Avrupa Birliği Komisyonu tarafından yayımlanan 2024 Schengen vize istatistiklerine göre, Türk vatandaşlarının son 16 yılda vize başvuruları için ödediği ancak geri alamadığı ücretlerin toplamı 34,6 milyar TL’ye ulaştı. 2009’dan bu yana 1 milyondan fazla başvuruya ret verildiği ve bu başvurular için ödenen ücretlerin iade edilmediği kaydedildi.
2024’te her 100 başvurudan 15’i reddedildi
AB Komisyonu’nun 2024 yılına ait verilerine göre, Türkiye’den toplam 1 milyon 173 bin 917 Schengen vize başvurusu yapıldı. Bu başvurulardan 170 bin 129’u retle sonuçlandı. Bu da, her 100 başvurudan yaklaşık 15’inin reddedildiğini ortaya koydu. Schengen vizesi için Türkiye'deki konsolosluklar üzerinden yapılan bu başvurularda 1 milyon 3 bin 788 kişi vize alabilirken, diğerleri seyahat planlarını gerçekleştiremedi.
16 yılda 1 milyondan fazla ret, 3 milyar TL boşa gitti
2009 yılından bu yana tutulan verilere göre, Schengen vizesi başvurusu yaptığı halde vize alamayan Türk vatandaşlarının sayısı 1 milyonu aştı. Bu başvurular için ödenen ücretler başvuru sahiplerine iade edilmedi. Yalnızca 2023 yılında ret alan başvuru sayısı 170 bin olurken, bu reddedilen vizelerin maddi karşılığı 13,6 milyon euroyu geçti. Son 16 yılın toplamında ise bu miktarın 73 milyon 886 bin euroya (yaklaşık 3 milyar 197 milyon TL) ulaştığı belirtildi.
Ayrıca, 2009’dan bu yana Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvuruları için yaptığı toplam harcamanın 801 milyon 646 bin euroya denk geldiği ve güncel kurla bu tutarın 34 milyar 687 milyon TL olduğu açıklandı.
Türkiye, Çin’den sonra en çok başvuru yapan ülke oldu
2024 yılında Schengen vizesine en çok başvuru yapan ülke Çin olurken, Türkiye ikinci sıraya yerleşti. Çin’den yapılan 1 milyon 779 bin 255 başvurunun sadece 80 bin 703’ü reddedildi. Çin’in ret oranı yüzde 4,6 olarak kayda geçti. Bu oran, Türkiye’nin ret oranının üçte biri seviyesinde kaldı. Türkiye’den yapılan başvuru sayısı ise 2023 yılına göre yaklaşık yüzde 10 oranında artış gösterdi. Ayrıca yetkililer, her yıl Schengen vizesine başvuran Türk vatandaşlarının sayısında yaklaşık yüzde 20'lik bir artış eğilimi olduğunu bildirdi.
Schengen vizesi ücretlerine zam geldi
Avrupa ülkelerinin Türkiye'deki temsilcilikleri üzerinden alınan vize ücretinin 2024 yılında resmi olarak 80 euro olduğu belirtildi. Ancak başvurular çoğunlukla aracı şirketler aracılığıyla yapıldığından, vatandaşlar bu kuruluşlara 20 ila 50 euro arasında hizmet bedeli ödemek zorunda kaldı. VIP hizmetlerde ise bu bedelin 100 euroya kadar çıktığı bildirildi.
Son olarak, 11 Haziran 2024 itibarıyla vize ücretlerine yüzde 12,5 oranında zam yapıldığı açıklandı. Bu zamla birlikte yetişkin Schengen vizesi ücreti 90 euroya, çocuk vizesi ise 45 euroya yükseldi. Retle sonuçlanan başvuruların maddi kaybı bu artışlarla birlikte daha da derinleşti. Ayrıca, farklı ülkelerden yapılan başvurulara farklı ücret politikalarının uygulandığı da aktarıldı.
Türk vatandaşlarının mağduriyeti sürüyor
Vize başvuru ücretlerinin iade edilmemesi, yüksek ret oranları ve her yıl artan başvuru sayıları, Türk vatandaşlarının Schengen sürecinde yaşadığı ciddi mağduriyeti gözler önüne serdi. Hem bireysel hem de ekonomik anlamda büyük bir kayba neden olan bu süreç, uzun vadede Türkiye-AB ilişkilerinde de gündemde kalmaya devam edecek gibi görünüyor.