Emekliler için yılın ikinci zam dönemi olan Temmuz ayı yaklaşırken, maaş artışlarına ilişkin beklenti ve endişeler eş zamanlı olarak arttı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) duyurduğu Mayıs ayı enflasyon oranı yüzde 1,53 olurken, Haziran ayı verilerinin de benzer seyretmesi durumunda birçok emekli için zam oranı sıfırda kalabilir.
En düşük maaş sınırına takılan emekliler zamsız kalabilir
Emekliler arasında en fazla sayıya sahip olan kök maaşı düşük gruplar, Temmuz ayında yapılacak zam oranından doğrudan etkileniyor. Şu an en düşük emekli maaşı 10 bin TL seviyesinde uygulanıyor. Ancak bu tutar, Temmuz’da enflasyon farkına göre artacak olsa da, kök maaşı düşük olan birçok emekli bu düzenlemenin dışında kalma riskiyle karşı karşıya. Yasal bir düzenleme yapılmazsa, emekli maaşlarında herhangi bir artış yaşanmayabilir.
Temmuz ayında belirleyici olacak: 6 aylık enflasyon farkı
Temmuz ayında memur ve emekli zam oranlarını belirleyecek olan temel unsur, Ocak-Haziran dönemini kapsayan 6 aylık enflasyon farkı olacak. Haziran ayı enflasyonu da TÜİK tarafından açıklandıktan sonra, kesin zam oranı kamuoyuyla paylaşılacak. Ancak mevcut eğilim, özellikle kök maaşı en düşük seviyede olan emekliler için ‘sıfır zam’ olasılığını güçlendirmiş durumda.
Kök maaşla en düşük maaş arasında fark büyüyor
Kök maaşı 10 bin TL olan bir emeklinin, beklenen enflasyon oranına göre zam alması durumunda maaşı en iyi ihtimalle 11.500 TL’ye ulaşacak. Bu tutar bile, halen uygulanan en düşük emekli aylığı olan 14 bin 469 TL’nin altında kalacak. Bu nedenle birçok emeklinin zamdan yararlanabilmesi için en düşük maaş uygulamasında da eş zamanlı artış yapılması gerekiyor.
Yasal düzenleme şart
Emekli maaşlarına yapılacak olası artışların tabana yayılabilmesi için Meclis’ten yasal bir düzenleme geçmesi gerekiyor. Aksi takdirde, sadece kök maaşlara uygulanacak enflasyon farkı, birçok emeklinin maaşında fiilen bir değişiklik yaratmayacak. Bu durum, milyonlarca emeklinin yılın ikinci yarısında da aynı maaşla yaşamaya devam etmesine neden olabilecek.
Beklenti büyük, belirsizlik sürüyor
Temmuz zammı için geri sayım başlarken, emekliler gözlerini TÜİK’in açıklayacağı Haziran enflasyonuna ve Meclis’ten çıkabilecek olası düzenlemelere çevirdi. Zam oranlarının kök maaşta kalması durumunda, en düşük maaş alan emekliler bu artıştan yararlanamayacak. Söz konusu düzenlemenin yapılmaması hâlinde milyonlarca emekli ‘sıfır zam’ riskiyle karşı karşıya kalacak.
Emeklilerin yaşam koşulları üzerindeki bu kritik gelişme, Temmuz ayı içerisinde netleşecek. Gözler şimdi hem TÜİK’in açıklayacağı son enflasyon verisinde hem de TBMM'den çıkabilecek olası yasal düzenlemelerde.