Ortopedik engelli vatandaşların ÖTV muafiyetli araç alımına ilişkin uygulama detayları, Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle belirginleşti. Düzenlemeye göre yüzde 40 ila 89 arası ortopedik engelli bireyler, vergi avantajından yararlanarak araç satın alabilecek ancak aracı bayiden teslim alıp doğrudan trafiğe çıkaramayacak.
Yeni sistemde aracın kullanılabilmesi için özel tertibat, mühendislik projesi, TSE onayı, TÜVTÜRK tadilat muayenesi ve noter ruhsat tescili aşamalarının tamamlanması gerekiyor. Yaklaşık 400 bin ortopedik engelli bireyi ilgilendiren uygulamada, işlem süresinin ortalama 15 gün sürdüğü, toplam ek maliyetin ise 35 bin lira ile 90 bin lira arasında değiştiği belirtiliyor.
Tertibat ve onay süreci zorunlu olacak
Yönetmelik kapsamında, ortopedik engelli bireylerin aldığı sıfır araçların kullanıma açılabilmesi için önce araca kişiye uygun sürüş tertibatı takılması gerekiyor. Bu işlem sonrasında araç için AİTM yetkili mühendisleri tarafından projelendirme yapılıyor.
Hazırlanan proje dosyası daha sonra TSE tarafından inceleniyor. Onay sürecinin tamamlanmasının ardından araç, yeni donanımıyla TÜVTÜRK tadilat muayenesine giriyor. Son aşamada ise ruhsat bilgileri noter üzerinden yeniden düzenlenerek araç trafiğe uygun hale getiriliyor.
Masraf kalemleri 2026 için yeniden hesaplandı
2026 yılı itibarıyla en basit mekanik elden gaz-fren sistemlerinde tertibat maliyetinin 15 bin TL ile 35 bin TL arasında değiştiği bildirildi. Sürüş konforu sağlayan sensörlü ve elektronik sistemlerde ise tutarın 60 bin TL ile 90 bin TL seviyesine kadar çıkabildiği kaydedildi.
Araca özel mühendislik projesi ve onay işlemleri için alınan ücretin 4 bin TL ile 8 bin TL bandında olduğu belirtildi. TSE araç proje dosyası inceleme bedelinin KDV dahil 5 bin 280 TL, TÜVTÜRK tadilat muayenesinin ortalama 2 bin TL, noter ruhsat tescil işleminin ise yaklaşık 1.500 TL tuttuğu aktarıldı.
Yerli ve ithal donanım arasında maliyet farkı bulunuyor
Uygulamada kullanılan aparatların niteliği, toplam maliyet üzerinde belirleyici oluyor. Özellikle döviz kuruna bağlı fiyatlanan Avrupa menşeli ekipmanların, araç satın alındıktan sonra başlayan masrafları artırdığı ifade ediliyor.
En temel mekanik çözümler daha düşük maliyetle uygulanabilirken, sensörlü ve elektronik sistemlerin önemli bir kısmında fiyatların daha yüksek seyrettiği görülüyor. Bu nedenle aynı vergi avantajından yararlanan iki vatandaşın karşılaşacağı nihai tertibat gideri farklılık gösterebiliyor.
Üst limit 2 milyon 873 bin 900 TL oldu
Yeni düzenlemeyle 2026 yılı için ÖTV muafiyetli araç alımında üst limit 2 milyon 873 bin 900 TL olarak belirlendi. Düzenlemede ayrıca muafiyet kapsamında alınacak araçlar için yüzde 40 yerlilik oranı şartı getirildi.
Bir diğer değişiklik ise satış süresinde yapıldı. Daha önce 5 yıl olarak uygulanan aracı elden çıkarma süresi, yeni yönetmelikle 10 yıla yükseltildi. Böylece vergi avantajıyla alınan araçların daha uzun süre elde tutulması zorunlu hale geldi.
Vergi avantajı fiyatları nasıl etkiliyor?
Vergi avantajı hesaplamalarında, motor hacmi 1,6 litreyi aşmayan ve yüzde 80 ÖTV diliminde yer alan araçlarda fiyatın ortalama yüzde 44,4 oranında düştüğü belirtiliyor. Buna göre bayi liste fiyatı 2 milyon TL olan bir araç, muafiyet sayesinde yaklaşık 1,1 milyon TL seviyesinden satın alınabiliyor.
Ancak uzmanların dikkat çektiği nokta, vergi avantajının yanında tertibat ve resmi işlem giderlerinin de toplam maliyete eklendiği gerçeği oluyor. Böylece ilk bakışta oluşan fiyat farkının bir bölümü, uygulama sonrası ortaya çıkan teknik ve idari masraflarla dengelenebiliyor.
Muafiyet kapsamında alınabilecek modeller açıklandı
Yeni şartlar çerçevesinde Türkiye’de üretilen ve kriterleri karşılayan bazı modeller öne çıkıyor. Listede Togg T10X, Togg T10F, Fiat Egea Sedan, Fiat Egea Cross, Renault Clio, Renault Megane Sedan, Renault Duster, Toyota Corolla, Toyota Corolla Hybrid, Toyota C-HR, Hyundai i20 ve Hyundai Bayon yer alıyor.
Söz konusu araçların muafiyet kapsamında değerlendirilebilmesi için hem fiyat üst sınırını aşmaması hem de yeni getirilen yüzde 40 yerlilik şartını karşılaması gerekiyor. Böylece ÖTV’siz araç hakkından yararlanacak vatandaşlar için model seçimi, yalnızca fiyat değil mevzuata uyum açısından da önem taşıyor.