Milyonlarca çalışan anne ve babayı ilgilendiren doğum izni sürelerinin uzatılmasına yönelik yasa teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu. Teklifin kabul edilmesi halinde doğum izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarılacak. Düzenleme, annelere daha uzun süreli izin imkânı sağlarken babalar için de yeni haklar getiriyor.
Doğum Sonrası İzin Süresi Artıyor
Mevcut uygulamada çalışan anneler, memur veya özel sektör çalışanı fark etmeksizin toplam 16 hafta doğum izni kullanabiliyor. Bu sürenin 8 haftası doğum öncesi, 8 haftası ise doğum sonrası olarak uygulanıyor.
TBMM’ye sunulan yeni düzenlemeye göre doğum öncesi izin süresi 8 hafta olarak korunacak, ancak doğum sonrası izin süresi iki katına çıkarılarak 16 haftaya yükseltilecek. Böylece toplam doğum izni süresi 24 haftaya ulaşacak.
Anneler İçin Esnek Kullanım Hakkı
Teklifte annelere izin sürelerini kullanma konusunda esneklik de tanınıyor. Buna göre anneler, sağlık durumlarının çalışmaya uygun olduğunu doktor raporuyla belgelemeleri halinde doğumdan önce kullanmaları gereken izin süresinin bir kısmını veya tamamını doğum sonrasına aktarabilecek.
Bu düzenleme sayesinde annelerin doğum sonrası çocuklarıyla daha uzun süre vakit geçirebilmesi amaçlanıyor.
Memur Anneler İçin Ek İmkân
Kadın memurlar için de düzenleme kapsamında farklı bir uygulama öngörülüyor. Buna göre doktor raporu bulunması halinde memur anneler doğumdan önceki iki haftaya kadar görevlerine devam edebilecek.
Bu durumda kullanılmayan süre doğum sonrasına eklenecek ve annelerin doğum sonrası izin süresi yaklaşık 5,5 aya kadar uzayabilecek.
Ücretsiz İzin ve Yarı Zamanlı Çalışma Hakları
Doğum izni sonrasında anneler isterlerse ücretsiz izin hakkından yararlanabilecek. Bu izin, anne ile işveren arasında yapılacak anlaşma doğrultusunda kullanılabilecek.
Ayrıca annelerin mevcut düzenlemelerde yer alan yarı zamanlı çalışma hakları da devam edecek. Buna göre anneler, çocuk sayısına bağlı olarak 6 aya kadar yarı zamanlı çalışıp tam maaş alma imkânına sahip olacak. Bunun yanında çocuk ilköğretim çağına gelene kadar yarı zamanlı çalışıp yarım maaş alma hakkı da bulunuyor.
Babalık İzni de Uzatılıyor
Yeni yasa teklifi yalnızca anneleri değil babaları da kapsıyor. Mevcut düzenlemede babalık izni işçiler için farklı, memurlar için farklı sürelerde uygulanıyordu.
Yeni düzenlemeyle bu fark kaldırılıyor. Buna göre kamuda ve özel sektörde çalışan tüm babalar için babalık izni 5 günden 10 güne çıkarılacak.
Koruyucu Aile ve Evlat Edinenlere İzin
Teklifte koruyucu aile olan veya evlat edinen memurlar için de yeni haklar bulunuyor. Buna göre koruyucu aile olan memura, çocuğun aileye teslim edildiği tarihten itibaren talep etmesi halinde 10 gün izin verilecek.
Ayrıca sosyal güvencesi bulunmayan koruyucu ailelerin isteğe bağlı sigorta primlerinin devlet tarafından karşılanması da düzenleme kapsamında yer alıyor.
Analık Ödeneğinde Artış
Doğum izninin 24 haftaya çıkarılmasıyla birlikte annelere verilen analık ödeneği süresi de artacak. Mevcut uygulamada 112 gün üzerinden hesaplanan ödeme, yeni düzenleme ile 168 gün üzerinden yapılacak.
Bu değişiklikle annelere 56 gün daha fazla ödeme yapılması öngörülüyor.
Ödeme Hesaplaması Nasıl Yapılacak?
Analık ödeneği hesaplanırken annenin son bir yıllık kazanç ortalaması dikkate alınıyor. Hesaplama yapılırken brüt ücretin üçte ikisi esas alınıyor ve bu tutar 168 gün üzerinden ödeniyor.
Örneğin daha önce 112 gün için yaklaşık 82 bin 208 lira ödeme alan bir anne, izin süresinin 168 güne çıkarılmasıyla yaklaşık 123 bin 312 lira ödenek alabilecek.
Ödenek miktarı annenin maaşına göre de değişiyor. Örneğin;
-
Brüt maaşı 40 bin lira olan bir anne yaklaşık 149 bin 333 lira,
-
50 bin lira olan bir anne yaklaşık 186 bin 667 lira,
-
60 bin lira olan bir anne ise yaklaşık 224 bin lira analık ödeneği alabilecek.
Sunulan yasa teklifinin TBMM’de görüşülmesinin ardından kabul edilmesi halinde doğum izinleri ve analık ödeneği uygulamalarında önemli değişiklikler yürürlüğe girmiş olacak.