Milyonlarca çalışan için emeklilik artık yalnızca yaş kriterine bağlı olarak değerlendirilmiyor. Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında 2,5 milyondan fazla kişi yaş şartı aranmadan emekli olurken, EYT kapsamı dışında kalanlar için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak uygulanıyor. Ekim 2008 sonrası sigortalı olanlarda ise yaş sınırı daha da yükseliyor.
Yaş şartını bekleyemeyen ve sağlık sorunları nedeniyle çalışma gücünü kaybedenler için ise malulen emeklilik önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor.
SGK Verileri Hangi Hastalıkların Öne Çıktığını Gösterdi
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun son üç yıllık verilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan SGK uzmanı İsa Karakaş, malulen emeklilik kararlarında belirgin bir dağılım olduğunu aktardı.
Verilere göre, malulen emeklilikte ilk sırada onkolojik hastalıklar (kanser) yer alıyor. Açıklanan istatistiklere göre, her üç maluliyet kararından birinin kanser hastalıkları nedeniyle verildiği belirtiliyor.
İkinci sırada ise nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıklar bulunuyor. Sinir sistemi hastalıkları ve ağır psikiyatrik tabloların da malulen emeklilik kapsamında önemli bir paya sahip olduğu ifade ediliyor.
Malulen Emeklilik Şartları Neler?
Malulen emeklilik için belirli kriterlerin karşılanması gerekiyor. SGK mevzuatına göre:
-
Çalışma gücünün en az yüzde 60’ının kaybedilmesi gerekiyor. Bu kayıp iş kazası, meslek hastalığı veya genel hastalık sonucu oluşabiliyor.
-
Genellikle en az 10 yıllık sigortalılık süresi aranıyor.
-
Toplamda 1.800 gün prim ödenmiş olması yeterli kabul ediliyor.
Ancak sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olması halinde, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmıyor. Bu durumda yalnızca 1.800 gün prim ile emeklilik hakkı doğabiliyor.
Hangi Hastalıklar Kapsamda?
SGK’nın maluliyet kapsamında değerlendirdiği hastalık listesi geniş bir çerçeveye sahip bulunuyor. Onkolojik ve hematolojik rahatsızlıklardan organ kayıplarına, görme kaybından kalp ve damar hastalıklarına, ağır psikiyatrik tablolardan nörolojik hastalıklara kadar pek çok durum malulen emeklilik kapsamında değerlendirilebiliyor.
Burada belirleyici unsurun, hastalığın çalışma gücünü mevzuatta belirtilen oranda azaltması olduğu ifade ediliyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş, emekliliğin yalnızca uzun yıllar çalışmanın karşılığı olmadığını belirterek, sağlık sorunları yaşayan vatandaşlar için sosyal güvenlik sisteminin bir güvence mekanizması sunduğunu dile getirdi.
Sağlık nedeniyle çalışma imkânı kalmayan vatandaşların, gerekli şartları taşımaları halinde yaş kriterini beklemeden SGK müdürlüklerine başvuru yapabilecekleri bildirildi.