Türkiye’de 2009 yılında tedavüle giren 200 Türk lirası, geçen 17 yılda yüksek enflasyon karşısında büyük ölçüde değer kaybetti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) verilerine göre, 200 liranın alım gücü yaklaşık yüzde 96 oranında eridi.
Arka yüzünde Yunus Emre portresi bulunan mor renkli 200 TL’lik banknotlar ilk kez 1 Ocak 2009 tarihinde dolaşıma girdi. O dönem yalnızca tek bir 200 lira ile alınabilen ürünler için bugün yaklaşık 5 bin lira ödemek gerekiyor.
TCMB’nin enflasyon hesaplayıcısına göre 2009 yılındaki 200 liralık bir alışveriş sepetinin bugünkü karşılığı 5 bin TL’ye ulaştı. Böylece geçmişte tek banknotla yapılan alışveriş için bugün yaklaşık 25 adet 200 liralık banknot gerekiyor.
2024’teki 200 Lira da Değer Kaybetti
Paranın değerindeki düşüş son yıllarda da devam etti. TCMB Başkanı Fatih Karahan imzasını taşıyan 200 TL’lik banknotlar Nisan 2024’te dolaşıma girmişti. Yaklaşık iki yıl önce 200 liraya alınabilen ürünler için bugün ortalama 365 lira ödemek gerekiyor.
Bu veriler, 2009’daki 200 liranın bugünün 5 bin TL’sine, 2024 yılındaki 200 liranın ise yaklaşık 365 TL’ye denk geldiğini ortaya koyuyor.
“Mor Para” Artık Her Yerde
200 liranın değer kaybı dolaşımdaki banknot sayısına da yansıdı. Tedavüle ilk çıktığı dönemde piyasada 9 milyon adetten az 200 TL bulunurken, bugün dolaşımdaki 200 lira sayısı 4 milyar 130 milyon adede ulaştı.
Bir dönem bozdurulması zor olan 200 TL’lik banknotlar artık günlük alışverişlerde “küsurat” olarak kullanılmaya başlandı.
Market Raflarında Alım Gücü Geriledi
200 liranın alım gücündeki düşüş market fiyatlarında da net şekilde hissediliyor. Güncel market fiyatlarına göre bugün bir adet 200 TL ile yalnızca yaklaşık 2 kilo elma veya 2 kilo domates alınabiliyor. Çilek ve kırmızı biber gibi ürünlerde ise kilogram fiyatı 200 liraya yaklaşıyor.
Ayrıca 200 lirayla yalnızca 2 litre ayçiçek yağı alınabilirken, 1 litre zeytinyağı için iki adet 200 TL’lik banknot gerekiyor.
Döviz Karşısında da Geriledi
200 TL ilk piyasaya çıktığında yaklaşık 133 dolar ve 94 euro değerindeydi. Nisan 2024’te ise aynı banknot yaklaşık 6 dolar ve 5,7 euro seviyesine geriledi. Bugün ise 200 liranın karşılığı yaklaşık 4 dolar ve 3,7 euro düzeyine kadar düştü.
Öte yandan TCMB verilerine göre bankaların geçen ay TL mevduatlar için sunduğu faiz oranı yüzde 47 seviyesinde gerçekleşirken, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı yıllık enflasyon oranı yüzde 32 olarak kaydedildi.