AK Parti tarafından hazırlanan ve 7 farklı kanunda değişiklik öngören yasa teklifi, özellikle ağır şiddet olaylarına karışan çocuk suçlular için köklü cezai dönüşümler içeriyor. AK Parti Grup Başkan Vekili Leyla Şahin Usta tarafından açıklanan düzenlemeye göre, 15-18 yaş grubundaki çocuklar için kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaştırılmış yaralama suçlarında hakimin takdirine bağlı olarak ceza indirimi uygulanmamasının önü açılıyor.
Toplumda yükselen tepkiler üzerine hazırlanan teklif, belirli şartlar altında bu yaş grubuna müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilebilmesini yasal zemine oturtuyor.
Türk ceza kanununda tekerrür yaş sınırı on beşe düşürülüyor
Yasa teklifinin gerekçesinde çocukların suça karışma yaşının düşmesi ve suç örgütlerinin çocukları birer enstrüman olarak kullanmasının engellenmesi ana hedef olarak gösterildi. Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) kritik bir eşik olan tekerrür hükümlerinin uygulanma yaş sınırı 18'den 15'e indirildi.
Ağır suç odaklarının 15-18 yaş grubunu suça teşvik etmesini önlemeyi amaçlayan yasa metninde öne çıkan diğer ceza kademeleri şu şekilde kayıtlara geçti:
12-15 yaş grubu çocuklar için de kasten öldürme gibi ağır suçlarda hakime takdir yetkisi verilerek daha az ceza indirimi uygulanması sağlanacak,
Mevcut sistemde 15 yaşından önce cezaevinde geçirilen her günün şartlı tahliye hesabında iki gün sayılması uygulaması ağır suçlar için kaldırılacak,
Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve suç örgütü kurma suçlarında cezaevindeki her gün artık bir gün sayılacak ve infaz süresi uzayacak.
Sorumluluğunu yerine getirmeyen ailelere hapis cezası geliyor
Düzenleme sadece suça karışan çocukları değil, çocukların gelişiminden sorumlu olan ebeveynleri de doğrudan bağlayan idari ve hukuki yaptırımlar getiriyor. Yükümlülüklerini ihmal ederek çocuklarının ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne ve babalar için 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Genel olarak ailevi sorumluluklarını ihlal eden kişilere ise 2 yıla kadar hapis yaptırımı uygulanabilecek.
Hüküm giyen çocuklar cezalarına doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlamayacak; ilk olarak çocuk kapalı ceza infaz kurumu bünyesinde barındırılacak ve uzman değerlendirmesinin ardından sevk işlemleri yürütülecek.
Kesici alet satışı ve dijital cihaz kullanımı denetim altına alınıyor
Sokaklardaki şiddet olaylarının önüne geçebilmek adına bıçak ve benzeri kesici-delici aletlerin internet dahil mesafeli satış yöntemleriyle tedarik edilmesi tamamen yasaklanıyor. Bu ürünler yalnızca ruhsatlı iş yerlerinde satılabilecek ve 18 yaşından küçüklerin bu aletleri satın alması ya da taşıması engellenecek.
Ayrıca koruyucu tedbirler kapsamında mahkeme kararıyla çocukların telefon, tablet ve bilgisayarları 3 aydan 2 yıla kadar süreyle denetlenebilecek, riskli platformlara erişim sınırlandırılacak.
Yargılama aşamasındaki ön yargıları kırmak adına mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" tanımı yürürlükten kaldırılarak, yerine çocuk odaklı adalet anlayışını destekleyen "adli süreçteki çocuk" ifadesi getirildi.
