Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yerel madenlerde üretilen altınları alma önceliğine sahip olmasına rağmen bu alımları geçici olarak durdurma kararı aldı. Uzmanlara göre bu adım, uluslararası piyasa ile yurtiçi altın fiyatları arasındaki 12 bin dolara kadar çıkan farkın önemli ölçüde azalmasına yol açacak.
Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, kararın hem fiyat makasının kapanması hem de altın ithalatında oluşan “arka kapı” yollarını engellemek açısından stratejik bir hamle olduğunu belirtti.
2017 düzenlemesiyle başlayan alım önceliği askıya alındı
2017 yılında yapılan düzenleme ile Türkiye’de üretilen tüm altınların alım hakkı öncelikli olarak TCMB’ye verilmişti. Ancak Ekonomim.com’dan Özder Şeyda Uyanık’ın haberine göre, Merkez Bankası bu hakkını geçici süreyle kullanmayacak.
Uzmanlar, kararın özellikle altın ithalatı kotası nedeniyle zor günler geçiren sektöre “nefes aldıracak” bir gelişme olduğunu ifade ediyor. Yıllık 40 tona ulaşan yerel üretimin doğrudan piyasaya satışının, cari açığın azalmasına da katkı yapması bekleniyor.
“Makas açılınca başka yollar denendi”
Türkiye Madenciler Derneği Başkanı Mehmet Yılmaz, kararın gerekçesini şu sözlerle değerlendirdi:
“Merkez Bankası altın ithalatına kota koydu. Bu da kâğıt üzerinde ithalatı azaltmış gibi görünse de bazı aktörleri başka yollara yöneltti. Uluslararası piyasa ile Türkiye fiyatları arasındaki fark açılmaya başladı. TCMB’nin tüm yerli altını satın alması fiyat makasını daha da artırdı.”
Yılmaz, mevcut durumda altın rezervinin 643 ton civarında olduğunu ve Türkiye’nin bu alanda dünyada 9. sırada yer aldığını da hatırlattı.
“Fiyat farkını azaltmak için önemli bir adım”
Yılmaz, iç üretimin piyasaya bırakılmasının fiyat farkını azaltmak için etkili bir yöntem olduğunu vurgulayarak, “Bu karar hem makasın kapanması hem de ithalatta farklı yolların önlenmesi açısından önemli” dedi.
Alımların yeniden başlayacağına inandığını belirten Yılmaz, “Geçmişte de 1-1,5 aylık ara dönemler olmuştu. Bu sürecin de 2-3 ayla sınırlı kalacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“Cari açığa etkisi pozitif olur”
Yılmaz, kararın cari açık üzerindeki etkisine ilişkin, “Bu durum hem negatif hem pozitif etki yaratacak. Fiyatta kısa vadeli realizasyon negatif etkide bulunabilir ama ithalatın düşmesiyle pozitif katkı da sağlanacaktır” diye konuştu.
“Merkez Bankası oynaklığa karşı pozisyon alıyor”
Altın Madencileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Yücel de TCMB’nin altın alımlarını durdurduğunu doğruladı. Yücel, bunun rezerv çeşitlendirmesi veya küresel piyasalardaki oynaklığa karşı alınmış bir pozisyon olabileceğini ifade etti.
“İthalat kotasıyla çelişebilir”
TCMB eski kıdemli ekonomisti Dr. Ali Çufadar, altın alımlarının durmasının ekonomik programa etkisine dikkat çekti. Çufadar, “Alımlar, piyasaya sürülen likidite üzerinden para arzını ve kuru etkiliyor. Bu nedenle durdurma kararı, ithalat kotasıyla çelişebilir” dedi.
Altın rezervlerinde son durum
2025 yılı itibarıyla TCMB’nin toplam rezervi 198,4 milyar dolar, bunun 111,2 milyar doları altın rezervlerinden oluşuyor. 24 Ekim haftasında ise küresel altın fiyatlarındaki düşüşle rezervlerde yaklaşık 5 milyar dolarlık gerileme bekleniyor.