Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla resmi olarak devreye alınan depozito iade sistemi, çevre koruma faaliyetlerini artırırken vatandaşlar için de yeni bir gelir kapısı oluşturdu. Uygulama kapsamında cadde ve merkezi noktalara yerleştirilen geri dönüşüm makineleri, teslim edilen her bir depozitolu ambalaj için hak sahiplerine 1 lira nakit ödeme tanımlıyor. Çöpe gidecek atıkların ekonomiye kazandırılmasını sağlayan bu yeni mekanizma, kısa sürede toplumsal düzeyde yoğun bir ilgiyle karşılandı ve makine önlerinde uzun kuyruklar oluşmaya başladı.
Habertürk tarafından sahada gerçekleştirilen röportajlarda görüşlerine başvurulan vatandaşlar, uygulamanın hem çevre temizliğine katkı sunduğunu hem de aile bütçelerini doğrudan desteklediğini ifade etti.
Depozito sistemine kayıtlı kullanıcı sayısı bir milyonu aştı
Resmi koordinasyon merkezinden paylaşılan güncel verilere göre, sistemin yürürlüğe girdiği ilk günlerden itibaren 1 milyondan fazla vatandaş kullanıcı kaydı oluşturarak sürece dahil oldu. Kısa sürede büyük bir hacme ulaşan geri dönüşüm hareketi kapsamında, bugüne kadar toplam 7 milyon 600 bin ambalaj başarıyla toplanarak geri dönüşüm tesislerine sevk edildi. Vatandaşların sadece kendi evlerindeki cam ve plastik su şişelerini toplamakla kalmadığı, çevrelerindeki komşularının atıklarını da organize ederek toplu iadeler gerçekleştirdiği kaydedildi.
Hafta içi mesai bitiminin ardından makinelerin bulunduğu lokasyonlarda yoğunluğun tepe noktasına ulaştığı belirtilirken, bazı kullanıcıların yoğunluk nedeniyle sıra beklemek durumunda kaldığı aktarıldı.
Ambalajların iade edilebilmesi için doa amblemi şartı aranıyor
Sistemin işleyiş kuralları uyarınca, her atık ambalaj makine tarafından kabul edilmiyor. Bir ürünün iade mekanizmasına dahil edilerek 1 liralık ödemeye hak kazanabilmesi için taşıması gereken yasal kriterler şu şekilde sıralandı:
Ambalajın üzerinde net olarak okunabilen DOA kodu ve resmi DOA amblemi bulunması,
Atık ürünün fiziksel bütünlüğünün bozulmamış, ezilmemiş veya kırılmamış olması.
Geri dönüşüm hamlesinin ekonomiye milyarlarca lira katkısı olacak
Mali analiz raporlarında, Türkiye genelinde tam kapasiteyle uygulanması hedeflenen bu sistemin makroekonomik etkilerine de yer verildi. Plastik, cam ve alüminyum ambalajların ham madde olarak sanayiye yeniden kazandırılması sayesinde, ithalat bağımlılığının azaltılması ve çevre kirliliği maliyetlerinin düşürülmesi planlanıyor.
Tüm süreçlerin başarıyla yürütülmesi durumunda, ulusal geri dönüşüm hareketinin ülke ekonomisine yıllık bazda yaklaşık 30 milyar liralık doğrudan katkı sağlaması öngörülüyor. Sektör temsilcileri, çevre bilincini maddi teşvikle birleştiren bu modelin uzun vadede kalıcı bir atık yönetimi kültürü oluşturacağının altını çiziyor.