Asgari ücret artışına günler kala birçok sektörde fiyat listeleri şimdiden değişti. Marketlerden tadilat ve dekorasyona, taşımacılıktan site yönetimlerine kadar emek yoğun alanlarda art arda zamlar yapılırken, uzmanlar fiyat artışlarının önemli bir bölümünün maliyet değil beklenti kaynaklı olduğuna dikkat çekiyor.
Market çalışanları yıl bitmeden etiket değiştirme mesaisine başlarken, bazı ürünlerde yüzde 25’e varan artışlar görüldü. Asgari ücret artmadan ve arttıktan sonra yapılan zamların ayrıştırılması amacıyla Ticaret Bakanlığı ise ülke genelinde denetimlerini sıklaştırdı. Etiket değişim tarihleri, artış oranları ve fahiş fiyat uygulamaları tek tek incelenirken, usulsüzlük tespit edilen işletmelere cezalar kesildi. Ancak buna rağmen fiyat artışlarının önü kesilemedi.
Tadilat ve dekorasyon sektörü zam dalgasının merkezinde
Son aylarda konut piyasasında yaşanan hareketlilikle birlikte tadilat ve dekorasyon sektörü de zam dalgasının merkezine yerleşti. Ev yenileme, mutfak ve banyo dolapları, marangozluk, elektrik ve su tesisatı, kapı-pencere sistemleri ile özel mobilya üretimi yapan firmalar yeni fiyat listelerini devreye soktu.
Sektör temsilcileri artış gerekçesi olarak işçilik maliyetleri, enerji giderleri, sigorta primleri ve vergi yüklerini gösteriyor. Yeni yılla birlikte ÖTV ve enerji kalemlerinde yaşanan artışların da fiyatlara yansıdığı belirtiliyor.
“Asgari ücret açıklanmadan etiketler değişti”
İç mimar Mehmet Karagöz, asgari ücretin birçok sektör için yalnızca bir maliyet unsuru değil, aynı zamanda zam için güçlü bir gerekçe olarak kullanıldığını belirterek şunları söyledi:
“Asgari ücret henüz açıklanmadan bile bazı sektörlerde fiyatların yukarı çekildiğini görüyoruz. Bu durum maliyet artışından çok beklenti yönetimiyle ilgili. Özellikle fiyat denetiminin zor olduğu tadilat ve dekorasyon gibi alanlarda fırsat zamları daha hızlı devreye giriyor.”
“Ocak ayında yüzde 50’ye varan artışlar görülebilir”
Gayrimenkul ve yapı sektörü uzmanı, inşaat yüksek mühendisi Derya Tavetoğlu ise vatandaşları uyararak, ocak ayı itibarıyla tadilat ve özel imalat işlerinde yüzde 50’ye varan fiyat güncellemeleriyle karşılaşılabileceğini söyledi.
Tavetoğlu, “Vatandaşlar mümkünse işlerini geciktirmeden sözleşmeye bağlamalı, yazılı teklif almalı ve fiyat sabitlemesi talep etmeli. Sözleşmesiz ve elden yapılan anlaşmalar yeni yılda ciddi mağduriyetlere yol açabilir” dedi.
Site aidatlarına zam kaçınılmaz
Site yöneticisi Metin Karlı, yeni yıl öncesi aidat artışlarının zorunlu hale geldiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Güvenlik görevlisi, temizlik personeli, bahçıvan… Hepsi asgari ücretle çalışıyor. Maaşlar arttığında aidatları aynı seviyede tutmamız mümkün değil. Elektrik, bakım ve dış hizmet giderleri de zaten yükselmiş durumda. Ocak ayıyla birlikte birçok sitede aidatlara zam yapılacak.”
Taşımacılıkta da artış kapıda
Nakliye sektöründe faaliyet gösteren Ramazan Dülger ise taşımacılık ücretlerinde artışın kaçınılmaz olduğunu vurgulayarak, “Şoför, hamal, sigorta, mazot… Tüm giderler üst üste biniyor. Ocak ayından sonra taşımacılık fiyatlarında artış olacak. Taşınmayı düşünen vatandaşlar mümkünse hızlı hareket etmeli” dedi.
Sahte indirimlere dikkat!
Dekorasyon ve tadilat sektöründe “yılsonu indirimi” ya da “stok eritiyoruz” adı altında sunulan yüzde 50–60’lık indirimlerin çoğunun gerçeği yansıtmadığı belirtiliyor. Sektör temsilcileri, bazı firmaların önce fiyat artırıp ardından yüksek indirim algısı oluşturduğunu ifade ediyor.
Tüketici dernekleri ise vatandaşlara indirim etiketlerinden ziyade ürünün önceki fiyatını ve piyasa değerini karşılaştırmaları, şüpheli kampanyaları ilgili kurumlara bildirmeleri çağrısında bulunuyor.