Bilim Teknoloji

NATO’nun kritik haberleşme yazılımı Türk mühendislere emanet

NATO’nun taktik veri haberleşmesini yönetecek ağ planlama yazılımı için düzenlenen ihaleyi HAVELSAN kazandı, sözleşme 18 Aralık 2025’te imzalandı.

Abone Ol

NATO’nun hava, kara ve deniz unsurları arasındaki taktik veri haberleşmesini planlayan en kritik yazılım için yürütülen ihale süreci sonuçlandı. NATO İletişim ve Bilgi Ajansı (NCIA) tarafından düzenlenen değerlendirmede, HAVELSAN tarafından geliştirilen “JICO Otomatik TDL Aracı”, en yüksek teknik puanı alarak tek sağlayıcı olarak seçildi. 18 Aralık 2025’te imzalanan sözleşmeyle, NATO’nun taktik veri ağlarının planlaması Türk mühendisliğine emanet edildi.

Taktik veri linklerinin “merkezi sinir sistemi”

Modern orduların “merkezi sinir sistemi” olarak tanımlanan Taktik Data Link Yönetim Merkezleri, hava, kara ve denizdeki dost unsurların aynı taktik resmi görmesini ve aynı dili konuşmasını sağlıyor. Bu merkezlerde kullanılan Ağ Planlama Yazılımı, farklı platformlar arasındaki veri paylaşımını koordine eden kritik bir rol üstleniyor.

İhbar ve komuta kontrol merkezleri, erken ihbar uçakları, savaş uçakları, gemiler, radarlar ve füze sistemleri; Link-11, Link-16, Link-22, VMF ve JREAP gibi farklı protokoller üzerinden iletişim kuruyor. HAVELSAN’ın geliştirdiği yazılım, bu karmaşık yapı içinde hangi unsurun, hangi link üzerinden, hangi kripto ve frekansta, ne zaman haberleşeceğini önceden planlayarak veri trafiğini yönetiyor.

Canlı gösterimde en yüksek teknik puan

NATO’nun acil ihtiyaç kapsamında başlattığı tedarik sürecinde, Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Karargahı (SHAPE) tarafından kullanılan Müşterek Arayüz Kontrol Subaylarının (JICO) çoklu link planlama görevlerinin otomatikleştirilmesi hedeflendi. Bu doğrultuda NCIA tarafından yayımlanan bilgi istek dokümanı sonrasında davet edilen firmalar canlı gösterime katıldı.

Gerçekleştirilen teknik değerlendirmelerde HAVELSAN’ın Taktik Data Link Yönetim Merkezi Ağ Planlama Yazılımı, NATO temsilcilerinden en yüksek teknik puanı aldı. Değerlendirme sürecinin ardından “JICO Automated TDL Tool” yazılımının tek kaynak olarak HAVELSAN’dan tedarik edilmesine karar verildi ve karar NATO Yatırım Komitesi tarafından onaylandı.

Muharebe sahasında hız, güvenlik ve süreklilik

Söz konusu yazılım sayesinde, farklı teknoloji seviyelerine ve üretim yıllarına sahip askeri unsurlar, aynı ağ içinde kesintisiz veri paylaşımı yapabiliyor. Kısıtlı radyo frekanslarının en verimli şekilde kullanılması, ağ tıkanıklıklarının önlenmesi ve unsurların kör noktada kalmaması bu planlama ile mümkün oluyor.

Ayrıca muharebe sırasında bazı unsurların ağdan ayrılması durumunda, alternatif iletişim senaryoları önceden tanımlanarak ağın sürekliliği sağlanıyor. Şifreli ve karıştırmaya dayanıklı veri iletimi, yüksek güvenlik sunarken; hedef bilgilerinin saniyeler içinde ilgili unsurlara aktarılması, dost ateşi riskinin azaltılmasına katkı sağlıyor.

Bu gelişmeyle birlikte, NATO’nun taktik veri haberleşmesinde kullanılan en kritik planlama altyapılarından biri, Türk savunma sanayisinin imzasını taşıyacak.