerji gelirleri üzerinden uygulanan baskıyı artırmayı amaçladı.
Türkiye enerji denkleminde iki güç arasında kaldı
Uzmanlar, mevcut durumda Türkiye’nin:
-
Bir yandan Rusya’dan yüksek oranlı petrol ve doğalgaz alımıyla enerji arzını güvence altına almaya,
-
Diğer yandan ABD ve Batı’dan gelen “Rus enerjisinden uzaklaş” baskısını yönetmeye çalıştığını vurguladı.
Yerli üretimin sınırlı kalması ve uzun vadeli kontratlar nedeniyle Ankara’nın, Rusya’dan enerji ithalatını kısa sürede önemli ölçüde azaltmasının zor bir hedef haline geldiği değerlendirildi.
