İran’dan Türkiye’ye doğal gaz akışında sert düşüş yaşandı
Ekonomim’de yer alan habere göre, İsrail’in İran’ın en kritik enerji kaynaklarından biri olan Güney Pars gaz sahasını hedef alması ve ardından gelen bölgesel gerilim, enerji güvenliği kaygılarını artırdı. Haberde, İran’dan Türkiye’ye yapılan doğal gaz sevkiyatında belirgin bir düşüş yaşandığı aktarıldı.
Enerji piyasası verilerine dayandırılan bilgilere göre Türkiye, yıllık doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 13’ünü, yani yaklaşık 7 milyar metreküpünü, İran’dan karşılıyor. Sektör kaynaklarına dayandırılan değerlendirmede, salı günü 30-31 milyon metreküp seviyesinde olan günlük akışın, çarşamba günü 7-8 milyon metreküpe kadar gerilediği belirtildi.
Uzmanlar Türkiye için doğrudan kriz senaryosu çizmiyor
Haberde, günlük toplam doğal gaz tüketiminin yaklaşık 180 milyon metreküp seviyesinde olduğu belirtilirken, İran kaynaklı düşüşün ilk bakışta riskli görünse de uzmanların daha kontrollü bir tablo çizdiği kaydedildi. Buna göre Ankara’nın elindeki mevcut rezerv ve alternatif tedarik imkanları, ani bir arz krizinin önüne geçebilecek başlıca unsurlar arasında gösterildi.
Kaynakta görüşlerine yer verilen TEPAV analisti Muhdan Sağlam, Tuz Gölü ve Silivri yer altı doğal gaz depolarının toplam 6,3 milyar metreküplük kapasitesinin tamamen dolu olduğunu ifade etti. Sağlam’ın değerlendirmesine göre, bu rezervlerin yarısının kullanılması bile İran’dan gelen eksik akışı telafi etmeye yetecek düzeyde bulunuyor.
Karadeniz gazı ve Rus hatlarındaki boş kapasite öne çıktı
Haberde, Türkiye’nin elini güçlendiren bir diğer unsurun Karadeniz’deki yerli doğal gaz üretimi olduğu belirtildi. Buna göre yerli üretimin günlük 10 milyon metreküpe ulaştığı ve bunun sistem üzerindeki baskıyı azaltan önemli başlıklardan biri olduğu aktarıldı.
Uzmanların dikkat çektiği bir başka nokta ise Rusya ve Azerbaycan üzerinden gelen boru hatlarındaki kullanılmayan kapasite oldu. Haberde, Mavi Akım ve TürkAkım hatlarının toplam 30 milyar metreküplük kapasitesinin, geçen yıl yalnızca 21 milyar metreküplük bölümünün kullanıldığı, dolayısıyla Rusya’dan ek ithalatın teknik olarak mümkün olduğu ifade edildi.
Türkiye alternatif kaynaklara ve iç yönlendirmeye başvurabilir
Kaynak haberde, Türkiye’nin yalnızca dış tedarik seçenekleriyle değil, mevcut gaz akışını yeniden yönlendirme imkanıyla da hareket alanına sahip olduğu vurgulandı. Bu kapsamda, Türkiye’nin Balkanlar’a ihraç ettiği 3,5 milyar metreküplük gazın bir kısmının azaltılarak iç piyasaya yönlendirilmesinin seçenekler arasında bulunduğu kaydedildi.