Orta Doğu’da süren savaşın etkisiyle yükselen akaryakıt fiyatları, başta lojistik ve taşımacılık olmak üzere birçok alanda maliyet baskısını artırdı. Litre fiyatının 80 TL’ye yaklaşması, özellikle yakıt gideri yüksek sektörlerde mevcut fiyatlama düzenini sürdürülemez hale getirdi.
Sektör temsilcileri, maliyetlerin neredeyse her sabah yeniden değiştiğini, bu nedenle önceden belirlenen sabit ücretlerle hizmet sunmanın giderek zorlaştığını ifade etti. Bu gelişmeyle birlikte birçok işletmenin günlük bazlı fiyat belirlemeye başladığı aktarıldı.
Seferlik fiyat ve yakıt farkı uygulaması yaygınlaşıyor
Verilen bilgilere göre, birçok hizmet kolunda artık seferlik fiyat uygulaması öne çıkıyor. Özellikle okul servisleri ve personel taşımacılığı alanında, eğitim yılı başında yapılan anlaşmaların akaryakıt ek protokolleri ile yeniden düzenlenmek zorunda kaldığı belirtildi.
Benzer biçimde, damacana su, tüp gaz ve kurye hizmetleri gibi günlük yaşamı doğrudan etkileyen alanlarda da ürün bedelinden çok teslimat maliyetinin tartışılmaya başlandığı kaydedildi. Böylece yakıt gideri, hizmet bedelinin merkezine yerleşen ana kalemlerden biri haline geldi.
Hazır beton ve nakliyede fiyat artık mazota göre hesaplanıyor
Yalnızca küçük ölçekli hizmetlerde değil, inşaat ve nakliyat gibi daha büyük hacimli işlerde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Hazır beton mikserlerinin, sabah şantiyeye girmeden önce o anki mazot fiyatına göre fatura kestiği ifade edildi.
Evden eve taşımacılık alanında faaliyet gösteren işletmelerin de taşıma günündeki yakıt fiyatına göre ücret belirlemeye başladığı aktarıldı. Bu durumun, müşteri ile firma arasındaki pazarlık yapısını da değiştirdiği belirtildi.
Müşteriler pompa fiyatına göre pazarlık yapmaya başladı
Artan akaryakıt maliyetleri nedeniyle müşterilerin de hizmet fiyatlarını doğrudan pompa tarifesi üzerinden değerlendirdiği ifade edildi. Böylece taşımacılık ve teslimat hizmetlerinde, fiyat görüşmeleri yalnızca işin kapsamı üzerinden değil, günlük yakıt maliyeti üzerinden de yürütülmeye başlandı.
Sektör temsilcileri, mevcut tabloda fiyat tekliflerinin uzun süre geçerliliğini koruyamadığını vurguladı. Bu nedenle birçok işletmenin sözleşmelere yakıt farkı maddesi eklemeye yöneldiği aktarıldı.
Kabul etmeyene araç gönderilmiyor
İstanbul Fatih’te evden eve taşımacılık yapan Hakan Toraman, taşıma ücretlerinin artık işlem günündeki mazot fiyatına göre belirlendiğini söyledi. Toraman, bazı işlerde yakıt farkı maddesi eklediklerini, bu koşulu kabul etmeyen müşterilere araç göndermediklerini ifade etti.
Toraman, depoyu doldurma maliyetinin kısa sürede ciddi biçimde arttığını belirterek, nakliyat sektöründe öngörülebilir fiyat yapısının bozulduğunu kaydetti. Yakıt maliyetindeki ani değişimlerin, sektörün günlük planlamasını doğrudan etkilediğini vurguladı.
Okul servislerinde ek yakıt farkı tartışması büyüyor
Okul servisi işletmecileri de yıl başında belirlenen fiyatların kısa sürede geçerliliğini yitirdiğini belirtiyor. Sektörde, özellikle mazotun 80 TL seviyesine yaklaşmasıyla birlikte kâr marjlarının büyük ölçüde eridiği ifade ediliyor.
Servis işletmecisi Murat Aloğlu, yılın başında yapılan anlaşmaların ilerleyen aylarda maliyetleri karşılamadığını belirtti. Velilere ek yakıt farkı yansıtılmasının ise ciddi tartışmalara yol açtığını söyledi.
Kamu hizmetlerinde de yeni maliyet baskısı oluştu
Yükselen akaryakıt fiyatları, yalnızca özel sektör hizmetlerini değil, kamu hizmetlerini de etkilemeye başladı. Özellikle katı atık toplama ve temizlik hizmetleri gibi yüksek yakıt tüketimi gerektiren alanlarda sürdürülebilirlik sorununun gündeme geldiği aktarıldı.
Sektör temsilcileri, sokaktaki çöpün toplanma maliyetinin dahi artık günlük yakıt fiyatına endekslendiğini belirtiyor. Bu durumun, ilerleyen dönemde vatandaşın karşısına yeni maliyet kalemleriyle çıkabileceği uyarısı yapılıyor.
Ek katı atık bedeli ve vergi güncellemesi gündeme gelebilir
Değerlendirmelere göre, artan yakıt maliyetlerinin yakın dönemde ek katı atık bedeli ya da emlak vergilerinde güncelleme gibi başlıklarla vatandaşın gündemine gelmesi ihtimali bulunuyor. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki artışın dolaylı etkisinin daha geniş bir alana yayılabileceği belirtiliyor.