Türkiye'de vergi yüküne ilişkin tartışmalar devam ederken, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'nün (OECD) yayımladığı son veriler dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Toplam vergi gelirlerinin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYİH) oranı bakımından Türkiye, hem OECD ortalamasının hem de birçok Avrupa ülkesinin gerisinde yer aldı.
Avrupa ülkeleri listenin zirvesinde
OECD verilerine göre toplam vergi gelirlerinin GSYİH'ye oranında yüzde 45,2 ile Danimarka ilk sırada bulunuyor. Danimarka'yı yüzde 43,5 ile Fransa, yüzde 43,4 ile Avusturya takip ediyor. İtalya, Belçika ve Finlandiya da yüksek vergi oranlarına sahip ülkeler arasında yer alıyor.
OECD ortalaması yüzde 34,1 olarak hesaplanırken, Türkiye'nin oranı yüzde 24 seviyesinde kaldı. Böylece Türkiye, vergi yükü bakımından OECD ülkeleri arasında alt sıralarda yer aldı.
Vergi yükünün hissedilme nedeni dolaylı vergiler
Uzmanlara göre Türkiye'de vatandaşların vergi yükünü ağır hissetmesinin temel nedeni, vergi sisteminin ağırlıklı olarak dolaylı vergilere dayanması. Avrupa ülkelerinde gelir ve servet üzerinden alınan doğrudan vergiler daha yüksek paya sahip olurken, Türkiye'de KDV ve ÖTV gibi tüketim üzerinden tahsil edilen vergiler öne çıkıyor.
Vergi Uzmanı Dr. Nedim Türkmen, asıl meselenin verginin ne kadar alındığından çok kimden ve hangi yöntemle tahsil edildiği olduğunu belirterek, gelişmiş ülkelerde yüksek gelir elde edenlerin daha fazla vergi ödediği, Türkiye'de ise harcama üzerinden alınan vergilerin ağırlıkta olduğunu ifade etti.
Toplam verginin yüzde 62'si dolaylı vergilerden
Mali Müşavir Murat Bal ise Türkiye'deki toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 62'sinin KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergilerden oluştuğunu belirtti. Bal, bu sistemin gelir düzeyi ne olursa olsun herkesin aynı oranda vergi ödemesine neden olduğunu, bu nedenle dar gelirli vatandaşların vergi yükünü daha yoğun hissettiğini söyledi.
Dolaylı vergilerin payı geriliyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de vergi politikalarında adalet ve etkinliğin esas alındığını belirterek, son dönemde dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının azaltıldığını ifade etti.
Şimşek, uygulanan ekonomi programı kapsamında dolaylı vergilerin toplam vergiler içerisindeki oranının yüzde 66'dan yüzde 62'ye gerilediğini, vergi harcamalarının da milli gelire oranla düşürüldüğünü kaydetti.
OECD verileri, Türkiye'nin toplam vergi yükü açısından yüksek vergili ülkeler arasında yer almadığını ortaya koyarken, vergi sisteminde dolaylı vergilerin yüksek payı nedeniyle vatandaşların vergi yükünü günlük yaşamda daha fazla hissettiğine işaret ediyor.