Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda satış noktalarında tavsiye edilen tüketim tarihi ve son tüketim tarihi geçmiş ürünlere ilişkin yeni uyarılarda bulundu. Bakanlık tarafından 81 il müdürlüğüne gönderilen talimatla, marketlerde tarih bilgisi geçmiş ürünlere yönelik denetimlerin artırılması istendi.
Yeni uygulama kapsamında TETT’si geçmiş bazı gıdalar, belirli şartların sağlanması halinde satışta kalabilecek. Ancak STT’si geçmiş ürünlerin satışı kesin şekilde yasak olacak.
STT geçmiş ürünlerin satışı yasak
Bakanlık uyarısında, son tüketim tarihinin mikrobiyolojik açıdan kolay bozulabilen ve insan sağlığı için kısa sürede risk oluşturabilecek gıdaları kapsadığı belirtildi.
Bu kapsamda süt, peynir, et ve benzeri çabuk bozulabilen ürünlerde yer alan STT geçtikten sonra ürünlerin piyasada bulunmasına izin verilmeyecek. Bu ürünlerin satıldığının tespit edilmesi halinde idari para cezası uygulanacak ve ürünlere el konulacak.
TETT ile STT arasındaki fark vurgulandı
Genelgede tavsiye edilen tüketim tarihinin, uygun şekilde saklanan gıdanın kendine has özelliklerini koruduğu süreyi ifade ettiği hatırlatıldı. Bu tarihin, ürünün tazelik, tat ve aroma gibi duyusal özellikleriyle ilgili olduğu belirtildi.
Bu nedenle TETT, STT gibi doğrudan gıda güvenilirliği kriteri olarak değerlendirilmiyor. Un, çay, makarna, pirinç, bulgur ve kahve gibi uzun ömürlü ürünler bu kapsamda öne çıkıyor.
TETT’si geçmiş ürünler ayrı reyonda satılacak
Bakanlık talimatına göre TETT’si geçmiş gıdaların satışına yalnızca belirli koşullarda izin verilecek. Bu ürünlerin tüketime uygunluğu önce işletme tarafından kontrol edilecek.
Satışa sunulacak ürünler, diğer gıdalardan net biçimde ayrıştırılacak. Tüketiciye ürünün TETT’sinin geçtiğine ilişkin açık bilgi verilecek ve bu ürünler marketlerde özel olarak belirlenen ayrı reyonlarda yer alacak.
81 ilde denetim yapılacak
Tarım ve Orman Bakanlığı, 81 il müdürlüğüne gönderdiği talimatta, denetimlerde TETT’si geçmiş ürünlerin ayrı reyonlarda satılıp satılmadığının kontrol edilmesini istedi.
Resmi kontroller sırasında gerekli görülmesi halinde, mevzuata aykırı şekilde satışa sunulduğundan şüphelenilen ürünlerden numune alınacak. Numunelerle gıda güvenilirliği doğrulanacak.
Mevzuata aykırı işletmelere yaptırım
Denetimlerde kurallara uymadığı belirlenen işletmelere idari yaptırım uygulanacak. STT’si geçmiş ürünlerin satışta bulunması halinde idari para cezası kesilecek ve ürünlere el konulacak.
TETT’si geçmiş ürünleri ayrı reyonda sunmayan, tüketiciyi bilgilendirmeyen veya ürünün tüketime uygunluğunu kontrol etmeyen işletmeler hakkında da gerekli işlemler yapılacak.
Amaç gıda israfını azaltmak
Düzenlemenin temel amaçlarından biri, gıda israfının azaltılması olarak öne çıkıyor. Uzun ömürlü ve uygun koşullarda muhafaza edildiğinde güvenli şekilde tüketilebilecek bazı ürünlerin, belirli şartlarla satışta kalabilmesine imkan tanınıyor.
Bakanlık, buna karşılık insan sağlığını riske atabilecek ürünlerde herhangi bir esneklik uygulanmayacağını vurguluyor.
Tüketici bilgilendirilecek
Yeni dönemde marketlerde TETT’si geçmiş ürünler, normal ürünlerle aynı rafta karışık şekilde satılamayacak. Bu ürünlerin özel reyonda yer alması ve tüketicinin açık şekilde bilgilendirilmesi zorunlu olacak.
Böylece tüketicinin satın aldığı ürünün tarih durumunu bilerek karar vermesi sağlanacak.