Belediyelerde artan borç yükü ve mali sorunlar nedeniyle kapsamlı reform hazırlığı hızlandı. Yeni düzenlemeyle harcamalara sıkı denetim gelirken, kamu zararının sorumluluğu doğrudan yöneticilere yüklenecek.
Yerel yönetimlerde büyüyen mali sorunlar, hükümeti harekete geçirdi. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) tarafından hazırlanan yerel yönetimler reform taslağı ile belediyelerin harcamaları ve mali yapıları köklü şekilde yeniden düzenlenecek.
Belediyeler Borç Kıskacında
Belediyelerin SGK prim borçları, vergi yükümlülükleri ve bağlı şirketlerin artan zararları mali yapıyı zorlarken, birçok belediyede personel giderlerinin toplam harcamaların yüzde 60’ını aştığı belirtiliyor. Bu durum, maaş ödemelerinde aksamalara ve hizmet sunumunda ciddi sorunlara yol açıyor.
Harcamalara Sıkı Denetim Geliyor
Yeni taslakta belediyelerin giderlerine sınırlama getirilmesi planlanıyor. Özellikle personel giderlerinin yüzde 30-40 bandında tutulması hedeflenirken, ihale süreçlerinde şeffaflığın artırılması ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi öngörülüyor.
Ayrıca merkezi yönetim ile yerel yönetimler arasındaki yetki tartışmalarının sona erdirilmesi ve büyükşehir ile ilçe belediyeleri arasındaki görev paylaşımının yeniden belirlenmesi hedefleniyor.
Kamu Zararı Yöneticilere Yüklenecek
Taslakta en dikkat çeken başlıklardan biri ise kamu zararına ilişkin düzenleme oldu. Buna göre, herhangi bir kamu zararının tespit edilmesi halinde sorumluluk doğrudan yöneticilere ait olacak ve zarar rücu edilerek tahsil edilecek.
İmar ve Projelere Sıkı Kurallar
Reform kapsamında imar değişikliklerinin daha sıkı kurallara bağlanması planlanırken, yeterli hazırlık yapılmadan başlatılan projelere kaynak aktarımının da önüne geçilecek. Özellikle kentsel dönüşüm projelerinde etkinlik ve planlama ön planda olacak.
Borç Yönetimi Yeniden Düzenlenecek
Belediyelerin borçlanma süreçleri belirli kriterlere bağlanacak ve mevcut borç yükünün azaltılması için orta ve uzun vadeli programlar hazırlanacak. SGK primlerinin doğrudan kaynaktan kesilmesi de gündemdeki düzenlemeler arasında yer alıyor.
Şeffaflık Artacak
Yeni düzenleme ile belediyelerin harcamalarının belirli periyotlarla kamuoyuna açıklanması zorunlu hale getirilecek. Böylece mali süreçlerde şeffaflığın artırılması hedefleniyor.
Bakanlık Raporu da Sorunlara İşaret Etti
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan 2025 Faaliyet Raporu’nda da belediyelerin kaynaklarını daha etkin ve verimli kullanması gerektiği vurgulandı. Raporda, gelir artışına rağmen giderlerin daha hızlı yükseldiği ve bu durumun mali dengeyi bozduğu ifade edildi.
Erdoğan’dan Reform Mesajı
Recep Tayyip Erdoğan da yerel yönetimlerde kapsamlı bir reform yapılması gerektiğini sık sık dile getirerek, sistemin “ıslah edilmesi” yönünde mesajlar veriyor.
AK Parti’nin hazırladığı yerel yönetimler reform taslağının yasalaşma takviminin önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor.