Türkiye, işçi hakları konusunda uluslararası alanda bir kez daha olumsuz bir tabloyla gündeme geldi. Dünyanın en büyük işçi örgütlerinden biri olan Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) tarafından yayımlanan 2025 Küresel Haklar Endeksi Raporu'nda, Türkiye’nin işçilerin temel haklarının en çok ihlal edildiği ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.
2014’ten bu yana değişmeyen kara liste
Rapora göre Türkiye, Bangladeş, Belarus, Ekvator, Mısır, Esvatini, Myanmar, Nijerya, Filipinler ve Tunus ile birlikte sendikal hakların en ağır şekilde ihlal edildiği ilk 10 ülke arasında yer aldı. Böylece Türkiye, 2014 yılından bu yana aralıksız olarak kara listede yer almaya devam etti.
Hak-İş ve DİSK üyelerine yönelik baskılar rapora yansıdı
ITUC’un raporunda, Türkiye'de sendikal faaliyetler üzerinde yoğun baskıların sürdüğü ifade edildi. Mart 2024’ten bu yana Hak-İş Konfederasyonu’na bağlı 6.750 işçinin işten çıkarıldığı, ayrıca 30 binden fazla çalışanın sendikalardan istifa etmeye zorlandığı belirtildi. DİSK’e bağlı Dev Sağlık-İş Sendikası’nın yaklaşık 10 bin üyesinin, toplu sözleşme masasına oturmasının önüne geçildiği, bu durumun Sağlık Bakanlığı'nın üyelik kayıtlarını silmesiyle mümkün kılındığı aktarıldı.
Özkan Atar: “AKP’nin işçi karnesi değişmiyor”
DİSK Genel Başkan Yardımcısı ve Birleşik Metal-İş Genel Başkanı Özkan Atar, raporun ardından yaptığı açıklamada, "AKP'nin işçilere yönelik sicili değişmiyor. Yerli ve yabancı sermaye ile işbirlikçi sendikalar bu durumdan memnun." ifadelerini kullandı. Atar, mevcut iktidarın hak ihlallerini çözmek yerine derinleştirdiğini belirterek, "Hukukun üstünlüğü yerine üstünlerin hukuku anlayışı hâkim oldu. Türkiye bu tablodan ivedilikle çıkmalıdır." dedi.
Grev hakkı, sendika kaydı ve toplu pazarlık da tehdit altında
151 ülkeyi kapsayan raporda, ülkelerin yüzde 87’sinde grev hakkının ihlal edildiği bildirildi. Ayrıca ülkelerin yüzde 74’ünde sendikaların yasal olarak kayıt altına alınmasının engellendiği, yüzde 80’inde ise toplu pazarlık hakkının ihlal edildiği vurgulandı. Raporda, 71 ülkede işçilerin tutuklandığına da yer verildi. Bu sayı, 2014 yılındaki oranın iki katı olarak kayda geçti.
Adalete erişim de kısıtlı
Raporun genel değerlendirme kısmında, ülkelerin yüzde 72’sinde işçilerin adalete erişiminin kısıtlı kaldığı belirtildi. Bu durumun, işçilerin yasal haklarını aramakta karşılaştıkları zorlukların küresel boyutta arttığını gösterdiği ifade edildi.
Uluslararası endeksin sonuçları, Türkiye’de işçi hakları alanında uluslararası standartların halen uzağında olunduğunu ortaya koydu.