Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2015 tarihli Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğini güncel ihtiyaçlar doğrultusunda revize etmeye hazırlanıyor. Kaynak metinde yer alan bilgilere göre, hazırlanan yeni düzenlemeyle birlikte atık yağların toplanması kolaylaştırılacak ve geri dönüşüm sistemine daha etkin biçimde dahil edilmesi sağlanacak.
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, bitkisel atık yağların ilk kez Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretiminde hammadde olarak kullanılmasının önünün açılması oldu. Böylece mevcut kullanım alanlarının ötesine geçen yeni bir enerji dönüşüm sürecinin devreye alınması hedefleniyor.
Loading...
Atık yağların enerjiye dönüşümünde kapsam genişletilecek
Kaynak metinde, Bakanlığın gelişen ihtiyaçlar, çevre dostu yaklaşımlar, atık dönüşümünün artırılması ve döngüsel ekonomi çalışmalarına katkı sağlanması amacıyla yeni uygulamaları değerlendirdiği belirtildi. Bu çerçevede hazırlanan taslak düzenlemenin, sektör ve STK temsilcilerinden gelen talepler doğrultusunda şekillendirildiği ve ikinci kez kurum görüşüne açıldığı aktarıldı.
Yeni değişikliklerle birlikte zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir gibi yağlı tohumlardan elde edilen bitkisel yağların kullanım sonrasında ortaya çıkan atıklarının daha etkin değerlendirilmesi planlanıyor. Bu adımın, hem çevresel etkilerin azaltılması hem de atıkların ekonomik değere dönüştürülmesi açısından önem taşıdığı ifade edildi.
Mevcut biyodizel uygulaması daha geniş bir yapıya kavuşacak
Kaynak metne göre, hazır yemek firmaları, restoranlar, kafeler, kamu kurumları ve hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağlar, geri kazanım tesislerinde işlenerek başta biyodizel olmak üzere alternatif enerji kaynaklarına dönüştürülüyor. Türkiye’de halihazırda bu atıklardan elde edilen biyodizelin, motorine binde beş oranında harmanlanarak yakıt olarak kullanıldığı belirtildi.
Hazırlanan yeni düzenlemeyle birlikte bu uygulamaların günümüz ihtiyaçları doğrultusunda kapsamlı biçimde revize edilmesi öngörülüyor. Böylece atık yağların enerji üretiminde daha yaygın ve daha çeşitli alanlarda değerlendirilmesinin önü açılacak.
Sürdürülebilir havacılık yakıtı üretimine imkan tanınacak
Kaynak metinde yer alan bilgilere göre, yeni düzenlemeyle Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretimine ilk kez imkan tanınacak. Bu kapsamda, bitkisel atık yağlardan elde edilen ürünlerin yalnızca karayolu taşımacılığında değil, havacılık sektöründe de kullanılabilmesi mümkün hale getirilecek.
Ayrıca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından izin verilen diğer biyoyakıt türlerinin üretimine de imkan sağlanacağı ifade edildi. Böylece atık yağların alternatif yakıt üretimindeki rolünün daha da genişlemesi hedefleniyor.
Marketlerde toplama noktası kurulacak
Yeni düzenlemenin bir diğer önemli başlığı ise market gibi satış noktalarında atık yağ toplama sistemlerinin kurulacak olması. Kaynak metinde, özellikle hanelerden kaynaklanan bitkisel atık yağların lavabolara dökülmesi sonucu oluşan çevre kirliliğinin önüne geçmek amacıyla bu adımın atılacağı belirtildi.
Bu sistem sayesinde vatandaşların atık yağlarını daha kolay şekilde teslim edebilmesi ve toplama oranlarının artırılması amaçlanıyor. Böylece evsel kaynaklı atık yağların çevreye zarar vermeden geri kazanım zincirine dahil edilmesi hedefleniyor.
Lavaboya dökme yasağı korunacak
Kaynak metinde hatırlatıldığı üzere, 2015 yılında yürürlüğe giren mevcut yönetmelikle birlikte konutlardan kaynaklanan bitkisel atık yağların lavaboya, kanalizasyona, denize, toprağa veya herhangi bir alıcı ortama dökülmesi yasaklanmıştı. Yeni düzenleme ile bu yasağın korunduğu, buna ek olarak toplama ve geri kazanım mekanizmasının daha işlevsel hale getirileceği anlaşılıyor.
Bu yönüyle düzenleme, yalnızca yasaklayıcı hükümleri değil, aynı zamanda vatandaşın atık yağını sisteme daha kolay dahil edebilmesini sağlayacak uygulamaları da içeriyor.
Yeni hammadde kaynakları da geri kazanım sürecine eklenecek
Kaynak metne göre, planlanan değişiklik yalnızca bitkisel atık yağları kapsamıyor. Aynı zamanda hayvansal atık yağlar ile yağ içeren diğer atıkların da geri kazanım süreçlerinde değerlendirilmesine imkan tanınacak.
Bu adımın, sektörün hammadde ihtiyacının karşılanmasına önemli katkı sağlamasının beklendiği ifade edildi. Böylece geri kazanım sisteminde kullanılabilecek kaynak çeşitliliğinin artırılması hedefleniyor.
Düzenleme kurum görüşlerinin ardından yürürlüğe girecek
Kaynak metinde, hazırlanan yönetmelik değişikliklerinin kurum görüşlerinin tamamlanmasının ardından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un onayına sunulacağı belirtildi. Ardından düzenlemenin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesinin beklendiği aktarıldı.
Yeni düzenleme ile hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de atıkların ekonomiye kazandırılması için önemli bir adım atılmasının hedeflendiği kaydedildi. Böylece atık yağların yalnızca bertaraf edilmesi değil, enerji ve yakıt üretiminde değerlendirilmesi yoluyla daha geniş bir dönüşüm sürecine dahil edilmesi planlanıyor.