İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasıyla başlayan siyasi hareketlilik, piyasalara da sert bir şekilde yansıdı. Türk Lirası'nda yaşanan hızlı değer kaybı, Merkez Bankası’nın tarihte benzeri görülmemiş bir müdahalede bulunmasına neden oldu. Uzmanlar, TCMB’nin piyasalara yaptığı döviz satışlarını mercek altına alırken, müdahalelerin rezervler üzerindeki etkisini değerlendirdi.
İmamoğlu’nun lisans diplomasının iptaliyle başlayan süreç, İBB yöneticilerinin de aralarında bulunduğu 106 kişiyle birlikte gözaltına alınmasıyla devam etti. “Yolsuzluk” ve “terör” suçlamalarıyla gözaltına alınan İmamoğlu’na destek için ülke genelinde protestolar düzenlenirken, piyasalarda sert dalgalanmalar yaşandı. Türk Lirası hızla değer kaybederken, TL varlıklarında da büyük düşüşler görüldü.
Piyasalardaki oynaklık karşısında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) müdahalede bulunarak büyük miktarda döviz satışı gerçekleştirdi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise ekonomik programın sürdüğünü ve her şeyin yolunda olduğunu vurgulayan açıklamalar yaptı. Ancak uluslararası piyasalarda da dikkat çeken bu gelişme, Financial Times tarafından detaylı bir şekilde ele alındı. Gazetenin aktardığına göre, TL’deki sert düşüşü engellemek için TCMB yalnızca ilk gün yaklaşık 12 milyar dolarlık döviz satışı yaptı.
Üç Günlük Müdahale ile 26 Milyar Dolar Satıldı
19 Mart Çarşamba günü başlayan bu süreçte, Borsa İstanbul iki kez devre kesti. Döviz piyasalarında ise dolar ve Euro hızla yükseldi. Dolar/TL kuru 41 seviyesini aşarken, Euro/TL kuru 44 liranın üzerine çıktı. TCMB’nin piyasaya müdahalesiyle kurlar gün sonunda bir miktar geriledi, ancak perşembe ve cuma günleri boyunca piyasalardaki dalgalanma devam etti.
Reuters ve Bloomberg’in yaptığı hesaplamalara göre, ilk gün piyasaya yaklaşık 12 milyar dolarlık döviz satıldı. Sonraki iki günde ise toplam 14 milyar dolarlık ek satış yapıldı. Böylece sadece üç gün içinde piyasaya sürülen döviz miktarı 26 milyar dolara ulaştı.
Döviz Satışlarının Etkisi ve Rezervler Üzerindeki Baskı
Uzmanlar, Merkez Bankası’nın döviz müdahalesinin boyutunu değerlendirirken, eski TCMB Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara da konuya ilişkin bir analiz paylaştı. Kara, son üç günde yaklaşık 23 milyar doların satıldığını tahmin ettiğini belirtti. Ancak bu rakamın varsayımlara göre biraz daha yüksek ya da düşük olabileceğini ifade etti. Çarşamba günü yapılan satışın toplam miktarın yarısını oluşturduğunu, geri kalan kısmın ise perşembe ve cuma günleri gerçekleştiğini söyledi.
Bu ölçekte bir müdahalenin TCMB rezervlerine etkisi ve piyasalardaki uzun vadeli sonuçları ise merak konusu olmaya devam ediyor. Uzmanlar, güven ortamının yeniden tesis edilmesi gerektiğine dikkat çekerken, döviz rezervlerinin sürdürülebilirliği konusunda endişelerini dile getiriyor.