Çin’de insansız mini uçan taksilerin deneme uçuşları başladı. Drone’la yemek teslimatının halihazırda günlük yaşamın parçası olduğu ülkede, alçak irtifa ekonomisinin hızla büyüdüğü ve uçan araç teknolojilerinin yeni bir ekonomik sektör oluşturduğu belirtiliyor.
Drone teslimatı turistlerin ilgisini çekiyor
Uçan taksiler, bu alanda faaliyet gösteren EHang tarafından geliştirildi. Oval tasarımlı insansız araçlar, test uçuşları kapsamında belirlenen güzergâhlarda denemelere devam ediyor. Shenzhen’de ise yemek teslimat drone’ları günlük kullanımda ve turistler için dahi ilgi odağı haline gelmiş durumda.
Bu büyüme eğilimi, “alçak irtifa ekonomisi” olarak adlandırılan yeni sektörün ortaya çıkmasını sağlıyor. Ancak hava sahasının sıkı kontrolü ve batarya kapasitesi gibi operasyonel sınırlamalar, sektörün gelişiminde önemli engeller olarak görülüyor.
Ekonomik büyüklük katlanarak artacak
Bin metrenin altındaki hava sahasında yürütülen ticari faaliyetler, 2023 yılında 506 milyar yuanlık (yaklaşık 70 milyar dolar) hacme ulaştı. Devlet Bilgi Merkezi araştırmalarına göre bu rakamın 2035’e kadar 3,5 trilyon yuana çıkması bekleniyor.
Küresel ticari drone pazarının yaklaşık yüzde 70’ine sahip DJI’ın bulunduğu Guangdong eyaleti, bu ekonominin merkezinde yer alıyor. Jiangsu ve Zhejiang eyaletleri de sektörel büyümeyi destekleyen bölgeler arasında gösteriliyor.
Uçan arabalar için hazırlıklar hızlanıyor
Guangdong’da EHang’in yanı sıra, SF Express’in drone birimi Phoenix Wings ve XPENG’in uçan araba girişimi ARIDGE gibi şirketler de faaliyet yürütüyor. Ekim ayında eyalet yönetimi, hava sahası operasyonlarını kolaylaştırmak amacıyla yeni uçuş platformları kurma planını duyurdu.
Shenzhen yönetimi ise yolcu taşımacılığı için gerekli sertifikaları alan şirketlere 15 milyon yuan ödül sunan bir teşvik programı başlattı. Bu sertifikalar, dikey iniş-kalkış yapabilen eVTOL araçlarını kapsıyor.
Çin Sivil Havacılık İdaresi, EHang’e pilot gerektirmeyen eVTOL modeliyle ticari yolcu taşımacılığı yapma izni verdi. Araç saatte 130 kilometre hıza ulaşabiliyor ve yaklaşık 30 kilometrelik menzile sahip.
Kent çatıları geleceğin terminali olabilir
EHang, henüz ticari hatları faaliyete açmadı ancak ilk aşamada hava turizmi hizmetlerine başlamayı hedefliyor. Şirket, son iki yılda 20 şehirde kalkış ve iniş alanları inşa ediyor. EHang yöneticileri, beş yıl içinde farklı şirketlere ait araçların aynı anda çeşitli hatlarda çalışacağını öngörüyor.
Şirketin hedefleri arasında alışveriş merkezleri, okul çatıları ve parkların uçan taksi terminalleri olarak kullanıldığı kent içi ağlar kurmak da bulunuyor.
Batarya sınırlamaları ve güvenlik kaygıları sürüyor
eVTOL teknolojisinin en büyük dezavantajı, batarya kullanım süresinin kısa olması. Shenzhen merkezli Skyevtol’un kurucu ortağı, tek kişilik eVTOL modellerinin 20–30 dakika uçuş süresine sahip olduğunu ve bu nedenle operasyonel verimliliğin sınırlı kaldığını belirtiyor.
Öte yandan güvenlik konusu da gündemde. Eylül ayında iki XPENG eVTOL aracının prova sırasında çarpışması ve birinin iniş aşamasında alev alması dikkat çekmişti. Olayda yaralanma yaşanmadı ancak bu durum, güvenlik protokollerinin güçlendirilmesi gerektiğini gündeme taşıdı.