Hükümet, sosyal güvenlik sisteminde köklü bir değişikliğe hazırlanıyor. Cumhurbaşkanlığı’nın 2026 Yılı Programı’na göre, emekli maaşlarının bağlanma sistemi yeniden düzenlenecek. Yeni modelde, sigortalılık süresi arttıkça emekli maaşının da yükselmesi planlanıyor.
Düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçi ve mevsimlik çalışanlar için mikro sigorta programları devreye alınacak. Ayrıca uzaktan ve esnek çalışma sistemlerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
SOSYAL GÜVENLİKTE YENİ MODEL
Cumhurbaşkanlığı’nın programında, sosyal sigorta sisteminin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip aktif/pasif oranının son üç yılda 2’den 1,61’e düştüğü belirtildi. Çırak, stajyer ve kursiyerler hariç tutulduğunda bu oran 1,49’a kadar geriledi.
Bu tablo, Türkiye’de her 1,49 çalışanın bir emekliyi finanse ettiğini gösteriyor. Uzmanlara göre sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için bu oranın en az 3 olması gerekiyor.
KOLAY İŞVERENLİK YAYGINLAŞACAK
Programda, sisteme dahil olmayan veya kayıt dışı çalışan gruplar için “Kolay İşverenlik Uygulaması”nın genişletileceği vurgulandı.
SGK’nın şu anda temizlik, çocuk ve yaşlı bakımı gibi ev işlerinde çalışanlar ile apartman görevlileri için sunduğu sistem, artık farklı meslek gruplarını da kapsayacak.
Bu uygulama ile sigorta bildirimleri, işe giriş ve çıkış işlemleri e-Devlet üzerinden yapılabilecek. Böylece hem muhasebe masraflarının azaltılması hem de kayıt dışı istihdamın önüne geçilmesi amaçlanıyor.
MİKRO SİGORTA PROGRAMLARI GELİYOR
Yüksek prim oranları nedeniyle sosyal güvenlik sisteminin dışında kalan esnaf, sanatkar, çiftçi ve mevsimlik işçiler için gelir düzeyine göre özel sigorta programları hazırlanacak.
Bu sayede düşük gelirli kesimlerin de sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefleniyor.
PRİM GÜNÜNE GÖRE MAAŞ ARTACAK
Yeni sistemle birlikte prim gün sayısı ve sigortalılık süresi arttıkça emekli maaşı da artacak. Böylece erken emeklilik yerine uzun süre çalışma teşvik edilecek, sistemin mali yükü azalacak.
Programda, “Aylık bağlama sistemi kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenecektir” ifadelerine yer verildi.
MALULİYET AYLIĞI ALANLARA DESTEK
Maluliyet aylığı veya sürekli iş göremezlik raporu bulunan vatandaşlar için mesleki rehabilitasyon uygulaması hayata geçirilecek. Bu sayede bu kişilerin yeniden iş gücü piyasasına dönmesi desteklenecek.
ESNEK ÇALIŞMA DÖNEMİ
Program kapsamında kısa çalışma, evden çalışma ve hibrit model gibi esnek çalışma türleri sosyal güvenlik sistemiyle uyumlu hale getirilecek.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki Bilim Kurulu’nun hazırladığı yeni düzenlemenin hukuki altyapısının 2026 yılında tamamlanması bekleniyor.