Kentin ana arterlerinde toplanan devasa kalabalığın zaman zaman cenaze konvoyuna ve tabuta yaklaşmaya çalışması nedeniyle güzergah üzerinde büyük izdihamlar meydana geldi.

Kerbela valiliği cenaze töreni nedeniyle resmi tatil kararı aldı

Kentteki insan sirkülasyonunun ve güvenlik risklerinin artması üzerine yerel idare tarafından acil durum önlemleri devreye sokuldu. Kerbela Valiliği, perşembe gününü il genelini kapsayacak şekilde resmi tatil ilan ettiğini duyurdu.

Kararın gerekçelerine dair açıklamalarda bulunan Kerbela Valisi Nasif Casim el-Hattabi, idari tatil adımının şu amaçlarla atıldığını kaydetti:

• Milyonlarca dış mekan ziyaretçisinin kent merkezinde bulunmasından kaynaklanan yoğunluğun yönetilmesi,

• Kerbela yerel halkının şehre gelen misafirlere lojistik hizmet sunabilmesi,

• Vatandaşların cenaze merasimlerine güvenli şekilde iştirak edebilmesi.

Naaş gece yarısından sonra türbeye ulaştırılabildi

Cenaze kortejinin ilerleyişi esnasında kentte olağanüstü anlar yaşandı. Kerbela'da yer alan Şehit Ebu Mehdi el-Mühendis Caddesi üzerinde karşılanan konvoy, insan seli nedeniyle ilerlemekte güçlük çekti.

Ellerinde Irak ve İran bayrakları taşıyan yüz binlerce kişilik kortej, Hazreti Hüseyin ve kardeşi Hazreti Abbas'ın türbelerine doğru yürüyüşe geçti. Güvenlik koridorunun kalabalık tarafından aşılması sebebiyle Hamaney'in naaşı, ancak gece yarısından sonra Hazreti Abbas Türbesi'ne nakledilebildi.

Cenaze namazı Necef'te Hazreti Ali Türbesi'nde kılınmıştı

Kerbela'daki kitlesel tören öncesinde, merasimin dini ve lojistik ilk aşaması Necef kentinde gerçekleştirilmişti. Yaşamını yitiren dini liderin cenaze namazı, Necef'te bulunan Hazreti Ali Türbesi'nin geniş avlusunda kılındı.

Bölgedeki yüksek dini otoritelerin katılım sağladığı namaz safında, imamlık görevini Seyyid Muhammed Taki el-Hekim üstlendi. Necef'teki dini vecibelerin tamamlanmasının ardından askeri helikopterle başlatılan lojistik nakil süreci, Kerbela'daki milyonluk anma yürüyüşüyle devam etti. Bölgedeki güvenlik kaynakları, törenlerin tamamlanmasının ardından kentteki genel durumun kontrol altında tutulması için tedbirleri artırdı.

Saldırı dalgasına karşılık veren İran askeri unsurları ise bölgedeki Amerikan üslerine füze ve insansız hava araçlarıyla misillemede bulundu.

Hürmüz Boğazı ve kıyı eyaletlerindeki askeri altyapı hedef alındı

Hava operasyonlarında İran’ın güneyinde yer alan Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik ve Bender Abbas kentleri ile Ebu Musa Adası bombardımana tutuldu. Eş zamanlı olarak Sistan ve Beluçistan eyaletinin Çabahar ve Kunarek kentleri ile Buşehr eyaleti de füzelerin hedefi oldu. Operasyonun detaylarına göre, Buşehr’in güneyindeki bir askeri üs iki güdümlü füze ile vurulurken, Çabahar kentinde bulunan iki deniz trafiği kontrol kulesi imha edildi.

Yetkililer, bölgede bulunan Buşehr Nükleer Santrali'nin saldırılarda herhangi bir zarar görmediğini, ancak Çabahar'daki İmam Ali Hastanesi'ne şarapnel parçalarının isabet ettiğini aktardı.

CENTCOM, 7 Temmuz'daki ilk dalgada 60'tan fazla sürat teknesi dahil 80 hedefi, 8 Temmuz'da ise hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme unsurları ve İHA depolama tesislerini vurduğunu ilan etti.

İran Devrim Muhafızları iki ülkedeki dört ABD üssünü vurdu

ABD bombardımanına yanıt gecikmedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Amerikan askeri birliklerinin konuşlu olduğu Kuveyt ve Bahreyn’deki 4 üssü ortak hava-uzay ve deniz operasyonuyla hedef aldığını duyurdu. İran devlet televizyonundan yapılan açıklamada, uluslararası anlaşmaları ihlal eden ABD unsurlarına yönelik cezalandırıcı ilk aşama misillemesinin tamamlandığı belirtildi.

Operasyon kapsamında vurulduğu açıklanan stratejik ABD üsleri şunlardır:

• Kuveyt sınırları içerisinde yer alan Arifjan ve Ali Al Salem askeri üsleri,

• Bahreyn'de konuşlu bulunan Al-Juffair ve Sheikh Isa askeri tesisleri.

Saldırıların ardından Kuveyt ordusu hava savunma sistemlerini devreye sokarken, Bahreyn İçişleri Bakanlığı halka sığınaklara gitme çağrısı yaptı. Katar ise güvenlik tehdidinin sona erdiğini açıkladı.

Trump Ankara'daki NATO Zirvesinde saldırı mesajı vermişti

Askeri krizin diplomatik fitili, Ankara'nın ev sahipliği yaptığı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sırasında ateşlendi. Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile düzenlediği basın toplantısında İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere müdahale ettiğini hatırlatmıştı. Trump, "Dün gece onları çok sert vurduk. Büyük ihtimalle bu akşam da İran'ı çok sert şekilde vuracağız" ifadelerini kullanmıştı.

Karşı hamle olarak İran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilciliği, BM Güvenlik Konseyi'ne protesto mektubu gönderdi. Mektupta, ABD'nin egemenlik haklarını ve İslamabad Mutabakat Zaptı'nı ihlal ettiği savunuldu. İranlı lider Ayetullah Mücteba Hamaney'in danışmanı Muhsin Rızai ile Meclis Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi ise saldırgan düşmana ezici bir ceza verileceğinin altını çizdi.

İran devlet televizyonuna göre taraflar, İslamabad Mutabakatı olarak duyurulan metnin uygulanmasına ilişkin başlıkları ele almak üzere doğrudan temas kurdu.

Heyetlerde üst düzey isimler yer aldı

Görüşmelere ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner katıldı.

İran tarafını ise İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile İran Dışişleri Bakanı Abbas temsil etti. Toplantılarda ayrıca Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile beraberindeki heyetlerin de yer aldığı aktarıldı.

Nükleer başlıkların gündemde olmadığı belirtildi

İran kaynakları, İsviçre'deki görüşmelerde nükleer faaliyetlere ilişkin konuların ele alınmayacağını bildirdi. Fars Haber Ajansı'na konuşan ve ismi açıklanmayan İranlı bir kaynak, toplantıların mutabakat metninin uygulanmasına odaklandığını belirtti.

Aynı kaynak, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Mariano Grossi'nin İsviçre'ye gittiği yönündeki iddialara da değinerek, Grossi'nin görüşmelerin yapıldığı yerde bulunmadığını ifade etti.

“İran heyetinde nükleer komiteden üye yok”

İranlı kaynak, heyette nükleer komiteden herhangi bir üyenin yer almadığını belirterek, nükleer konunun bu aşamada gündeme alınmadığını kaydetti.

Kaynak, nükleer başlıklarla ilgili müzakerelerin ancak mutabakatın 1, 4, 10 ve 11. maddelerinin uygulanmaya başlanmasının ardından İran'ın gündemine gelebileceğini ifade etti.

Kalibaf'tan görüşme sonrası dikkat çeken paylaşım

İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ile görüşmelerin başlamasının ardından sosyal medya hesabından dikkat çeken bir paylaşım yaptı.

Kalibaf, ABD'nin Mina'daki bir ilkokula düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybeden çocuklara ilişkin temsili bir görüntü yayımladı. Görüntülerde, çocukların eğitim gördükleri sırada saldırıya uğradığı ve Kalibaf'ın hayatını kaybeden çocuklardan birinin çantasını alarak uçağa bindiği sahnelere yer verildi.

İsviçre görüşmelere ev sahipliği yapıyor

İsviçre, İran, Pakistan ve ABD heyetlerinin mutabakat zaptı müzakereleri için ülkeye gelmesini memnuniyetle karşıladığını açıklamıştı.

Görüşmelerin, taraflar arasında savaşın durdurulması ve sorunların diplomatik kanallar üzerinden çözülmesini hedefleyen mutabakatın uygulanması açısından kritik önemde olduğu değerlendiriliyor.

İslamabad Mutabakatı 18 Haziran'da yürürlüğe girmişti

İran ve ABD, Pakistan aracılığıyla yürütülen müzakere sürecinin ardından 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

İslamabad Mutabakatı adı verilen metin, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakatın, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi başlıkları içerdiği belirtilmişti.

İran'ın gelecekte nükleer silah sahibi olma ihtimalinin son derece düşük olduğunu savunan Trump, mevcut mutabakatın bölgesel istikrar açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

"İran ile güçlü bir anlaşma yaptık"

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Donald Trump, İran ile varılan uzlaşının henüz nihai bir anlaşma niteliği taşımadığını ancak ortaya çıkan çerçevenin son derece güçlü olduğunu belirtti.

Trump, "İran'ın bir gün nükleer silaha sahip olma ihtimali yüzde 0,01. Yüzde 99,99 ihtimalle asla nükleer silah sahibi olmayacak" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, anlaşmanın ayrıntılarının henüz kamuoyuyla paylaşılmadığını da sözlerine ekledi.

Piyasalara dikkat çekti

Trump, müzakereler sonrasında finans piyasalarında yaşanan hareketliliğe dikkat çekerek anlaşmanın ekonomik etkilerine vurgu yaptı.

Açıklamasında, borsalarda yükseliş yaşandığını ve petrol fiyatlarının gerilediğini belirten Trump, bunun piyasalardaki güvenin göstergesi olduğunu ifade etti.

Hürmüz Boğazı için tarih verdi

Trump'ın açıklamalarında enerji piyasalarını yakından ilgilendiren Hürmüz Boğazı da öne çıktı.

ABD Başkanı, boğazın 1 ila 2 gün içerisinde yeniden açılacağını belirterek küresel enerji ticaretinin önündeki belirsizliklerin azalabileceğine işaret etti.

İran'a yönelik sert uyarı

Trump, üzerinde uzlaşı sağlanan metnin bir mutabakat zaptı olduğunu ve henüz kesin anlaşma niteliği taşımadığını vurguladı.

İran'ın anlaşma şartlarına uymaması halinde ABD'nin yeniden sert adımlar atabileceğini söyleyen Trump, bu konuda kararlı bir tutum sergileyeceklerini ifade etti.

300 milyar dolarlık fon iddialarını yalanladı

ABD Başkanı, bazı medya organlarında yer alan İran'a 300 milyar dolarlık yeniden imar fonu sağlanacağı yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Trump, "10 sent bile vermiyoruz. Herhangi bir yatırım yapmıyoruz ve böyle bir fonumuz yok" ifadelerini kullanarak söz konusu iddiaları reddetti.

Körfez ülkelerine ilişkin değerlendirme

Körfez ülkelerinin İran'a yatırım yapmasının kendi tercihleri olduğunu belirten Trump, bu konuda ABD'nin herhangi bir yönlendirmesinin bulunmadığını kaydetti.

Trump, yatırım kararlarının İran'ın gelecekteki tutumuna bağlı olarak şekilleneceğini belirterek, kısa vadede büyük ölçekli yatırımların gerçekleşmesinin zor göründüğünü ifade etti.

Gözler anlaşmanın ayrıntılarına çevrildi

ABD ile İran arasında varıldığı belirtilen çerçeve anlaşmanın detayları henüz açıklanmadı. Ancak Trump'ın açıklamaları, hem enerji piyasaları hem de Orta Doğu'daki diplomatik süreçler açısından yeni bir dönemin işaretleri olarak değerlendiriliyor.

İddialar, İsrail basınında yer alan haberlerle gündeme gelirken, gelişmelerin bölgedeki güvenlik dengeleri üzerindeki etkisi yakından takip ediliyor.

Netanyahu ile Trump görüşmesinin detayları gündeme geldi

Yedioth Ahronot gazetesinin ismi açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırdığı haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesine ilişkin ayrıntılara yer verildi.

Haberde, Netanyahu'nun İsrail ordusunun Lübnan'daki mevcut pozisyonlarını koruyacağını ve operasyonların devam edeceğini Trump'a ilettiği öne sürüldü.

İsrailli yetkililer ABD baskısına işaret etti

Gazeteye konuşan kaynaklar, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat sonrasında Washington yönetiminin İsrail üzerindeki diplomatik baskısını artırabileceğine dikkat çekti.

Yetkililer, özellikle Lübnan'daki askeri faaliyetlerin sınırlandırılması veya İsrail güçlerinin geri çekilmesi yönünde talepler gelmesi halinde yeni bir diplomatik sürecin yaşanabileceğini ifade etti.

Güvenlik kabinesinden Netanyahu'ya destek

Haberde ayrıca İsrail güvenlik kabinesinde yapılan son toplantıda bakanların büyük bölümünün Netanyahu'nun Lübnan konusundaki yaklaşımını desteklediği belirtildi.

Bu durumun, İsrail yönetiminin mevcut güvenlik politikalarında kısa vadede değişiklik beklenmediğine işaret ettiği değerlendiriliyor.

Mutabakata rağmen Lübnan'a saldırılar düzenlendi

Bölgedeki gerilim sürerken İsrail ordusunun Kefertebnit ve Yukarı Nebatiye bölgelerine hava ve topçu saldırıları düzenlediği bildirildi.

Saldırıların, ABD ile İran arasında mutabakata varıldığı yönündeki açıklamaların hemen ardından gerçekleşmesi dikkat çekti.

Mutabakat açıklamaları peş peşe gelmişti

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında anlaşmaya varıldığını açıklayarak, Lübnan dahil bölgedeki askeri operasyonların sona erdirilmesi yönünde uzlaşı sağlandığını ifade etmişti.

Öte yandan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de mutabakatı doğrulayarak anlaşma zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını duyurmuştu.

Ancak İsrail'den gelen son açıklamalar ve Lübnan'daki askeri hareketlilik, bölgedeki güvenlik gündeminin önümüzdeki günlerde de sıcaklığını koruyacağına işaret ediyor.

Teklif, İsviçre Halk Partisi (SVP) tarafından gündeme getirildi. Tasarının kabul edilmesi halinde hükümetin belirlenen nüfus eşiğine yaklaşılması durumunda bir dizi önlem alması gerekecek.

Nüfus 9,5 milyona ulaşırsa yeni tedbirler devreye girecek

Tasarıya göre ülke nüfusunun 9,5 milyon kişiye ulaşması halinde federal hükümetin acil önlemler uygulamaya koyması öngörülüyor.

Bu kapsamda, sığınma hakkı tanınan kişi sayısının sınırlandırılması ve yabancı çalışanların aile birleşimi süreçlerine yönelik yeni düzenlemeler yapılması planlanıyor. Söz konusu adımların nüfus artış hızını kontrol altına alma amacı taşıdığı belirtildi.

AB ile serbest dolaşım anlaşması tartışma konusu oldu

Referandumun en dikkat çeken yönlerinden biri ise Avrupa Birliği (AB) ile yapılan anlaşmalar üzerindeki olası etkisi oldu.

Tasarıda yer alan düzenlemeye göre, ülke nüfusunun 10 milyon sınırını aşması durumunda İsviçre'nin imzaladığı bazı uluslararası anlaşmaların gözden geçirilmesi ve gerekli görülmesi halinde feshedilmesi gerekecek.

Bu anlaşmalar arasında, İsviçre ile AB arasında kişilerin serbest dolaşımını düzenleyen sözleşme de bulunuyor.

Sonuçlar Avrupa'da da yakından takip ediliyor

Referandumun sonucu yalnızca İsviçre'nin iç politikası açısından değil, Avrupa ile ilişkileri bakımından da önem taşıyor.

Özellikle göç politikaları, iş gücü hareketliliği ve İsviçre'nin uluslararası yükümlülükleri üzerindeki muhtemel etkiler nedeniyle oylama Avrupa kamuoyu tarafından da yakından izleniyor.

Karar ülkenin uzun vadeli nüfus politikasını şekillendirecek

Referandumdan çıkacak sonuç, İsviçre'nin önümüzdeki yıllardaki nüfus yönetimi, göç politikaları ve uluslararası ilişkilerine yön verecek kararlar arasında değerlendiriliyor.

Tasarı kabul edilirse hükümet, belirlenen nüfus sınırının aşılmaması için yeni düzenlemeleri hayata geçirmekle yükümlü olacak.

Oxford Üniversitesi Hastanelerinde görev yapan Maynard, yaralanmaların rastgele olmadığını düşündüren belirgin bir tabloyla karşılaştıklarını ifade etti.

“Farklı günlerde farklı vücut bölgeleri hedef alınıyordu”

Maynard, Nasır Hastanesinin acil servisinde görev yapan bir arkadaşının, yaralı çocuklarda dikkat çekici bir benzerlik fark ettiğini anlattı. Buna göre bazı günlerde hastaneye getirilen yaralıların büyük bölümünde baş ve boyun bölgesinde, başka günlerde göğüs ya da karın bölgesinde kurşun yaraları görüldü.

Maynard’ın aktardığına göre bir gün hastaneye getirilen 19 genç erkeğin tamamı yalnızca baş ve boyun bölgesinden vurulmuştu. Başka bir gün yaralıların çoğunda göğüs, bir başka gün ise karın bölgesinde kurşun yarası vardı.

“Bu hedef talimi gibi görünüyordu”

İngiliz cerrah, gıda dağıtım noktalarından gelen yaralı çocuklarda görülen bu örüntünün kendileri için büyük bir şok olduğunu söyledi. Maynard, “Bir gün baş, ertesi gün karın, başka bir gün testisler… Bu hedef talimi gibi görünüyordu” ifadelerini kullandı.

Maynard, bu yaralanma tablosunun tesadüfle açıklanamayacak kadar belirgin olduğunu savundu.

“Dört çocuk sadece testislerinden vurulmuştu”

Maynard, Nasır Hastanesinden ayrılmadan önceki cumartesi günü hastaneye 4 erkek çocuğunun getirildiğini ve çocukların tamamının yalnızca testislerinden vurulduğunu anlattı.

Bu vakaların, gıda yardımı almaya giden sivillerin hedef alındığı yönündeki iddiaları güçlendirdiğini belirten Maynard, gördüğü tabloyu “dehşet verici” olarak nitelendirdi.

Gıda dağıtım noktaları için “ölüm tuzağı” ifadesi

Maynard, yaralı çocukların aileleri için yiyecek almak amacıyla Gazze İnsani Yardım Vakfının gıda dağıtım noktalarına gittiğini söyledi. İngiliz cerrah, Gazze’deki sağlık çalışanlarının bu dağıtım alanlarını “ölüm tuzakları” olarak tanımladığını aktardı.

Bölgede görev yapan sağlık personeline göre, gıda yardımı almak için yola çıkan sivillerin güvenliği ciddi risk altında bulunuyor.

“Başta inanmıyordum ama çok fazla kanıt gördüm”

Dr. Nick Maynard, Gazze’de duyduğu bazı anlatımlara ilk başta kuşkuyla yaklaştığını söyledi. Ancak sahada kadınların ve çocukların hedef alındığını düşündüren çok sayıda vaka gördükten sonra fikrinin değiştiğini belirtti.

Maynard, daha önce de Gazze’de görev yaptığını, ancak son dönemde gördüğü kurşun yaralanmaları ve açlık tablosunun önceki dönemlerden çok daha ağır olduğunu ifade etti.

Gazze’de sağlık sistemi ağır baskı altında

Gazze’de süren saldırılar ve insani kriz nedeniyle hastanelerin ağır yük altında olduğu belirtiliyor. Gıda, ilaç ve tıbbi malzeme eksikliği, yaralıların tedavi süreçlerini daha da zorlaştırıyor.

Maynard’ın açıklamaları, Gazze’de yardım noktalarına ulaşmaya çalışan sivillerin güvenliği ve insani yardım dağıtımının koşullarıyla ilgili endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Uzun yaşam ve organ yenileme teknolojilerine odaklandığı belirtilen girişimin, hücre yaşlanmasını yavaşlatma, gen terapileri ve laboratuvar ortamında organ üretimi gibi alanları kapsadığı iddia edildi.

Putin 150 yaş vurgusu yapmıştı

73 yaşındaki Vladimir Putin, geçen yıl Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yaptığı bir konuşmada insan ömrünün geleceğine ilişkin dikkat çeken ifadeler kullanmıştı.

Putin, geçmişte insanların nadiren 70 yıldan fazla yaşadığını, günümüzde ise 70 yaşın artık gençlik olarak görüldüğünü söylemişti. Rus lider, insan organlarının sürekli olarak nakledilebileceğini, yaşam süresi uzadıkça insanların daha genç kalabileceğini ve ölümsüzlüğe yaklaşabileceğini ifade etmişti.

Devlet destekli girişim iddiası

Wall Street Journal gazetesi, Putin’in uzun yaşam konusundaki açıklamalarının yalnızca söylemde kalmadığını, Kremlin destekli bir sağlık girişiminin başlatıldığını yazdı.

Habere göre girişimin adı “Yeni Sağlık Koruma Teknolojileri” olarak belirlendi. Projeye yaklaşık 26 milyar dolarlık kaynak ayrıldığı ve Rus bilim insanlarının hücre yaşlanmasını yavaşlatacak gen terapileri üzerinde çalıştığı öne sürüldü.

Yaşlanmış organların yenilenmesi hedefleniyor

Projenin en dikkat çeken başlıklarından biri, yaşlanan organların laboratuvar ortamında geliştirilen yeni organlarla değiştirilmesi oldu.

İddiaya göre Rus araştırmacılar, biyobaskı teknolojisiyle organ üretimi üzerinde çalışıyor. Bu yöntemle insan ömrünü uzatacak yeni tedavi yollarının geliştirilmesi hedefleniyor.

Domuzlarda insan organı büyütme iddiası

Rus araştırmacıların, domuzların vücudunda insan organı büyütmeye yönelik çalışmalar yürüttüğü de iddialar arasında yer aldı.

Ayrıca insan kıkırdak dokusunun ve bir farenin tiroit bezinin üç boyutlu yazıcıyla üretildiği de konuşulan başlıklar arasında bulunuyor. Bu çalışmaların, organ üretimi ve nakli alanında yeni aşamalara kapı aralayabileceği belirtiliyor.

Hedef 2030 yılı

Rus bilim insanlarının 2030 yılına kadar laboratuvar ortamında insan organı değişimi ve naklini gerçekleştirmeyi hedeflediği ileri sürüldü.

Projenin başında Putin’in endokrinolog kızı Maria Vorontsova ile Kurçatov Enstitüsü Başkanı Mihayil Kovalçukun bulunduğu iddia edildi.

“Ölümsüzlüğü konuşmak zor”

Projenin baş mimarlarından biri olarak gösterilen Mihayil Kovalçuk, Rus medyasına yaptığı açıklamada ölümsüzlük tartışmalarına temkinli yaklaştı.

Kovalçuk, “Ölümsüzlüğü konuşmak zor” derken, insan vücudunu onarma yeteneğinin arttığının da yadsınamaz bir gerçek olduğunu söyledi.

Rus bilim insanları şüpheyle yaklaşıyor

Uzun yaşam projesine bazı Rus bilim insanları ise mesafeli yaklaşıyor. Biyobaskı alanında Rusya’nın önde gelen isimlerinden Aleksandr Ostrovski, proje kapsamında uluslararası bilimsel dergilerde yayımlanmış bir araştırma bulunmadığına dikkat çekti.

Bazı uzmanlar da projenin somut bilimsel sonuçlardan çok devlet fonu almaya yönelik abartılı iddialar içerebileceğini değerlendiriyor.

Uzun yaşam arayışı tartışma yarattı

Putin’in uzun yaşam ve organ yenileme teknolojilerine ilgisi, bilim dünyasında ve uluslararası kamuoyunda yeni bir tartışma başlattı.

Proje iddiaları, bir yandan biyoteknoloji ve organ üretimi alanındaki gelişmeleri gündeme taşırken, diğer yandan bilimsel kanıt, etik sınırlar ve devlet destekli araştırmaların şeffaflığı konularında soru işaretleri oluşturdu.

Olayın 28-29 Mayıs gecesi, Rusya’nın Ukrayna’daki sivil ve altyapı hedeflerine yönelik saldırıları sırasında meydana geldiği bildirildi. İHA’nın Romanya hava sahasına girdiği ve askeri radarlarla takip edildiği belirtildi.

Apartmanda yangın çıktı, 2 kişi yaralandı

İHA’nın Galatideki apartmana çarpmasının ardından binada yangın çıktı. Romanya makamları, olayda 2 sivilin yaralandığını duyurdu.

Acil durum ekipleri bölgeye sevk edilirken, yangının kontrol altına alındığı bildirildi. Reuters’ın aktardığına göre olayın ardından yaklaşık 70 kişi binadan tahliye edildi.

RO-Alert sistemiyle vatandaşlara uyarı gönderildi

Bölge sakinlerine acil durumları bildiren RO-Alert sistemi üzerinden uyarılar gönderildi. Olay yerine itfaiye, sağlık ve güvenlik ekipleri sevk edildi.

Yetkililer, çarpmanın ardından binada ve çevrede hasar meydana geldiğini bildirdi. Romanya Acil Durum Servisi ekiplerinin bölgede çalışma yürüttüğü kaydedildi.

Romanya savaş uçaklarını havalandırdı

Hava sahası ihlalinin ardından Romanya Hava Kuvvetlerine ait 2 F-16 savaş uçağı ve bir askeri helikopter görevlendirildi. Uçakların hava sahasındaki hareketliliği izlemek üzere havalandırıldığı belirtildi.

Romanya makamları, drone parçalarının olay yerinden toplandığını ve ihlale ilişkin NATO’nun bilgilendirildiğini açıkladı.

NATO sınırında güvenlik endişesi arttı

Romanya’nın NATO ve Avrupa Birliği üyesi olması, olayın bölgesel güvenlik açısından önemini artırdı. Romanya, Ukrayna ile sınır komşusu olduğu için özellikle Tuna hattındaki Rus saldırılarının etkilerini daha yakından hissediyor.

Romanya makamları, bu olayın Rus İHA’larının ülke hava sahasını ihlal ettiği vakalar arasında yeni ve ciddi bir örnek olduğunu belirtti. Reuters’a göre Romanya, Rus İHA’larının savaşın başlamasından bu yana hava sahasını birçok kez ihlal ettiğini bildirdi.

Galati sınır hattında kritik noktada bulunuyor

Galati, Romanya’nın Ukrayna sınırına yakın güneydoğu kentleri arasında yer alıyor. Kentin, Ukrayna’daki Tuna Nehri hattındaki saldırı güzergahlarına yakınlığı nedeniyle bölgede alarm seviyesi yükseldi.

Rusya’nın Ukrayna’daki liman ve altyapı hedeflerine yönelik saldırılarının, komşu ülkelerde de güvenlik riskleri oluşturduğu değerlendiriliyor.

Romanya’dan hava savunması talebi

Olayın ardından Romanya’nın, müttefiklerinden anti-drone sistemlerinin daha hızlı konuşlandırılmasını istediği bildirildi. Romanya tarafı, hava sahası ihlalinin uluslararası hukuk açısından ciddi bir ihlal olduğunu vurguladı.

ABD basınında yer alan bilgilere göre saldırıların, bölgede görev yapan ABD askerlerini İran güçlerinden kaynaklanan tehditlere karşı korumayı amaçladığı belirtildi.

Füze alanları ve askeri tekneler hedef alındı

CENTCOM Sözcüsü Hawkins, hedef alınan noktalar arasında füze fırlatma alanları ile mayın döşeme hazırlığında olduğu belirtilen İran gemilerinin bulunduğunu aktardı.

Hawkins, ABD’nin devam eden ateşkes süreci kapsamında itidalli davranmayı sürdüreceğini, ancak aynı zamanda kuvvetlerini korumaya devam edeceğini ifade etti.

“Ateşkesin sona erdiği anlamına gelmiyor”

İsmini açıklamayan üst düzey bir ABD’li yetkili, saldırılarda Hürmüz Boğazına mayın döşediği belirtilen İran Devrim Muhafızları Ordusuna ait 2 askeri tekne ile Bender Abbas kentindeki bir füze üssünün hedef alındığını söyledi.

Aynı yetkili, saldırıların “savunma amaçlı” olduğunu yineledi. İki farklı kaynak ise gelişmelerin ateşkesin sona erdiği anlamına gelmediğini aktardı.

Saldırıların sona erdiği bildirildi

ABD kaynakları, İran’ın güneyindeki hedeflere yönelik saldırıların şimdilik sona erdiğini bildirdi.

Bölgedeki gelişmelerin, ateşkes süreci ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik dengeleri açısından yakından takip edildiği belirtildi.

İran’da patlama sesleri duyulmuştu

İran basını, günün erken saatlerinde Bender Abbas, Cask ve Sirik şehirlerinde nedeni henüz kesin olarak bilinmeyen patlama sesleri duyulduğunu bildirmişti.

Patlama sesleri saldırı şüphesine yol açarken, ilk aşamada konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmamıştı.

Hürmüz Boğazı’nda gerilim sürüyor

Saldırı iddialarının odağında, küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı bulunuyor. ABD tarafı, İran güçlerinden kaynaklanan tehditlere karşı askeri personelini korumak amacıyla hareket ettiğini savunuyor.

Proje kapsamında kıyıdan yaklaşık 800 metre açıkta kurulan su alma sistemiyle deniz suyu karaya taşınacak ve arıtılarak içme suyuna dönüştürülecek.

Dev beton yapılar deniz tabanına indirildi

Tesiste kullanılacak dev beton silindirler ve özel altyapı parçaları, deniz tabanındaki su alma sisteminin ana bölümünü oluşturuyor. Büyük vinç gemileriyle taşınan beton bloklar, kontrollü şekilde okyanus tabanına yerleştiriliyor.

Yetkililer, bu yapıların dalga hareketlerinden doğrudan etkilenmeden deniz suyunu çekebilecek şekilde tasarlandığını açıkladı.

Su yer altı tünelleriyle tesise taşınacak

Deniz tabanına yerleştirilen sistemle alınacak suyun, kıyıya uzanan yer altı tünelleri üzerinden arıtma tesisine ulaştırılması planlanıyor. Böylece denizden alınan su, karadaki tesislerde tuzdan arındırılarak içme suyuna dönüştürülecek.

Sistemin büyük bölümünün yer altına kurulmasıyla kıyı şeridindeki doğal görünümün korunması hedefleniyor.

Günde 30 milyon litre içme suyu üretilecek

Belmont Desalination Plantin 2028 yılında tamamlanması hedefleniyor. Proje tamamlandığında tesisin günlük yaklaşık 30 milyon litre içme suyu üretmesi bekleniyor.

Uzmanlara göre bu miktar, özellikle kurak dönemlerde bölgedeki su ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayabilecek kapasiteye sahip olacak.

Kuraklık dönemleri için yedek kaynak olacak

Yetkililer, tesisin yalnızca günlük su ihtiyacı için değil, uzun süreli kuraklık riskine karşı da stratejik bir kaynak olarak planlandığını belirtiyor.

Avustralya’da son yıllarda artan sıcak hava dalgaları, azalan yağışlar ve kuraklık riski nedeniyle deniz suyunu arıtan tesisler kritik altyapı yatırımları arasında gösteriliyor.

Plaj yüzeyine müdahale azaltılacak

Projede çevresel etkiyi sınırlamak için su taşıma sisteminin büyük bölümü yer altına alınacak. Bu sayede plaj yüzeyinde ve kıyı şeridinde görünür müdahalenin azaltılması amaçlanıyor.

Mühendisler, deniz tabanına indirilen yapıların güçlü akıntılara ve sert hava koşullarına dayanıklı şekilde üretildiğini belirtiyor.

Su krizine karşı yeni altyapı yatırımı

Avustralya’nın kuraklık riskiyle mücadele kapsamında büyük su projelerine yöneldiği ifade ediliyor. Deniz suyunun içme suyuna dönüştürülmesini sağlayan tesisler, gelecekte su arz güvenliğini artıracak çözümler arasında değerlendiriliyor.

Belmontta inşa edilen tesisin tamamlanmasıyla bölgenin kurak dönemlerde daha güçlü bir içme suyu kaynağına sahip olması bekleniyor.

Rapora göre, psikolojik sorunlar nedeniyle binlerce asker aktif görevden ayrılırken, çok sayıda personelin de muharebe birliklerinden geri hizmet pozisyonlarına çekildiği kaydedildi. Özellikle uzun süre çatışma bölgelerinde görev yapan askerlerde “psikolojik çöküş” ve “tükenmişlik” vakalarının arttığı ifade edildi.

İntihar vakalarında dikkat çeken artış

Raporda yer verilen verilere göre, 2024 yılının son çeyreğinde İsrail ordusundaki intihar vakaları önceki döneme kıyasla iki katına çıktı.

Ordunun Ruh Sağlığı Departmanı içindeki tıbbi kaynaklara dayandırılan değerlendirmelerde, psikolojik sorunların savaşın başlamasından itibaren belirgin şekilde yükseldiği aktarıldı. Gazze’de görev yapan askerlerin önemli bölümünün yeniden çatışma bölgesine dönmek istemediği ifade edildi.

“Gerçek veriler gizleniyor” iddiası

Haberde, İsrail ordusunun psikolojik sorunlara ilişkin verileri kamuoyuyla paylaşma konusunda isteksiz davrandığı öne sürüldü.

Raporda, ordunun Haziran 2024 itibarıyla “Bilgi Özgürlüğü Yasası” kapsamında yapılan başvurulara yanıt vermemeye başladığı belirtildi. Yasal sürelerin dolmasına rağmen bazı bilgilerin açıklanmadığı, yalnızca mahkeme süreçleri sonrasında sınırlı verilerin paylaşıldığı ifade edildi.

Ordu yönetimine “imaj” eleştirisi

Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise İsrail ordusunun kamuoyu algısını koruma çabalarına ilişkin değerlendirmeler oldu.

İnsan Gücü Departmanı’nda görev yapan bazı subaylar ile ordu sözcülüğünün, ordunun toplumdaki imajına zarar verebilecek bilgilerin yayılmasını engellemeye çalıştığı öne sürüldü. Haberde, psikolojik krizle ilgili gerçek tabloyu ortaya koyan verilerin kamuoyundan uzak tutulduğu iddiasına yer verildi.

Mahkeme kararıyla kısmi veriler açıklandı

Haaretz’in haberine göre, tüm gizlilik çabalarına rağmen İsrail ordusu, mahkeme kararı sonrasında savaş dönemine ilişkin bazı verileri paylaşmak zorunda kaldı.

Açıklanan rakamların, İsrail askeri tarihinde psikolojik sorunlar nedeniyle ortaya çıkan en yüksek seviyelerden biri olduğu değerlendirmesi yapıldı.

Yunan Devlet Televizyonu ERT tarafından aktarılan bilgilere göre, kazaya karışan geminin yük taşıdığı ve çarpmanın ardından kısa sürede su alarak battığı kaydedildi.

Gemide 8’i Türk 9 mürettebat bulunuyordu

Kaza sırasında gemide 8 Türk ve 1 Azerbaycanlı olmak üzere toplam 9 mürettebatın bulunduğu belirtildi. Geminin Arnavutluk’tan Ukrayna’ya yaklaşık 8 bin ton soda taşıdığı ifade edildi.

Yetkililer, kazanın ardından mürettebatın durumuna ilişkin bilgi paylaşımında bulundu.

Mürettebatın tamamı kurtarıldı

Yapılan açıklamada, gemide bulunan tüm personelin sağ olarak kurtarıldığı bildirildi. Yunanistan Sahil Güvenlik ekiplerinin müdahalesiyle denizden alınan mürettebatın Andre Adası’na götürüldüğü aktarıldı.

Duruşmanın, Şam’daki Adalet Sarayı içinde bulunan Dördüncü Ceza Mahkemesi’nde görüldüğü belirtildi. Yargılamada yalnızca Necib’in değil, dönemin üst düzey askeri ve güvenlik yetkililerinin isimlerinin de dosyada yer aldığı aktarıldı.

Beşşar Esed ve Mahir Esed için gıyabi süreç işliyor

Duruşmada, Beşşar Esed ve Mahir Esed’in yanı sıra, dönemin güvenlik ve askeri yapısında görev almış başka isimlerin de dosyada geçtiği bildirildi. Bu kişiler arasında Muhammed Eymen Ayyuş, eski Savunma Bakanı Fahdi Casem el-Freyic, Luay al-Ali, Fevik Nasır ve Talal Hüseyin’in de bulunduğu belirtildi.

Söz konusu isimlerin tamamının yurt dışına kaçtığı, bu nedenle haklarında gıyabi yargılama yürütüldüğü ifade edildi. Mahkemenin, ilgili mevzuat çerçevesinde bu kişiler hakkında tebligat sürecini başlatacağı aktarıldı.

Duruşma canlı yayımlandı, Necib kafeste tutuldu

Davanın en dikkat çeken anlarından biri, sanık Atef Necib’in mahkeme salonundaki görüntüsü oldu. Televizyonlardan canlı yayımlanan duruşmada, Necib’in mahkeme salonunda demir korkuluklarla çevrili özel bir bölümde, yani kamuoyunda “kafes” olarak nitelenen alanda tutulduğu görüldü.

Yoğun güvenlik önlemleri altında mahkemeye çıkarılan Necib’in bu görüntüsü, davanın kamuoyundaki etkisini daha da artırdı. Duruşmanın ilerleyen günlerde de devam etmesinin beklendiği bildirildi.

Atef Necib kimdir?

Atef Necib, Beşşar Esed’in kuzeni olarak biliniyor. Necib, 2008-2011 yılları arasında Dera Siyasi Güvenlik Şubesi Başkanı olarak görev yaptı.

Necib’in adı, 2011 yılında Dera’da rejim karşıtı sloganlar yazan çocukların gözaltına alınması ve işkence görmesi sonrası başlayan süreçle anılıyor. Bu olayın ardından büyüyen protestolar, kısa sürede ülke geneline yayılan rejim karşıtı gösterilerin başlangıç noktalarından biri olarak kayda geçti.

Dera’daki protestoların bastırılmasında adı geçti

Dosyada yer alan bilgilere göre, Atef Necib, Dera’daki barışçıl gösterilerin bastırılmasında rol oynayan isimlerden biri olarak öne çıktı. Özellikle gözaltına alınan çocuklara yönelik işkence iddialarına karşı yükselen tepkinin ardından başlayan protestoların, Necib’in talimatları doğrultusunda orantısız şiddetle bastırıldığı belirtiliyor.

Bu nedenle Şam’daki dava, yalnızca tek bir sanığın yargılanması olarak değil, aynı zamanda Esed dönemi güvenlik yapısının hesap verdiği bir süreç olarak da görülüyor. Dera dosyası, Suriye’de rejim dönemine ilişkin açılan en sembolik davalardan biri olma niteliği taşıyor.

Olayın ardından Trump ve beraberindekilerin Gizli Servis tarafından hızla tahliye edildiği aktarıldı. Yaşanan gelişme, ABD’de üst düzey siyasi isimlerin güvenliğini yeniden gündeme taşıdı.

Saldırganın ilk ifadesine ilişkin çarpıcı iddia

Saldırı girişiminin ardından gözaltına alınan şüpheliye ilişkin dikkat çeken bilgiler ortaya atıldı. CBS News’e konuşan kaynaklara göre, saldırı şüphelisi sorgusunda hedefinin Trump yönetiminde görev yapan yetkililer olduğunu söyledi.

Yetkililere yakın kaynakların aktardığı bilgilere göre, şüpheli ifadesinde eylemi bilinçli şekilde planladığını ve özellikle Trump yönetimine bağlı isimleri hedef aldığını belirtti. Bu iddia, saldırının motivasyonuna ilişkin soruşturmayı daha da derinleştirdi.

Şüphelinin kimliği de belli oldu

Saldırganın kamu kayıtlarına göre Güney Kaliforniya’da bir öğretmen ve video oyun geliştiricisi olduğu belirtildi. Şüphelinin geçmişine ilişkin yeni ayrıntıların da soruşturma dosyasına girdiği kaydedildi.

Ayrıca Federal Seçim Komisyonu kayıtlarına göre, şüphelinin Ekim 2024’te Kamala Harris’in başkanlık kampanyasına 25 dolar bağışta bulunduğu bilgisi paylaşıldı.

Otelde misafir olarak bulunduğu değerlendiriliyor

Yetkililer, şüphelinin etkinliğin düzenlendiği Washington Hilton Oteli’nde misafir olarak bulunduğunu değerlendiriyor. Jeffery Carroll, polis ekiplerinin şüpheliye ait bir odayı güvenlik altına aldığını ve içeride ne bulunduğunun araştırıldığını açıkladı.

Bu bilgi, saldırganın etkinlik alanına erişimi ve hazırlık süreciyle ilgili soru işaretlerini artırdı. Soruşturmada, şüphelinin otele hangi amaçla yerleştiği ve saldırı planını ne zaman yaptığı da inceleniyor.

Ağır silahlarla yakalandığı belirtildi

Yetkililerin verdiği bilgiye göre, şüphelinin üzerinde bir pompalı tüfek, bir tabanca ve birden fazla bıçak bulundu. Yakalanma sırasında kolluk kuvvetleriyle karşılıklı ateş açıldığı da aktarıldı.

Olayın ardından başlatılan geniş çaplı soruşturmada, saldırının tüm boyutlarıyla incelendiği bildirildi. Yetkililer, şüphelinin tek başına hareket edip etmediğini ve olası bağlantılarını da araştırıyor.

Soruşturma çok yönlü sürdürülüyor

ABD’de büyük yankı uyandıran saldırı girişiminin ardından güvenlik birimleri kapsamlı inceleme başlattı. Soruşturmanın, hem saldırının motivasyonuna hem de şüphelinin olası bağlantılarına odaklandığı belirtiliyor.

Böylece 20 Mart 2026 öncesinde gemilere yüklenmiş İran petrolüne tanınan geçici istisnanın sonuna gelinmiş oldu. Kararın, küresel enerji piyasalarında arz beklentileri ve fiyatlamalar üzerindeki etkisinin yakından izleneceği değerlendiriliyor.

Lisans 19 Nisan’da sona erecek

ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi (OFAC) tarafından yayımlanan Genel Lisans U, belirli koşullardaki İran petrolü ve petrol ürünlerinin satışı, teslimatı veya boşaltılmasıyla ilgili işlemlere geçici yetki tanıdı. Resmi belgeye göre bu izin, 19 Nisan 2026 yerel saatle 00.01’e kadar geçerli olacak.

Söz konusu lisans, yalnızca 20 Mart 2026 saat 00.01’den önce gemilere yüklenmiş İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerini kapsıyor. Belgedeki hükme göre izin süresinin bitmesiyle birlikte bu geçici muafiyet de sona erecek.

Bakanlık “azami baskı” vurgusu yaptı

ABD Hazine Bakanlığının paylaşımında, İran üzerindeki baskının mevcut tüm araç ve yetkiler kullanılarak sürdürüldüğü mesajı verildi. Açıklamada ayrıca, İran’ın faaliyetlerini desteklemeyi sürdürdüğü değerlendirilen yabancı finans kuruluşlarına karşı ikincil yaptırımlar uygulanmasına hazır olunduğunun altı çizildi.

Bu çerçevede lisansın yenilenmemesi, Washington yönetiminin İran petrol ticareti üzerindeki baskıyı artırma yönündeki son adımlarından biri olarak öne çıktı. Kararın enerji ticareti ve sevkiyat zincirinde yeni bir sıkılaşma yaratabileceği değerlendiriliyor.

Karar fiyatları neden etkileyebilir?

İran petrolüne ilişkin geçici satış izninin sona ermesi, piyasada arz tarafına ilişkin yeni hesaplamaları gündeme getirdi. Özellikle denizde bekleyen yüklerin satış ve teslim süreçlerine getirilecek sınırların, petrol piyasasında kısa vadeli fiyat hareketliliğini etkileyebileceği belirtiliyor.

Enerji piyasalarında fiyatlamalar, yalnızca fiili arz miktarına değil, yaptırım kararları ve sevkiyat akışına dair beklentilere göre de şekilleniyor. Bu nedenle 19 Nisan sonrasında atılacak adımların, petrol fiyatları üzerindeki etkisinin daha net görülmesi bekleniyor.

Geçici lisans neyi kapsıyordu?

OFAC’nin yayımladığı belgeye göre lisans; İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin güvenli şekilde limana yanaştırılması, teslim edilmesi, boşaltılması ve bu sürece bağlı bazı işlemler için sınırlı süreli yetki sağladı. Metinde, izin kapsamındaki işlemler arasında gemi yönetimi, mürettebat, sigorta, kayıt, kılavuzluk ve benzeri hizmetlerin de yer aldığı görüldü.

Ayrıca lisans metninde, bu satış ve teslim süreçleriyle doğrudan bağlantılı olması kaydıyla bazı ithalat işlemlerine de izin verildiği belirtildi. Ancak belgedeki yetkinin, yalnızca belirlenen tarih ve kapsam içindeki yükler için geçerli olduğu vurgulandı.

Gözler 19 Nisan sonrasına çevrildi

ABD’nin İran kararı, enerji piyasalarında hem ticaret akışı hem de fiyat beklentileri açısından yeni bir dönemin işareti olarak değerlendiriliyor. Geçici lisansın uzatılmaması, özellikle yaptırım kapsamındaki petrol hareketliliği üzerinde daha sıkı bir çerçeve oluşturacak.

Piyasalarda bundan sonraki süreçte, kararın sevkiyatlara, finansal işlemlere ve petrol fiyatlarına nasıl yansıyacağı izlenecek. 19 Nisan 2026 tarihi, bu nedenle enerji piyasalarının gündeminde öne çıkan başlıklardan biri haline geldi.

Ablukanın, yalnızca İran bağlantılı liman giriş ve çıkışlarını hedef alacağı, buna karşılık İran dışındaki limanlar arasında hareket eden gemilerin boğaz geçişine izin verileceği belirtildi. Böylece ilk aşamada, daha geniş kapsamlı bir Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatılması senaryosundan daha sınırlı bir uygulamanın tercih edildiği görüldü.

İslamabad görüşmelerinden sonuç çıkmadı

Taraflar arasında İslamabad’da yürütülen yüz yüze görüşmelerin, yaklaşık 21 saatlik temasın ardından anlaşmasız sona erdiği bildirildi. Görüşmelerin bitmesiyle birlikte hem ABD hem İran karşı tarafı uzlaşmaz tutum almakla suçladı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın nükleer silah arayışında olmayacağına dair açık bir güvence vermediğini söylerken, İran tarafı ise sürecin “maksimalist talepler”, “değişen hedefler” ve “abluka tehdidi” nedeniyle çıkmaza girdiğini savundu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, müzakerelerin anlaşmaya çok yaklaştığı bir aşamada Washington’un sertleştiğini ileri sürdü.

Hürmüz Boğazı yine gerilimin merkezine yerleşti

Müzakerelerdeki temel başlıklardan birinin Hürmüz Boğazı olduğu belirtiliyor. AP’nin aktardığına göre, ABD tarafı boğazın yeniden açık ve engelsiz biçimde kullanılmasını isterken, İran bu bölge üzerindeki kontrolünü stratejik bir hak olarak görüyor.

Bu tablo, enerji taşımacılığı açısından kritik önemdeki boğazı yeniden küresel gündemin merkezine taşıdı. AP, savaş öncesinde küresel petrolün yaklaşık yüzde 20’sinin bu hat üzerinden geçtiğini aktarırken, abluka açıklamasının ardından petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket görüldüğünü bildirdi.

İran’dan karşılık mesajı geldi

İranlı yetkililer, ABD’nin açıkladığı ablukaya karşılık vereceklerini duyurdu. AP’ye göre, İran Devrim Muhafızları boğazın hâlâ İran’ın kontrolünde olduğunu savunurken, askeri gemilere karşı “güçlü yanıt” verilebileceği mesajını verdi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da, “Siz savaşırsanız biz de savaşırız” ifadesini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, müzakerelerde iyi niyet gösterdiklerini, ancak son aşamada abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldıklarını belirtti. Erakçi, “İyi niyet iyi niyeti doğurur, düşmanlık düşmanlık getirir” ifadelerine yer verdi.

Gözler şimdi ateşkesin geleceğine çevrildi

ABD ile İran arasında yürürlükte bulunan iki haftalık ateşkesin 22 Nisan’da sona ereceği belirtiliyor. Mevcut tablo, abluka kararının ardından tarafların yeniden masaya dönüp dönmeyeceği sorusunu daha da kritik hale getirdi. Pakistan Dışişleri Bakanı’nın, yeni bir diyalog turu için girişimlerini sürdüreceği aktarıldı.

Böylece İran-ABD hattında diplomatik temasların yerini yeniden askeri baskı ve karşılıklı sert açıklamalara bıraktığı bir döneme girildi. 13 Nisan saat 17.00 TSİ itibarıyla başlaması beklenen ablukanın, bölgesel güvenlikten enerji piyasalarına kadar uzanan geniş bir etki alanı oluşturabileceği değerlendiriliyor.