ABD Başkanı Donald Trump’ın ekibi, İran ile gerilimi azaltmak ve tarafları yeniden diplomasi zeminine çekmek için dikkat çekici bir öneri üzerinde çalışıyor. ABD yönetiminin, yalnızca sivil amaçlı nükleer enerji üretimine odaklanan yeni bir program karşılığında İran’a 30 milyar dolarlık yardım sunmayı değerlendirdiği ileri sürüldü.
Masada sivil nükleer program var
CNN'in haberine göre, ABD ile İran arasında yaşanan kriz sırasında ve ateşkesin ardından taraflar arasında perde arkasında temaslar sürdü. İddiaya göre bu temaslarda İran’a, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden tamamen uzak bir nükleer program karşılığında, 20 ila 30 milyar dolarlık bir yardım teklif edildi. Bu yardımı, Körfez ülkelerinin oluşturduğu Arap ortakların sağlaması bekleniyor.
Beyaz Saray’da özel toplantılar yapıldı
Görüşmelere dair bilgi veren kaynaklar, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un Körfez ülkeleri temsilcileriyle Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği bir toplantıda bu planın ayrıntılarının masaya yatırıldığını aktardı. Önerilen yardım paketinin temel şartı, İran’ın askeri nitelik taşıyan tüm nükleer faaliyetleri bırakması ve sivil enerji üretimine yönelmesi.
Yaptırımların hafifletilmesi de gündemde
ABD’nin önerdiği teşvik paketleri yalnızca finansal yardımla sınırlı değil. Kaynaklar, teklif kapsamında İran’a uygulanan bazı yaptırımların kaldırılmasının da gündeme geldiğini belirtti. Ayrıca İran’ın halihazırda yurtdışındaki banka hesaplarında tutulan ve erişimi sınırlandırılmış 6 milyar dolarlık fonlarına yeniden ulaşımının sağlanması da öneriler arasında yer aldı.
Fordo Tesisleri için dönüşüm planı
Kaynaklara göre, ABD tarafı Fordo Nükleer Tesisi’nin uranyum zenginleştirme işlevinden çıkarılarak sivil kullanım odaklı bir tesise dönüştürülmesi için İran’a özel bir ödeme yapılmasını da değerlendirdi. Ancak sunulan tekliflerin İran tarafından ciddiyetle ele alınıp alınmadığı henüz netlik kazanmış değil.