YENİLENEREK SATIŞA SUNULABİLECEK

KULLANILMIŞ MALLAR LİSTESİ

Ticaret Bakanlığından:

YENİLENMİŞ ÜRÜNLER HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Bakanlıkça belirlenen kullanılmış malların yenilenmiş olarak tekrar satışa sunulmasına ilişkin uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, Bakanlıkça belirlenen kullanılmış malların yenilenerek tekrar satışa sunulmasına ilişkin faaliyetleri kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 57/A ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Ticaret Bakanlığını,

b) Beyaz Liste: 12/7/2014 tarihli ve 29058 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazların Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelikte belirtilen listeyi,

c) Genel Müdür: Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürünü,

ç) Genel Müdürlük: Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğünü,

d) İş günü: Ulusal, resmî ve dinî bayram günleri ile yılbaşı, 1 Mayıs, 15 Temmuz ve Pazar günleri dışındaki çalışma günlerini,

e) İthalatçı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere mal veya hizmetleri ya da bu malların ham maddelerini yahut ara mallarını ticari veya mesleki amaçlarla ithal ederek satım, kira, finansal kiralama veya benzeri bir yolla piyasaya süren gerçek veya tüzel kişiyi,

f) Kalıcı veri saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,

g) Kanun: 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,

ğ) Komisyon: Yenileme merkezinin uyarılması, yenileme yetki belgesinin askıya alınması veya iptal edilmesine ilişkin hususlarda karar vermek amacıyla oluşturulan komisyonu,

h) Kullanılmış mal: Alışverişe konu olan ve Ek-1’de yer alan ikinci el malları,

ı) Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,

i) Üretici: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal ya da bu malların ham maddelerini yahut ara mallarını üretenler ile mal üzerine markasını, ünvanını veya herhangi bir ayırt edici işaretini koyarak kendisini üretici olarak gösteren gerçek veya tüzel kişiyi,

j) Yenileme işlemi: Ek-1’de yer alan malların; donanım, yazılım veya fiziki özelliklerinde iyileştirme yapılarak tekrar satışa sunulmasına ilişkin tüm işlemleri,

k) Yenileme merkezi: Bakanlıktan aldığı yenileme yetki belgesine dayanarak faaliyet gösteren tüzel kişiyi,

l) Yenileme yetki belgesi: Yenileme merkezi olarak faaliyette bulunulabilmesi için Bakanlık tarafından düzenlenen belgeyi,

m) Yenilenmiş ürün: Yenileme işleminden sonra yenileme merkezi veya yetkili satıcı tarafından satışa sunulan kullanılmış malı,

n) Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS): Bu Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin gerçekleştirilmesi amacıyla Bakanlıkça oluşturulan elektronik sistemi,

o) Yerinde yenileme noktası: Yenileme merkezinin sahip olduğu yenileme yetkisini Bakanlıkça belirlenen düzenleme veya standartlar kapsamında kullanan gerçek veya tüzel kişiyi,

ö) Yetkili satıcı: Yenileme merkezi tarafından verilen yetkiye dayanarak tüketiciye yenilenmiş ürün sunan ya da ürün sunanın adına veya hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar ve Yenileme Yetkisi

Genel esaslar

MADDE 4- (1) Yenileme işlemlerinin, Bakanlıkça belirlenen düzenleme veya standartlara uygun olarak YÜBİS üzerinden yapılması ve oluşturulan elektronik sertifikanın tüketicilere verilmesi zorunludur. Bu düzenleme veya standartlar, Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir.

(2) Yenileme merkezlerinin, yetkili satıcıların, yerinde yenileme noktalarının ve Bakanlıkça belirlenen diğer bilgi ve belgelerin YÜBİS’e kaydedilmesi zorunludur.

(3) Yenilenmiş ürünün; ambalajında, etiketinde, reklam ve ilanlarında tüketicinin kolaylıkla algılayabileceği bir şekilde “yenilenmiş” ibaresine ve yenileme merkezi bilgisine yer verilerek satışa sunulması zorunludur.

(4) Yenileme merkezi, yenilenmiş ürüne ilişkin Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzunu YÜBİS’e kaydetmekle yükümlüdür. Tüketicinin talep etmesi halinde bu kılavuzun satışı gerçekleştiren yenileme merkezi ya da yetkili satıcı tarafından yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla tüketiciye verilmesi zorunludur.

(5) Yenileme merkezi, Bakanlıkça belirlenen düzenleme veya standartlarda yer alan özelliklere uygun olarak alınmış yeterlilik belgesine sahip olunması şartıyla, ayrıca yeni bir yenileme yetki belgesi alınmasına gerek olmaksızın, Ek-1’de yer alan tüm ürünler için yenileme işlemi yapabilir.

(6) Yenilenmiş bir ürüne tekrar yenileme işlemi yapılabilmesi için yenileme tarihinden itibaren en az otuz gün geçmesi zorunludur.

(7) Yerinde yenileme noktası ve yetkili satıcı, ayrı ayrı yetki almak şartıyla, birden fazla yenileme merkezine hizmet verebilir.

(8) Bir yenilenmiş ürün grubu için bir satıcı tarafından farklı satış fiyatları belirlenmiş olması halinde; tüketicilerin herhangi bir ödeme yükümlülüğü altına girmeden önce fiyat farkına dayanak teşkil eden fiziksel ve teknik özellikler hakkında açıkça ve kolaylıkla görülebilir şekilde bilgilendirilmesi zorunludur.

(9) Genel Müdürlük, gerekli gördüğü hallerde bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak ilgili tüm kişi, kurum ve kuruluşlara yol göstermek amacıyla kılavuz hazırlar ve bu kılavuzu Bakanlığın internet sitesinde yayınlar.

Yenileme yetkisi

MADDE 5- (1) Yenileme merkezinin Ek-1’de yer alan kullanılmış malları yenileyebilmesi için Bakanlıktan yenileme yetki belgesi alması zorunludur. Yenileme merkezi, bu belgeyle kendisine verilen yetkiyi Bakanlıkça belirlenen düzenleme veya standartlara uygun olarak yerinde yenileme noktaları aracılığıyla da kullanabilir. Bu düzenleme veya standartlarda yerinde yenileme noktalarının hangi işlemleri yapmaya yetkili olduğu hususuna yer verilir. Yerinde yenileme noktası, yenileme merkezi tarafından yetkili satıcı olarak da yetkilendirilebilir.

(2) Yenileme merkezleri dışındaki ticari işletmelerin yerinde yenileme noktası olarak faaliyet gösterebilmesi için Bakanlıkça belirlenen ilgili düzenleme veya standartlara göre alınmış yeterlilik belgesine sahip olması zorunludur.

(3) Yenileme yetki belgesi verilmesine ilişkin hususlar Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir.

(4) Bakanlığa yapılan başvurular üzerine, Genel Müdürlük tarafından gerekli incelemeler yapılarak ilan edilen şartları sağlayan başvurular için yenileme yetki belgesi düzenlenir.

(5) Yenileme yetki belgesi her bir yenileme merkezi için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez.

Yenileme yetki belgesi verilmesinde aranan şartlar

MADDE 6- (1) Yenileme yetki belgesinin alınabilmesi için aşağıdaki şartların sağlanması zorunludur:

a) Bakanlıkça belirlenen düzenleme veya standartlarda yer alan özelliklere uygun olarak alınmış yeterlilik belgesine sahip olunması.

b) Sermaye şirketi niteliğinde olunması.

c) Şirketi temsile yetkili kişilerin;

1) On sekiz yaşını doldurmuş olması.

2) İflas etmemiş veya iflas etmiş olsa bile itibarının yerine gelmiş olması.

3) Kasten işlenen bir suçtan dolayı beş yıldan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş veya Devletin güvenliğine, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, milli savunmaya ve Devlet sırlarına karşı suçlar; casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, terörizmin finansmanı, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme, işkence, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı, cinsel taciz, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama, bilişim suçları ile özel hayata veya hayatın gizli alanına karşı işlenmiş suçlardan hüküm giymemiş veya ticaret ve sanat icrasından hükmen yasaklanmamış olması.

ç) Yüz milyon Türk lirasından az olmamak üzere ödenmiş sermayeye sahip olunması.

d) Bakanlık tarafından ilan edilecek diğer hususların sağlanması.

Yenileme yetki belgesinin geçerlilik süresi ve diğer işlemler

MADDE 7- (1) Yenileme yetki belgesinin geçerlilik süresi beş yıldır. Geçerlilik süresi dolmadan başvuruda bulunulmuş olması şartıyla, bu süre başvuru sonuçlanıncaya kadar uzatılmış kabul edilir.

(2) Yenileme merkezinin ünvan, adres ve diğer iletişim bilgilerindeki değişiklikler ile temsile yetkili kişilerde değişiklik olması durumunda; yeni temsilcilerin 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan şartları taşıdığını gösterir bilgi ve belgeleri otuz gün içinde Bakanlığa bildirmesi zorunludur.

Yenileme yetki belgesinin askıya alınması ve iptali

MADDE 8- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine veya bu Yönetmeliğe atıfta bulunulan kanun ya da düzenleyici işlemlere aykırı uygulamaların tespiti ve bununla ilgili olarak yazılı uyarıya rağmen aykırılığa devam edilmesi halinde yenileme yetki belgesi Komisyon tarafından iptal edilir. Komisyon, uyarıda bulunma ve yenileme yetki belgesinin iptali hususlarında yapılacak değerlendirmelerde aykırılığın niteliği, yaygınlığı, sürekliliği, tekrarı ve etkisini göz önünde bulundurur. Komisyon, gerek duyması halinde inceleme yaptırabilir veya diğer kurum ve kuruluşlardan görüş alabilir.

(2) Yenileme yetki belgesi verilmesinde aranan şartlarda meydana gelen değişikliklerin Bakanlığa otuz gün içinde bildirilmesi zorunludur. Bu şartların kaybedildiğinin tespiti halinde düzeltilebilir nitelikteki eksikliklerin giderilmesi için Komisyon tarafından süre verilir. Yenileme yetki belgesi, tüketicilerin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla verilen süre içerisinde Komisyon tarafından askıya alınabilir. Verilen sürede eksikliklerin giderilmemesi, belge verilmesinde aranan şartlarda düzeltilmesi mümkün olmayan bir eksikliğin tespit edilmesi veya yenileme merkezinin başvurusu üzerine yenileme yetki belgesi iptal edilir.

(3) Geçerlilik süresi sona ermesine rağmen yenileme yetki belgesini yenilemeyen, belgesi iptal edilen veya askıda bulunan yenileme merkezi bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerine devam edemez.

(4) Yenileme yetki belgesi iptal edilen yenileme merkezine iptal tarihinden itibaren bir yıl süreyle yenileme yetki belgesi verilmez.

Komisyon

MADDE 9- (1) Yenileme merkezinin uyarılması, yenileme yetki belgesinin askıya alınması veya iptal edilmesine ilişkin hususlarda karar vermek amacıyla Bakanlık tarafından Komisyon kurulur. Komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.

(2) Komisyon kararları Bakan onayı ile yürürlüğe girer.

(3) Komisyon, ilgili Bakan Yardımcısının başkanlığında Genel Müdür, Genel Müdürlükten iki üye ile Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünden bir üye olmak üzere beş üyeden oluşur.

(4) Komisyon, Başkanın çağrısı üzerine üyelerin tamamının katılımıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar alır.

(5) Komisyonun başkan ve üyelerinin herhangi bir nedenle Komisyon çalışmalarına katılamaması halinde, bunlara vekâlet edenler Komisyonda görev yapar.

(6) Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yenileme İşlemine İlişkin Usul ve Esaslar

Yenileme işlemi

MADDE 10- (1) Elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların yenilenebilmesi için;

a) E-Devlet Kapısında (e-Devlet) bulunan Beyaz Listede yer alması,

b) En az bir yıl öncesine ilişkin veri, ses ya da kısa mesaj kullanım trafiğinin bulunması,

c) Yenileme işlemini gerçekleştiren yenileme merkezi ya da yerinde yenileme noktası tarafından YÜBİS’te beyan edilen bir hat aracılığıyla kullanılmış malın mobil telefon hizmeti sunan işletmeci şebekesinde aktif hale getirilmesi ve bu kapsamda kullanılmış mal tarafından en az bir çağrı işleminin başarılı şekilde gerçekleştirilmesi,

zorunludur. Bu işlemlere ilişkin kayıtlar YÜBİS aracılığıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu sistemlerinden doğrulanır. Bu şartları sağlamayan kullanılmış mallara yenileme işlemi yapılamaz.

(2) Yenileme merkezi veya yerinde yenileme noktası tarafından, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında kullanılacak hat bilgisi Bakanlığa bildirilir. Her bir yenileme merkezi veya yerinde yenileme noktası adına, Bakanlıkça YÜBİS’te belirtilen sayıda hat tanımlanabilir. Yenileme işlemleri yalnızca Bakanlığa bildirilen hatlar üzerinden yürütülür.

(3) Kullanılmış malın değerleme işleminin, malın yenileme merkezi, yerinde yenileme noktası, yetkili satıcı ya da yenileme merkezi adına veya hesabına hareket eden üçüncü kişiler tarafından ya da yenileme merkezine ait ticari reklam ve tanıtımlara istinaden teslim alınmasını takip eden üç iş günü içinde sonuçlandırılması zorunludur. Tüketicinin bu değerlemeyi kabul ettiğine ilişkin onay yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla alınır.

(4) Malın bedeli ve varsa indirim, kupon gibi taahhüt edilen tüm faydaların tüketicinin onayını takip eden üç iş günü içinde sağlanması zorunludur. Takas içeren sözleşmelerde ise bu faydalar, tüketicinin işleme ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesinden itibaren üç iş günü içinde sağlanır. Bu süreler, tüketiciye önceden bildirilmesi ve onayının alınması koşuluyla üç iş gününe kadar uzatılabilir.

(5) Yenileme merkezinin, varsa yerinde yenileme noktası ve yetkili satıcının, ticari ünvan ve iletişim bilgileri ile Bakanlıkça belirlenen diğer hususlara ilişkin bilgilerin yer aldığı sertifika tüketiciye yenilenmiş ürünle birlikte yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilir.

Sorumluluk

MADDE 11- (1) Yenileme merkezi, yerinde yenileme noktasının ve yetkili satıcının bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerinden sorumludur.

(2) Yetkili satıcı, satmış olduğu yenilenmiş ürünlere ilişkin olarak bu Yönetmelik kapsamında tüketicilere sağlanan haklardan yenileme merkeziyle birlikte müteselsilen sorumludur.

(3) Yenileme merkezi ve yetkili satıcının herhangi bir şekilde ticari faaliyetlerinin sona ermesi halinde, yenilenmiş ürün garantisi süresince bakım ve onarım hizmetlerinin sunulmasından yerinde yenileme noktası, yenileme merkezi ve yetkili satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yenilenmiş Ürünlere İlişkin Haklar

Cayma hakkı

MADDE 12- (1) Mesafeli satış yöntemiyle kurulan sözleşmelerde cayma hakkına ilişkin olarak 27/11/2014 tarihli ve 29188 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Diğer yöntemlerle kurulan sözleşmelerde ise;

a) Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.

b) Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yenileme merkezine veya yetkili satıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir. Bu bildirimin yapıldığına dair ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir.

c) Cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etme yükümlülüğü satışı gerçekleştiren yenileme merkezi veya yetkili satıcıya aittir. Tüketici, cayma süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.

ç) Bu maddede belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi veya tüketicinin cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmemesi durumunda, tüketici cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Her hâlükârda bu süre cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer.

d) Cayma hakkı süresi, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Ancak tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.

e) Cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirmenin bir yıllık süre içinde yapılması halinde, on dört günlük cayma hakkı süresi, bu bilgilendirmenin gereği gibi yapıldığı gün itibarıyla başlar.

f) Cayma hakkının kullanılması durumunda yapılacak tüm geri ödemeler, tüketicinin satın alma sırasında kullandığı ödeme aracına uygun şekilde ve tüketiciye herhangi bir masraf veya yükümlülük getirmeksizin tüketicinin işleme ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmiş olması koşuluyla on dört gün içinde ve tek seferde yapılmak zorundadır.

Yenilenmiş ürün garantisi ve satış sonrası hizmetler

MADDE 13- (1) Kanunun 56 ncı maddesi ile 13/6/2014 tarihli ve 29029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Garanti Belgesi Yönetmeliği, bu Yönetmelik kapsamındaki yenilenmiş ürünlerin garanti uygulamaları için kıyasen uygulanır. Bu uygulamada, Kanun ve Garanti Belgesi Yönetmeliğinde yer verilen üretici, ithalatçı ve yetkili servis istasyonuna ilişkin sorumluluklar yenileme merkezi, satıcıya ilişkin sorumluluklar ise yetkili satıcı tarafından yerine getirilir. Yenilenmiş ürün satışının doğrudan yenileme merkezi tarafından gerçekleştirilmesi halinde, garanti belgesine ilişkin düzenlemelerde satıcı için tanımlanan yükümlülüklerden yenileme merkezi sorumludur.

(2) Birinci fıkranın uygulanmasında aşağıdaki istisnalar dikkate alınır:

a) Garanti süresi; malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari bir yıldır.

b) Yenilenmiş ürün garantisi süresi içinde ücretsiz onarım veya ayıpsız yenilenmiş misli ile değişim haklarından birinin seçilmesi durumunda, bu talebin yenileme merkezine veya yetkili satıcıya yöneltilmesinden itibaren azami yirmi iş günü içinde yerine getirilmesi zorunludur. Bu süre, ürünün yetkili satıcıya ya da yenileme merkezine teslim edilmesiyle başlar.

(3) Yenilenmiş ürün garantisi süresince, taahhüt edilen hakların kullanılması nedeniyle; nakliye, posta, kargo veya servis elemanlarının ulaşım gideri dâhil olmak üzere tüketiciden herhangi bir masraf talep edilemez.

(4) Yenilenmiş ürünün tamirinin tamamlandığı tarih tüketiciye telefon, faks, e-posta, iadeli taahhütlü mektup ve benzeri bir yolla bildirilir. Uyuşmazlık halinde bildirime ilişkin ispat yükü ürünü teslim alan yetkili satıcıya veya yenileme merkezine aittir.

(5) Garanti süresi içinde yetkili satıcı ya da yenileme merkezi tarafından, kargo ile gönderilen arızalı yenilenmiş ürünler hariç olmak üzere, kendilerine teslim edilen veya kendileri tarafından teslim alınan arızalı yenilenmiş ürünler ile ilgili olarak ürünün teslim alındığına dair aşağıdaki bilgileri içeren teslim fişinin düzenlenmesi ve tüketiciye verilmesi zorunludur:

a) Teslim edenin adı, soyadı ve imzası.

b) Teslim alanın adı, soyadı ve imzası.

c) Tüketicinin yenilenmiş ürüne ilişkin şikâyet ve talepleri.

ç) Yenilenmiş ürünün cinsi, markası ve modeli.

d) Teslim tarihi.

(6) Yenileme merkezi tarafından, onarım hakkını kullanan tüketicilere teslim edilen yenilenmiş ürünlerle ilgili olarak aşağıdaki bilgileri içeren servis fişinin tekemmül ettirilmesi ve tüketicilere verilmesi zorunludur:

a) Yenileme merkezinin ünvanı, adresi ve iletişim bilgileri.

b) Tüketiciye teslim tarihi.

c) Arızasına ve yapılan işlemlere ilişkin bilgi.

ç) Yenilenmiş ürün garantisi kapsamı dışında ise ücreti.

d) Yenileme merkezi yetkilisinin imzası.

e) Kargo ile teslim alınanlar haricinde, tüketicinin adı, soyadı, adresi ve telefonu ile imzası.

(7) Teslim fişi ve servis fişi kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciye verilebilir. Bu durumda, bu belgelerin tüketiciye verildiğine ilişkin onayının alınması zorunludur. Tüketicinin onayının alındığının ispat yükü ürünün teslimini gerçekleştiren yetkili satıcıya veya yenileme merkezine aittir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Bilgi ve belgelerin saklanması

MADDE 14- (1) Bu Yönetmelikte düzenlenen işlemlere ilişkin bilgi ve belgelerin beş yıl boyunca saklanması zorunludur.

Kişisel verilerin korunması

MADDE 15- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen kişisel veri işleme faaliyetlerinde 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuatta yer alan usul ve esaslara uyulması zorunludur.

Diğer yükümlülükler

MADDE 16- (1) Yenilenmiş ürünlerin, kullanılmamış ve ikinci el mallardan açıkça ayırt edilebilecek şekilde ayrı bir kategoride satışa sunulması zorunludur.

(2) Yenileme merkezi, yerinde yenileme noktası ve yetkili satıcı dışındakiler, yenilenmiş ürünler için Bakanlık tarafından belirlenen ayırt edici logoyu reklam ve tanıtımlarında kullanamazlar.

(3) Ek-1’de yer alan elektronik kimlik bilgisi bulunan kullanılmış malların ticaretini yapan gerçek veya tüzel kişiler ile bu Yönetmelikte sayılan işyerleri, Genel Müdürlükçe belirlenen bilgi ve belgeleri YÜBİS’e kaydetmek zorundadır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 17- (1) 22/8/2020 tarihli ve 31221 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) Birinci fıkra ile yürürlükten kaldırılan Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmeliğe yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla yenileme yetki belgesine sahip ticari işletmeler; 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan koşulları sağladıklarını ispat eden belgeleri bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde, (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen koşulları sağladıklarını ispat eden belgeleri ise 31/12/2026 tarihine kadar Genel Müdürlüğe sunmaları halinde yeni bir yetki belgesi almaksızın sahip oldukları yenileme yetki belgelerinin geçerlilik süresi boyunca faaliyetlerini sürdürebilirler.

Yürürlük

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik 1/8/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

Yeni modelin, Siri’yi yalnızca sesli komutlara yanıt veren bir asistan olmaktan çıkarıp çevredeki görsel verileri de yorumlayabilen daha gelişmiş bir yapıya taşıması bekleniyor.

Kulaklıkta kamera dönemi başlayabilir

İddialara göre AirPods Pro 3 modelinde yer alacak kameralar, fotoğraf veya video çekmek için değil, yapay zeka destekli görsel algılama amacıyla kullanılacak. Düşük çözünürlüklü veri toplayacak bu kameralar, kullanıcının baktığı nesneleri algılayarak Siri’nin anlık bilgi sunmasına imkan sağlayacak.

Bu teknoloji sayesinde kullanıcılar, telefonlarını çıkarmadan bir restoran menüsünü çevirebilecek, tarihi bir yapı hakkında bilgi alabilecek veya yabancı bir şehirde sokak tabelaları üzerinden yönlendirme isteyebilecek.

Ekransız yapay zeka deneyimi hedefleniyor

Apple’ın yeni kulaklık modeliyle yapay zeka deneyimini ekran bağımlılığından uzaklaştırmayı hedeflediği belirtiliyor. Bu kapsamda kullanıcıların çevreleriyle doğrudan etkileşime geçebileceği, Siri’nin ise görülen nesneleri ve yazıları yorumlayabileceği ifade ediliyor.

AirPods Pro 3’ün, Apple’ın geliştirdiği yeni Siri altyapısı ile birlikte daha etkili çalışması bekleniyor. Ürünün çıkış takviminin de bu altyapının tamamlanmasına bağlı olduğu aktarılıyor.

Gizlilik için LED gösterge gündemde

Kameralı kulaklık fikri, beraberinde gizlilik tartışmalarını da gündeme getirdi. Apple’ın, kameralar aktif olduğunda yanacak LED göstergeler üzerinde çalıştığı belirtiliyor.

Bu göstergelerin, çevredeki kişilere kameranın kullanımda olduğunu göstermesi hedefleniyor. Öte yandan görsel veri işleme sürecinin pil ömrüne nasıl etki edeceği henüz netlik kazanmadı.

Lansman takvimi Siri’ye bağlı

Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre AirPods Pro 3, tasarım doğrulama testleri aşamasına ulaşmış durumda. Ancak cihazın piyasaya çıkışı, Apple’ın geciken gelişmiş Siri altyapısıyla bağlantılı görünüyor.

Yeni Siri sürümünün 2026’nın sonlarına doğru kullanıma sunulabileceği, kameralı AirPods modelinin de bu süreçle birlikte raflardaki yerini alabileceği değerlendiriliyor.

Android Authority’nin raporuna göre özellik, özellikle iş amaçlı kullanılan cihazlarda tüm RCS sohbetlerinin işveren tarafından kaydedilebilmesini mümkün kılıyor.

Pixel Gibi İş Telefonlarında Mesajlar Görülebilecek

Yeni sistem kapsamında, iş telefonu olarak Pixel ya da şirket tarafından yönetilen Android cihaz kullanan çalışanların mesajları, işverenlerce görüntülenebilecek. Bu nedenle kişisel görüşmelerin iş cihazlarından yapılması riskli hale geliyor.

Uzmanlar, söz konusu düzenlemenin özellikle Avrupa Birliği gibi veri gizliliğine önem veren bölgelerde ciddi tartışmalara yol açabileceğini, zira uygulamanın GDPR ile çeliştiğini belirtiyor.

Gizlilik Endişeleri ve Uzman Uyarıları

Gizlilik uzmanları, çalışanların şirket tarafından verilen cihazlarda özel mesajlaşmalardan kaçınmaları gerektiğini vurguluyor. Bu kapsamda, uçtan uca şifreleme sunan alternatif uygulamalar öne çıkıyor.

WhatsApp, Signal ve Telegram gibi platformlar, mesaj içeriklerinin yalnızca gönderen ve alıcı tarafından okunabilmesini sağlayarak kullanıcıya daha yüksek koruma sunuyor.

Tesla CEO’su Musk, gelecekte her ülkenin farklı para birimi kullandığı bugünkü düzenin yerini, tek tip ve enerji temelli bir değer sisteminin alabileceğini ileri sürdü. Açıklamasında, zenginliğin banka hesaplarındaki rakamlardan değil, bireylerin ürettiği enerji miktarından ölçüleceğini belirtti.

“Her şey watt cinsinden ölçülecek”

Elon Musk, para yerine enerji odaklı bir değer sistemine geçilebileceğini şu sözlerle anlattı:

“Gelecekte belki de para diye bir şey kalmayacak. Her şey watt cinsinden, yani elektrik gücüyle ne kadar enerji üretebildiğin üzerinden ölçülecek.”

Bu ifadeler, Musk’ın geleneksel para sistemlerinin zamanla önemini yitirebileceği ve ekonomik yapının enerji üretimi merkezli bir modele evrilebileceği yönündeki görüşünü ortaya koydu. Tesla CEO’su, zenginliğin, üretilen enerji kapasitesiyle tanımlandığını vurguladı.

Enerjiyle alışveriş örneği: Ekmek ve sütü kWh ile alma senaryosu

Musk’ın işaret ettiği modelde, günlük yaşamda kullanılan ürünlerin de enerji birimiyle fiyatlanacağı bir sistem tasavvur edildi. Bu kapsamda verilen örneğe göre:

• Ali ve Ayşe, evlerine güneş paneli sistemi kurdu.

• Ali, günde 10 kilovat-saat (kWh) elektrik üretti.

• Ayşe ise günde 20 kWh elektrik üretti.

Bu senaryoda elektrik, “değer birimi” olarak kabul edildi:

• Bir ekmek 2 kWh,

• Bir litre süt 1 kWh değerinde kabul edildi.

Buna göre:

• Ali’nin günlük 10 kWh üretimiyle 5 ekmek veya 10 litre süt alabildiği,

• Ayşe’nin 20 kWh üretimiyle 10 ekmek veya 20 litre süt alabilecek durumda olduğu varsayıldı.

Bu modelde, para yerine enerji üretiminin zenginliğin ölçüsü hâline geldiği, daha fazla enerji üreten kişinin günlük ihtiyaçlarını daha rahat karşılama imkânına sahip olduğu bir yapı gündeme getirildi.

Zenginlik ölçüsü olarak enerji üretimi

Bu senaryoda bireyler kadar büyük ölçekli tesisler ve fabrikalar da öne çıktı. Musk’ın ortaya koyduğu kurguya göre:

• Büyük fabrikalar,

• Enerji santralleri,

• Yüksek üretim kapasiteli yenilenebilir enerji tesisleri,

üretilen enerji miktarı sayesinde daha fazla “değer” elde eden aktörler hâline geldi.

Bu yaklaşımda, ekonomik güç ve zenginlik, finansal varlıklardan çok üretilen ve sisteme sunulan enerji kapasitesiyle tanımlandı.

Ekonomistlerden “teorik” vurgusu

Musk’ın açıklamaları, uluslararası ekonomi çevrelerinde de yankı buldu. Dünyaca ünlü ekonomistler, bu modelin gerçek hayatta uygulanabilirliği konusunda soru işaretleri bulunduğunu dile getirdi.

Uzmanlar, Musk’ın öngörüsünün şimdilik teorik bir yaklaşım niteliği taşıdığını, günümüz küresel finans sisteminin çok katmanlı yapısı nedeniyle tamamen enerji temelli bir modele geçişin kısa vadede mümkün görünmediğini belirtti.

Buna karşın, söz konusu fikrin, yenilenebilir enerji yatırımlarının ve enerji bağımsızlığının ekonomik açıdan gelecekte ne kadar kritik hâle gelebileceğini net biçimde ortaya koyduğu ifade edildi.

Enerji ve teknoloji yatırımlarına mesaj

Elon Musk’ın çıkışı, enerji ve teknoloji alanında yatırım yapan ülkeler ve şirketler açısından da dikkat çekici bir mesaj olarak yorumlandı.

Bu açıklamalarla birlikte:

• Yenilenebilir enerji yatırımlarının,

• Güneş ve rüzgâr enerjisi gibi kaynakların,

• Enerji verimliliği ve depolama teknolojilerinin,

gelecekte yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik güç ve bağımsızlık unsuru hâline gelebileceği vurgulandı.

Mevcut durumda iPhone 14 ve sonrasında çıkan modellerin, uydu üzerinden mesajlaşma ve acil durum aramaları yapmayı desteklediği biliniyordu. Yeni çalışmaların ise bu altyapıyı daha ileri taşıdığı ve uydu tabanlı çok daha fazla özelliğin test edildiği belirtildi.

Geliştirme aşamasındaki yeni uydu özellikleri

Bloomberg’den Mark Gurman’ın aktardığı bilgilere göre Apple, uydu bağlantısına dayalı bir dizi yeni fonksiyon üzerinde çalıştı. Bu kapsamda:

• Uygulama geliştiricilerinin, kendi uygulamaları içinde uydu bağlantısını kullanmasına imkân tanıyacak bir API (uygulama programlama arayüzü) üzerinde çalışıldığı,

• Hücresel ağ veya Wi-Fi olmadan çalışabilecek, uydu destekli bir Apple Haritalar sürümünün test edildiği,

• Uydu üzerinden kullanılan mesajlara fotoğraf ekleme seçeneğinin gündeme geldiği,

• Telefon gökyüzüne tam olarak çevrilmese bile uyduya bağlanmayı kolaylaştıran, “natural usage” (doğal kullanım) olarak adlandırılan bir sistemin geliştirildiği
  ileri sürüldü.

Bu özelliklerin, özellikle kapsama alanının sınırlı olduğu bölgelerde iPhone kullanıcılarına ek iletişim ve navigasyon imkânı sağlayabileceği değerlendirildi.

5G ağları için uyduya bağlanma seçeneği

Teknoloji sitesi The Information tarafından bildirilen başka bir olası yükseltmede ise, 5G ağlarının kapsama alanını genişletmek için uydulara bağlanmasının gündeme geldiği ifade edildi.

Bu yaklaşımın, 5G performansını iyileştirebilecek bir seçenek olarak değerlendirildiği ve özellikle uzak, kırsal veya altyapının sınırlı olduğu bölgelerde daha istikrarlı veri iletişimi sağlayabileceği iddia edildi.

Bazı özellikler ücretsiz, gelişmiş hizmetler ücretli olabilir

Gurman’ın aktardığı bilgilere göre, geliştirilen uydu tabanlı sistemlerin temel özelliklerinin ücretsiz olarak sunulması planlandı. Buna karşın, daha gelişmiş destek ve ek hizmetler için kullanıcıların operatörlerine ek ücret ödeyebileceği ifade edildi.

Ayrıca Apple’ın, uydu hizmetlerini yürüttüğü iş ortağı Globalstar’ın altyapısını güçlendirmesi gerektiği ve bu süreç için şirketin Globalstar’a finansal destek sağladığı bildirildi. Böylece, uydu üzerinden sunulacak yeni hizmetlerin daha geniş kapsama alanı ve daha yüksek kapasiteyle kullanıma hazır hale getirilmesinin hedeflendiği kaydedildi.

Uydu tabanlı iPhone deneyimi genişliyor

Mevcut uydu özellikleriyle kullanıcılar, acil durumlarda mesaj gönderebildiği ve yardım çağrısı yapabildiği bir altyapıya erişmişti. Yeni geliştirmelerle birlikte bu deneyimin, internetsiz yön bulma, geliştirici entegrasyonları ve medya destekli mesajlaşma gibi işlevlerle desteklendiği iddia edildi.

Tüm bu iddialar, Apple’ın iPhone’ları yalnızca karasal şebekelere bağlı cihazlar olmaktan çıkarıp uydu destekli çok yönlü bir iletişim aracına dönüştürme hedefini güçlendiren adımlar olarak değerlendirildi. Yeni özelliklerin ne zaman duyurulacağı ve hangi modellerde kullanılabileceği konusunda ise resmi bir açıklama yapılmadı.

Toplam abone sayısı 56,2 milyona ulaşan şirket, ülke genelinde yüksek hızlı internet sunma hedefi doğrultusunda fiber altyapısını genişletti. Fiber şebeke uzunluğu 514 bin kilometreye, fiber hane kapsaması ise 33,9 milyona çıktı.

Mobilde tarihî performans

2025’in üçüncü çeyreği, Türk Telekom’un mobil alanda tarihî bir dönem olarak kayıtlara geçti. Şirket, çeyrekte 2,3 milyon net abone kazanarak mobil abone sayısını 30,8 milyona yükseltti. Böylece şirket mobil segmentte bugüne kadarki en iyi çeyrek performansını sergiledi.

CEO Şahin: “Yeni bir çağın eşiğindeyiz”

Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, sonuçlara ilişkin yaptığı açıklamada, hem şirket hem de Türkiye açısından kritik bir dönemin geride bırakıldığını belirtti. Sabit hat imtiyaz sözleşmesinin yenilendiğini hatırlatan Şahin, bu adımın dijital altyapıyı daha da güçlendireceğini ifade etti.

Şahin, 16 Ekim’deki 5G ihalesinde şirketin abone başına en yüksek bant genişliğine sahip frekansları aldığını belirterek, bu kazanımın geleceğin teknolojilerine yön veren bir kapasite artışı sağladığını dile getirdi. Şahin, “Dijital dönüşüm odaklı stratejimizin somut sonuçlarını gördüğümüz bu çeyrekte olağanüstü bir performans sergiledik” dedi.

Fiber altyapı genişletildi

Şahin, fiber altyapının hızla büyüdüğünü vurgulayarak sabit genişbant abone sayısının 15,5 milyona, fiber abone sayısının ise 14,2 milyona ulaştığını söyledi. Fiber abonelerin toplam sabit genişbant aboneleri içindeki payı %92’ye çıktı.

Fiber ağ uzunluğunun 496 bin km’den 514 bin km’ye, fiber hane kapsamasının ise 33,9 milyona yükseldiği bildirildi.

Finansmanda yeşil dönüşüm

Şirket, üçüncü çeyrekte toplam 1,8 milyar dolar tutarında finansman programı tamamlayarak hem 5G yatırımları hem de dijitalleşme hedefleri için kaynak sağladı. Türk Telekom, 600 milyon dolarlık yeşil eurobond ihracıyla, telekom sektöründe en büyük yeşil finansman hacmine ulaştığını açıkladı.

5G’de lider kapasite

Şahin, 5G ihalesinin ardından Türk Telekom’un hem 3,5 GHz bandında hem de toplam kapasite bazında abone başına en yüksek kapasiteye sahip operatör olduğunu aktardı. Toplam spektrum portföyünün 315 MHz’e yükseldiği bildirildi.

LTE baz istasyonlarının %56’sının fiber bağlantılı olduğu belirtilirken, 5G’nin Nisan 2026’da planlanan ticari lansmanı için hazırlıkların sürdüğü ifade edildi.

Bu yenilik, elektrikli araçların menzil ve şarj süresiyle ilgili en büyük sorunlarına kalıcı bir çözüm getirmeyi hedefliyor.

1,5 Kilometrelik Yolda 300 kW’a Kadar Güç Aktarımı

Test hattında, yol yüzeyinin yaklaşık 10 santimetre altına 900 bakır bobin yerleştirildi.
Bu bobinler, oluşturdukları manyetik alan sayesinde araçlara temassız enerji aktarımı sağlıyor.
Sistemin maksimum aktarım kapasitesi 300 kW, ortalama güç çıkışı ise 200 kW olarak ölçüldü.

Mühendislerin açıklamasına göre, bu teknoloji sayesinde:

• Binek araçlar, her 1 kilometrelik sürüşte 2-3 kilometrelik ek menzil kazanıyor.

• Kamyonlar ise her 1 kilometrede yaklaşık 1 kilometrelik ek menzil elde ediyor.

Denemelere Toyota bZ4X, küçük bir şehir içi elektrikli araç, bir otobüs ve DAF XF kamyonu katıldı.
Her araç, alt kısmına monte edilmiş yaklaşık 40 kilogramlık bir alıcı panel aracılığıyla yoldan enerji çekti.

Asıl Hedef: Elektrikli Yük Taşımacılığı

Projenin temel amacı, uzun yol taşımacılığında elektrikli kamyonların kesintisiz enerji almasını sağlamak.
Bu sayede kamyonlar:

• Uzun şarj duraklamalarına gerek kalmadan yoluna devam edebilecek,

• Daha küçük bataryalarla üretilebilecek,

• Bu da hem maliyetleri düşürecek hem de sürdürülebilirlik avantajı yaratacak.

Mühendisler, bu sistemin dev bataryalı kamyonlara kıyasla daha çevreci ve ekonomik bir çözüm olabileceğini ifade etti.

Teknolojinin Önündeki Zorluklar

Her ne kadar sistem geleceğin ulaşımına yön verecek potansiyele sahip olsa da, bazı teknik ve mali engeller bulunuyor.

• Enerji kaybı şu an için yüzde 20 civarında.

• Altyapı maliyetlerinin yüksek olması, yaygın kullanımın önündeki en büyük engel.

• Ayrıca bu sistemin uluslararası olarak kullanılabilmesi için standartlaşma ve regülasyon çalışmaları gerekiyor.

Uzmanlar, bu nedenle kısa vadede kablosuz şarj yollarının yalnızca lojistik güzergahlarda veya sınırlı test alanlarında uygulanabileceğini belirtti.

Snapchat, Zoom, Epic Games Store, Canva, Fortnite ve PlayStation Network gibi dev platformlara erişim kesildi. Down Detector verilerine göre, yalnızca ilk bir saat içinde 4 binden fazla kullanıcı, bağlantı hatası bildirdi.

Sorunun Kaynağı Amazon Web Services (AWS)

İngiliz The Independent gazetesinin haberine göre, sorunun kaynağı Amazon Web Services (AWS) altyapısındaki bir arızaydı.
AWS, hizmet durum sayfasında yaptığı açıklamada, “birden fazla hizmette artan hata oranları ve gecikmeler yaşandığını” doğruladı.

AWS, birçok uygulama ve sitenin internet altyapısını barındırıyor. Şirketin ABD’nin doğu kıyısındaki US-East-1 bölgesinde yaşadığı aksaklık, küresel ölçekte zincirleme etkilere neden oldu.

AWS açıklamasında, IAM güncellemeleri, DynamoDB Global Tables ve DNS çözümleme süreçlerinde yaşanan teknik sorunların kesintiye yol açtığını belirtti.
Mühendislerin sorunu fark eder etmez “aktif müdahaleye başladıkları” ve sistemleri normale döndürmek için çalıştıkları bildirildi.

Birçok Platformdan Peş Peşe Açıklamalar Geldi

Kesintiden etkilenen uygulamalardan ardı ardına açıklamalar geldi.

Fortnite, X üzerinden yaptığı paylaşımda, “İnternetteki çeşitli hizmetleri etkileyen kesinti, Fortnite oturum açma işlemlerini de etkiliyor. Konuyu araştırıyoruz.” dedi.

Signal Başkanı Meredith Whittaker, “Signal’in bazı kullanıcılar için kapalı olduğunun farkındayız. Bu durum, büyük bir AWS kesintisinden kaynaklanıyor.” ifadelerini kullandı.

Yapay zeka şirketi Perplexity’nin CEO’su Aravind Srinivas da sorunun kökeninde AWS’nin bulunduğunu belirterek, “Perplexity şu anda erişime kapalı, çözüm için çalışıyoruz.” açıklamasını yaptı.

Elon Musk’tan “X Çalışıyor” Paylaşımı

Küresel kesinti sırasında X (eski Twitter) sorunsuz şekilde çalışmaya devam etti.
Platformun sahibi Elon Musk, yaşanan erişim sorununa gönderme yaparak, esprili bir paylaşımda bulundu:
“X çalışıyor.”

Bu paylaşım, kısa sürede milyonlarca kullanıcı tarafından beğenildi ve çok sayıda etkileşim aldı.

Havalimanlarında Yoğunluk Oluştu

Kesintinin etkileri yalnızca dijital platformlarla sınırlı kalmadı. New York Times ve CNBC’nin haberlerine göre, LaGuardia Havalimanı’nda check-in kiosklarının devre dışı kalması sonucu uzun kuyruklar oluştu.

Bazı havayolu uygulamalarında rezervasyon bilgileri görüntülenemedi, yolcular bagajlarını teslim edemediklerini sosyal medyada paylaştı.
Yetkililer, sistemlerin kademeli olarak normale döndüğünü ancak bazı hatların hâlâ yavaş çalıştığını açıkladı.

Kesinti Azalmaya Başladı

Downdetector verilerine göre, TSİ 12.30 itibarıyla kullanıcı şikayetlerinde düşüş yaşandı.
Birçok kişi, daha önce erişim sağlanamayan uygulamaların yeniden çalışmaya başladığını bildirdi.

Kesintinin etkileri yavaş yavaş azalırken, uzmanlar, AWS gibi dev altyapı sağlayıcılarında yaşanacak teknik arızaların küresel ölçekte büyük etkiler doğurabileceğine dikkat çekti.

Son Bir Yılda İkinci Büyük AWS Kesintisi

AWS, geçtiğimiz yıl da hatalı bir güncelleme nedeniyle benzer büyüklükte bir kesinti yaşamıştı.
Söz konusu arıza, dünya genelinde bankacılık sistemlerini, hava trafiğini ve sağlık hizmetlerini etkilemişti.

Uzmanlar, bu tarz altyapı sorunlarının, dijital dünyanın ne kadar merkezi sistemlere bağımlı hale geldiğini bir kez daha gösterdiğini ifade etti.

OpenAI’den erotik içerik hamlesi

OpenAI, sohbet robotu ChatGPT için önemli bir politika değişikliğine hazırlanıyor.
CEO Sam Altman, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Aralık ayında yaş doğrulama sistemini geliştireceklerini ve doğrulanmış yetişkin kullanıcıların erotik içerikler gibi daha özgür içeriklere erişim elde edeceğini duyurdu.

Altman, şirketin geçmişte akıl sağlığı kaygıları nedeniyle kısıtlayıcı bir yaklaşım benimsediğini, ancak yeni güvenlik araçları sayesinde bu kısıtlamaların güvenli biçimde gevşetilebileceğini söyledi.

Hangi içerikler kapsanacak, sınırlar ne olacak?

Altman’ın açıklamasında, “izin verilen erotik materyal” kapsamında hangi içeriklerin olacağı henüz netleşmemiş durumda.
Ancak paylaşımında, yeni araçlayla birlikte sistemin daha “insansı” davranacağı, emoji kullanımının artacağı ve kullanıcı isteğine göre sohbet tarzının kişiselleştirileceği de belirtildi.

Ayrıca çocuklara yönelik koruma mekanizmaları genişletilirken, yetişkin kullanıcılar için sınırların yeniden tanımlanacağı ifade edildi.

Toplumsal tepki ve etik kaygılar

Bu tür bir değişikliğin, yapay zekâ sistemlerinde etik sınırların yeniden tartışılması gerektiğini gündeme getireceği düşünülüyor.
Eleştirmenler, AI sistemlerinde erotik içerik sunulmasının istismar, güvenlik ve içerik kontrolü açısından ciddi riskler barındırabileceğini ileri sürüyor.
OpenAI ise bu değişikliği, kısıtlamaların gereksiz yere birçok kullanıcıyı sınırladığı eleştirisine yanıt olarak getiriyor.

Apple’ın yeni modeli iPhone 17 satışa çıktı. Dünyanın birçok ülkesinde uzun kuyruklarla karşılanan cihazın fiyatı ülkeden ülkeye değişiklik gösterdi. Yapılan hesaplamalar, Türkiye’nin iPhone’un en pahalı satıldığı ülkelerden biri olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

ABD ile Türkiye arasında büyük fark

Uluslararası Çalışma Örgütü’nün ortalama ücret verilerinden hareketle yapılan hesaplamaya göre, ABD’de bir çalışan iPhone 17’yi 21 saatte, Pro Max modelini ise 31 saatte satın alabiliyor.
Türkiye’de ise ortalama bir çalışanın baz model için 461 saat, Pro Max içinse 709 saat çalışması gerektiği belirlendi.

Türkiye ve Brezilya zirvede

Fiyatlar incelendiğinde en pahalı iPhone’ların Türkiye (1.880 dolar) ve Brezilya (1.480 dolar) olduğu görüldü. Her iki ülkede de yüksek vergiler, döviz kuru ve ek maliyetler fiyatların artmasında etkili oldu.

Avrupa’da fiyatlar görece yüksek olsa da Almanya’da 1.110 dolar, Birleşik Krallık’ta 1.080 dolar seviyesinde bulunuyor. Portekiz’de fiyat 1.160 dolar, Macaristan’da ise 1.200 dolar olarak kaydedildi.

Asya’da düşük fiyat, düşük maaş

Hindistan ve Vietnam’da iPhone 17’nin satış fiyatı 1.000 doların altında olmasına rağmen, düşük maaşlar nedeniyle satın alma gücü zayıf kalıyor. Bu ülkelerde bir çalışanın yeni iPhone’a sahip olabilmesi için yüzlerce saat çalışması gerekiyor.

İsviçre’de iPhone en ucuz

İsviçre’de ise yüksek maaş düzeyi ve görece düşük fiyatlar nedeniyle iPhone en “ucuz” cihazlardan biri haline geldi. Çalışanların yeni modele ulaşması yalnızca birkaç gün sürüyor.

Apple, uzun süredir üzerinde çalıştığı akıllı gözlük projesinde sona yaklaştığını açıkladı. Şirketin, artırılmış gerçeklik gözlüklerinden önce günlük kullanıma uygun daha sade bir model sunmayı planladığı öğrenildi.

2026 sonunda piyasada olabilir

Teknoloji analisti Mark Gurman, Apple’ın ilk akıllı gözlüğünü 2026’nın sonunda veya 2027’nin başında satışa sunabileceğini aktardı. Söz konusu modelin, Meta’nın Ray-Ban akıllı gözlüklerine rakip olacak şekilde tasarlandığı bildirildi.

Hafif ve işlevsel tasarım

Yeni modelin kameralarla video çekimi, müzik dinleme ve ses kaydı özellikleriyle geleceği ifade edildi. İşlem gücünün doğrudan iPhone üzerinden sağlanacağı ve bu sayede gözlüğün hafif kalacağı belirtildi. Apple’ın şu anda cihazın donanımını küçültmeye ve ağırlığını azaltmaya odaklandığı kaydedildi.

iPhone entegrasyonu ile fark yaratacak

Apple’ın en büyük avantajının, akıllı gözlüğün iPhone ve diğer Apple cihazlarıyla tam uyumlu çalışması olduğu vurgulandı. Bu özelliğin, ürünü piyasaya çıktığında kullanıcılar için cazip hale getirebileceği ve Apple’a rakiplerine karşı önemli bir üstünlük sağlayabileceği ifade edildi.

Tanıtılacak modeller
Bu yıl Apple’ın dört farklı model duyurması bekleniyor:

• iPhone 17
• iPhone 17 Air (ultra ince tasarım, 5,5–6 mm kalınlık)
• iPhone 17 Pro
• iPhone 17 Pro Max

Özellikle Air modeli, Apple’ın bugüne kadar çıkardığı en ince telefon olacak.

Öne çıkan teknik özellikler

• Tasarım: Küçültülmüş kamera adası, inceltilmiş Dynamic Island, titanyum ve alüminyum gövde
• Ekran: 6,3 inç LTPO OLED, 120 Hz ProMotion
• İşlemci: A18/A19 çipi, Pro modellerde A19 Pro
• Bellek: 8 GB (17 ve Air), 12 GB (Pro ve Pro Max)
• Kamera: 24 MP ön kamera, Pro modellerde üçlü 48 MP arka kamera, 8× optik zoom, 8K video kaydı
• Bağlantı ve şarj: Wi-Fi 7, 5G modem, 35 W hızlı şarj, Qi2 kablosuz şarj desteğ

Fiyatlar ve Türkiye yansımaları
Analistlere göre Apple, bu yıl fiyat artışına giderek tüm modellerde 50 dolarlık bir artış uygulayacak.

• iPhone 17 Pro: ABD’de 1050 dolar (256 GB depolama ile)
• iPhone 17 Pro Max: 1600 doları aşabilir
• iPhone 17 Air: 899 dolar civarında

Türkiye’ye yansımasıyla birlikte, iPhone 17 serisinin 80 bin TL’den başlayan fiyatlarla raflarda yer alması bekleniyor. Önceki model iPhone 16 serisi başlangıç fiyatı 70 bin TL olarak kaydedilmişti.

Diğer ürünler
Apple, Eylül etkinliğinde sadece iPhone 17 serisini değil, Apple Watch Series 11, yeni nesil AirPods, M5 çipli yeni iPad Pro ve bazı Home aksesuarlarını da tanıtabilir.