Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin nisan ayı verileri, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkını bir kez daha gündeme taşıdı. Verilere göre üreticide fiyatı en fazla düşen ürünlerden biri olan elma, market ve pazar tezgahlarında yüksek fiyatlarla satılmaya devam etti.
Elmanın üretici fiyatı nisanda ortalama 18 lira 75 kuruş olarak kaydedildi. Buna karşılık aynı ürün market raflarında ortalama 92 lira 58 kuruştan alıcı buldu.
Bazı pazar tezgahlarında elmanın 100 lira, marketlerde ise 150 liraya kadar çıktığı aktarıldı. Bu tablo, üreticideki düşüşün tüketici fiyatlarına sınırlı yansıdığını gösterdi.
Fiyat farkı yüzde 393,7’ye ulaştı
TZOB verilerine göre üretici ve market fiyatları arasındaki en yüksek fark elmada görüldü. Üreticiden tüketiciye ulaşana kadar elmanın fiyatı yaklaşık 4,9 kat arttı.
Elmada üretici-market fiyat farkı yüzde 393,7 olarak hesaplandı. Bu oran, nisan ayında temel gıda ürünleri içinde dikkat çeken en yüksek farklardan biri oldu.
Üreticideki fiyat düşüşüne rağmen raf fiyatlarının yüksek kalması, tüketicinin meyveye erişimini zorlaştıran başlıklardan biri olarak öne çıktı.
Üreticide en sert düşüşlerden biri elmada yaşandı
Nisan ayında üretici fiyatlarında en belirgin gerilemelerden biri elmada gerçekleşti. Mart ayında üreticide 35,5 TL olan elma fiyatı, nisanda 18,75 TLye düştü.
Bu düşüş, yaklaşık yüzde 47,2lik gerilemeye işaret etti. Elma, üreticide fiyatı en çok düşen ürünler arasında patlıcan ve sivri biberin ardından öne çıkan ürünlerden biri oldu.
Ancak üreticideki bu sert düşüş, market ve pazar fiyatlarında aynı ölçüde görülmedi.
Pazarda ve markette düşüş sınırlı kaldı
Yetkililer, üretici fiyatındaki düşüşü talep azalması ile ilişkilendirdi. Buna karşın pazar ve marketlerdeki fiyat gerilemesinin sınırlı kaldığı belirtildi.
Pazar ve marketlerde elma fiyatlarında yalnızca yaklaşık yüzde 4 düzeyinde sembolik bir düşüş görüldüğü ifade edildi. Bu nedenle üreticide ucuzlayan elma, tüketici açısından yüksek fiyatlı ürünler arasında kalmayı sürdürdü.
Raf ve tezgah fiyatlarındaki bu tablo, üretici ile tüketici arasındaki aracılık, nakliye, fire, depolama ve satış maliyetlerine ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme getirdi.
Fiyat farkında elmayı havuç izledi
Nisan verilerine göre fiyat farkında ilk sırayı elma aldı. Elmayı 4,3 kat farkla havuç takip etti.
Yeşil soğan ve marulda fiyat farkı 3,5 kat, pırasada ise 3,4 kat olarak hesaplandı. Bu ürünlerde de üretici fiyatı ile tüketiciye ulaşan raf fiyatı arasında yüksek fark oluştu.
TZOB verileri, tarım ürünlerinde üretici ile tüketici fiyatları arasındaki makasın birçok üründe sürdüğünü ortaya koydu.