Sağlık Bakanlığı, sigara yasağının kapsamını genişletecek yeni yasal düzenlemeler üzerinde çalışırken, Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan modelleri mercek altına aldı. Özellikle Fransa’daki “çocuk odaklı koruma modeli”, Türkiye için örnek alınabilecek düzenlemeler arasında gösteriliyor.
Kamusal alanlarda sigara yasağı genişletilecek
Hazırlanan taslak çalışmaya göre Türkiye’de, mevcut kapalı alan yasağının kapsamı fiilen genişletilecek. Bu çerçevede;
-
Parklar
-
Plajlar
-
Yürüyüş yolları
-
Okul çevreleri
-
Bina girişleri
-
Otobüs durakları
-
Restoranların açık alanları
-
Kafe terasları
gibi yoğun kullanılan açık ve yarı açık alanların sigara yasağı kapsamına alınması gündemde.
Taslakta, yarı açık mekanların yeniden tanımlanması, pasif içiciliği azaltmaya yönelik mesafe kuralları getirilmesi ve tütün ürünlerinin kamusal görünürlüğünün sınırlandırılması da yer alıyor.
Avrupa Birliği’nin hedefi: “Tütünsüz nesil”
Avrupa Birliği, 2040 yılına kadar “tütünsüz nesil” oluşturmayı ve sigara kullanım oranını yüzde 5’in altına indirmeyi hedefliyor.
Bu kapsamda:
-
Fransa’da parklar, plajlar, okul çevreleri ve spor alanlarında sigara içmek yasak. İhlallerde 135 avro (yaklaşık 7 bin TL) ceza uygulanıyor.
-
İspanya, üniversite kampüsleri, otobüs durakları, açık hava eğlence alanları ve terasları yasak kapsamına aldı. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenlemeye dahil edildi.
-
İtalya’da açık kamusal alanlarda sigara tamamen yasaklandı. Cezalar 40 ila 240 avro arasında değişiyor.
-
İsveç’te ise 2019’dan bu yana restoran terasları, oyun alanları, duraklar ve kamu binalarının girişlerinde sigara içilemiyor.
Sigara satın alma yaşı yükseltiliyor
AB ülkelerinde öne çıkan uygulamalar arasında nötr paketleme, yüksek vergi ve fiyat artışları ile birlikte sigara satın alma yaşını yükseltme girişimleri de bulunuyor.
Pasif içicilikle mücadelede yeni dönem
Yeni düzenlemenin hayata geçmesi halinde, Türkiye’de uzun süredir uygulanan kapalı alan yasağı açık alanları da kapsayacak şekilde genişlemiş olacak. Uzmanlar, bu adımların özellikle pasif içiciliğe maruz kalan çocuklar ve sigara içmeyen bireyler açısından önemli olduğunu vurguluyor.
“Her yıl 100 bin kişi sigaradan hayatını kaybediyor”
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin kişinin sigaraya bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini söyledi.
Kara, “Dünyada 1 milyar sigara kullanıcısı var. Elimizdeki veriler, sigara kullanan her iki kişiden birinin bu nedenle yaşamını yitirdiğini gösteriyor. Türkiye’de ise her gün yaklaşık 300 kişi sigara nedeniyle hayatını kaybediyor” ifadelerini kullandı.
Kafe ve restoranlarda “mekansal ayrımcılık” tepkisi
İstanbul’da bazı kafe ve restoranlarda manzaralı açık alanların sigara içenlere ayrılması, sigara kullanmayan vatandaşların tepkisini çekiyor. Vatandaşlar, bu uygulamanın kendilerini kapalı alanlara mahkûm ettiğini ve pasif içiciliği artırdığını savunuyor.