Beslenme hataları sınav performansını düşürebilir
Diyetisyen Çelebi, özellikle sınavdan bir gün önce ve sınav sabahı yapılacak beslenmenin başarıyı doğrudan etkileyebileceğini ifade etti. Çelebi, “Sınav sabahı, alışılmadık veya dışarıdan alınan mayonezli, soslu gıdalar tüketilmemeli. Bu tür yiyecekler mide rahatsızlıklarına yol açabilir ve tüm sınav sürecini riske atabilir,” dedi.
Sade, ev yapımı, güvenilir gıdalar tercih edilmeli diyen Çelebi, özellikle sınav öncesi akşam ve sınav sabahı şu gıdalardan kaçınılması gerektiğini belirtti:
- Yüksek kafein içeren içecekler (çay, kahve, enerji içecekleri)
- Aşırı tuzlu ürünler (sucuk, salam, pastırma)
- Lif oranı yüksek kuru meyveler (kayısı, erik)
- Rafine şekerli gıdalar (çikolata, kek vb.)
Bunların yerine, peynir, yumurta, ceviz, zeytin gibi doğal besinlerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca, şekerli atıştırmalıkların kan şekerinde ani yükselme ve düşüşe neden olarak dikkat dağınıklığı yaratabileceği uyarısında bulundu.
Kafeine dikkat, uykusuzluğa yol açabilir
Sınavdan bir gün önce öğleden sonra itibarıyla çay ve kahve gibi içeceklerin tüketilmemesi gerektiğini ifade eden Çelebi, uyku kalitesinin sınav başarısındaki etkisine dikkat çekti. “Zihnin dinç olması için kaliteli bir uyku şart. Bu nedenle dijital ekranlardan uzak durulmalı, uyku hijyenine özen gösterilmeli,” açıklamasında bulundu.
Kaygı doğal ama kontrol altına alınmalı
Klinik Psikolog Sermin Bozbağ, sınav döneminin yalnızca öğrenciler için değil, aileler için de yoğun bir kaygı süreci olduğunu belirtti. Kaygının tamamen ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığını, asıl önemli olanın bu duyguyu doğru yönetebilmek olduğunu dile getirdi.
“Hafif düzeyde kaygı performansı artırabilir, ancak yoğun kaygı öğrencinin dikkatini sorudan bedenine çeker. Terleme, kalp çarpıntısı gibi fiziksel belirtiler odağı bozabilir,” diyen Bozbağ, bu süreçte olumlu içsel konuşmaların kritik olduğunu kaydetti.
Mini nefes egzersizleri etkili olabilir
Sınav anında yaşanabilecek dikkat dağınıklığına karşı nefes egzersizlerinin önemine dikkat çeken Bozbağ, şu önerilerde bulundu:
- “Bu sınav geleceğimi belirlemez, elimden gelenin en iyisini yapacağım” gibi pozitif düşünceler geliştirin.
- Sınav sırasında birkaç saniyelik derin nefes alıp verme teknikleri, zihni toparlamaya yardımcı olur.
- Sınav öncesi gece mutlaka rahatlatıcı bir uyku rutini oluşturun ve elektronik cihazlardan uzak durun.
Aileler kıyaslamaktan kaçınmalı, destekleyici olmalı
Bozbağ, sınav döneminde ailelerin çocukları üzerindeki baskıyı artırabilecek tutumlardan kaçınmaları gerektiğini vurguladı. “Çocuğunuzu başkalarıyla kıyaslamayın, beklentilerle yüklemeyin. Onu anladığınızı ve yanında olduğunuzu hissettirin,” dedi.
Ebeveynlerin kendi kaygı düzeylerini de gözden geçirmesi gerektiğini belirten Bozbağ, “Eğer ailede stres yüksekse, bu çocuk tarafından hissedilir. Ebeveynler de basit gevşeme egzersizleriyle kendilerini dengeleyerek daha iyi bir destekçi olabilir,” ifadelerini kullandı.