Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen beyan döneminde, geçen yıl elde edilen kazançlara yönelik toplam 5 milyon 457 bin beyanname verildi. Böylece gelir vergisi beyanında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldı.
Verilere göre, toplam beyanname sayısı 2024 yılında 4,4 milyon, geçen yıl ise yaklaşık 5 milyon seviyesindeydi. Bu yılki toplam sayı, bir önceki döneme göre yüzde 24 artışla rekor düzeye çıktı.
Ticari, zirai ve serbest meslek gelirlerinde matrah hızla yükseldi
Mart ayı boyunca süren dönemde, ticari, zirai ve serbest meslek kazancı yönünden gelir vergisi mükellefleri tarafından 2 milyon 899 bin beyanname verildi. Bu sayı, önceki yıl 2 milyon 747 bin, bir önceki dönemde ise 2 milyon 604 bin olarak kayıtlara geçmişti.
Son üç yıllık dönemde bu mükellef grubu tarafından beyan edilen toplam matrah dikkat çekici biçimde arttı. 2023 dönemi gelirleri için 270,4 milyar lira, 2024 dönemi gelirleri için 512,9 milyar lira, 2025 dönemi gelirleri için ise 897,3 milyar lira matrah beyan edildi. Böylece üç yıllık artış oranı yüzde 232 oldu.
Hazır Beyan Sistemi üzerinden 2,5 milyonu aşkın işlem yapıldı
Hazır Beyan Sistemi üzerinden kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç unsurlarından gelir elde eden 2 milyon 558 bin mükellef de beyanname verdi. Bu grupta beyan edilen toplam matrah 1 trilyon 458 milyar lira olurken, hesaplanan vergi tutarı 446 milyar liraya çıktı.
Bu başlıkta beyan edilen matrahta artış oranı geçen yıla göre yüzde 70, bir önceki yıla göre ise yüzde 265 olarak hesaplandı. Hesaplanan vergi tutarındaki artış da geçen yıla göre yüzde 67, bir önceki yıla göre yüzde 252 oldu.
Toplam gelir vergisi matrahı 2,3 trilyon lirayı aştı
Gelir İdaresi verilerine göre, toplam gelir vergisi matrahı 2023 yılında 669 milyar lira, 2024 yılında 1 trilyon 370 milyar lira düzeyindeydi. Bu yıl ise toplam matrah 2 trilyon 355 milyar liraya yükseldi.
Hesaplanan vergi tutarı da aynı dönemde belirgin artış gösterdi. 2023 yılı için 202 milyar lira, 2024 yılı için 411 milyar lira olarak kaydedilen vergi tutarı, son dönemde 702 milyar liraya çıktı. Böylece üç yıllık dönemde hesaplanan vergi tutarında yüzde 247 artış gerçekleşti.
401 bin mükellef ilk kez beyanname verdi
2025 yılına ilişkin süreçte 401 bin mükellef, kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç unsurlarına ilişkin ilk kez mükellefiyet tesis ettirerek beyanname sundu. Bu veri, vergi sistemine yeni dahil olan mükellef sayısındaki artışı ortaya koydu.
Öte yandan, geçmiş yıllarda gelir elde etmesine rağmen beyanname vermeyenlere yönelik yürütülen çalışmalar sonucunda yılbaşından bu yana 2024 ve önceki yıllara ait 37 bin beyanname daha verildi. Böylece denetim ve hatırlatma süreçlerinin beyan sayısına doğrudan yansıdığı görüldü.
Beyan vermeyenler için inceleme süreci başladı
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın, 2025 yılında gelir elde ettiği halde beyanname vermeyen ya da eksik beyanda bulunan mükelleflerin tespitine yönelik çalışmalara başladığı bildirildi. Bu kişilere ilişkin bilgilerin, cezalı işlem uygulanmak üzere vergi dairelerine gönderileceği belirtildi.
Vergisini ödemek isteyen mükelleflerin ise Dijital Vergi Dairesi ve Hazır Beyan Sistemi üzerinden pişmanlıkla beyanname verme ve banka ya da kredi kartıyla ödeme yapma imkanına sahip olduğu kaydedildi.
Mehmet Şimşek’ten gönüllü uyum vurgusu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, değerlendirmesinde Gelir İdaresi’nin kayıt dışı faaliyetlere ilişkin tespit ve denetim kapasitesini artırdığını belirtti. Şimşek, süresinde beyan etmeyen veya eksik beyanda bulunan mükelleflerin pişmanlık hükümlerinden yararlanarak beyanname verebileceğini ifade etti.
Şimşek, vergi adaleti ve kamu maliyesinin sürdürülebilirliği açısından gönüllü uyumun önemine dikkat çekti. Pişmanlık hükümlerinden yararlanarak beyanname veren mükelleflere vergi ziyaı cezası uygulanmadığını kaydeden Şimşek, son üç yılda beyanname sayısı, vergi tahsilatı ve matrah tutarlarında rekor artışlar yaşandığını belirtti.