Türkiye’de yüksek enflasyonla birlikte hızla artan kırmızı et fiyatları, tüketici alışkanlıklarını değiştirdi. TÜİK’in verilerine göre, 2021 sonrası kuzu eti fiyatları %660,6, dana eti fiyatları ise %616,7 oranında artış gösterdi. Buna karşın tavuk eti %241,9, balık ise %359 oranında daha sınırlı zamlandı. Bu fark, vatandaşların protein tercihlerinde kırmızı etten tavuk ve balığa yönelmesine neden oldu.
Enflasyon Et Tercihini Yeniden Şekillendirdi
Aralık 2021’de aylık %13,58’lik artışla TÜFE yıllık bazda %36,08’e fırladı. Bu tarihten itibaren özellikle kuzu ve dana eti gibi ürünlerin fiyatları sert şekilde yükselirken, tavuk ve balıktaki artış daha ılımlı kaldı. Kırmızı et fiyatları, tavuk etini iki kattan fazla, balığı ise yaklaşık iki kat oranında geride bıraktı.
Tavuk ve Balık Fiyatları Enflasyonun Altında Kaldı
2003 bazlı TÜFE endeksinde, Aralık 2021’de 686,95 olan genel seviye, Haziran 2025’te 3.132,17 puana ulaştı. Aynı dönemde tavuk eti fiyat endeksi %241,9’luk bir artışla 3.310,35’e çıktı ve genel enflasyonun gerisinde kaldı. Balık fiyatları da benzer şekilde, enflasyona çok yakın bir seyir izledi ve 3,5 puanlık farkla onu hafifçe geçti.
Kırmızı Et Tüketiminde Düşüş Belirginleşti
Kırmızı etin pahalı hale gelmesi tüketim miktarlarına da yansıdı. Kişi başına düşen kırmızı et tüketimi 2021’de 22,89 kilogramken, 2024’te bu miktar 16,6 kilograma kadar geriledi. Buna karşılık, tavuk ve balık tüketimi artış gösterdi ve sofralardaki yerini sağlamlaştırdı.
Tavuk ve Balık Tüketiminde Net Artış
Beyaz et sektörünün verilerine göre, kişi başına tavuk tüketimi 2005’te 13,59 kg iken, 2024 itibariyle 24,6 kg’a çıkarak son üç yılda %16,1 oranında arttı. Balık tüketimindeki artış daha da dikkat çekici oldu. 2021’de 6,5 kg olan kişi başına tüketim, 2024’te yaklaşık 9 kg’a ulaşarak %38’e yakın bir artış gösterdi.
Üretim Geriledi, Arz Azaldı
Yükselen fiyatların yalnızca tüketimi değil, üretimi de etkilediği görülüyor. TÜİK’in 2024 verilerine göre kırmızı et üretimi bir önceki yıla kıyasla %11,7 azaldı. Toplam üretim 2 milyon 105 bin 895 tona düşerken, bunun büyük kısmı sığır ve koyun etinden oluştu. Bu düşüş, pazarda kırmızı etin ulaşılabilirliğini daha da zorlaştırdı.