İstanbul genelinde trafiğe kayıtlı 6 milyon 292 bin araca karşın resmi otopark kapasitesinin 1 milyon 143 bin seviyesinde kalması, kentin emlak ve günlük yaşam dinamiklerini değiştirdi. Her 6 araca yalnızca 1 park yerinin düştüğü megakentte, araç sahipleri bir yere varmak yerine sokak aralarında yalnızca park yeri ararken yılda ortalama 35-40 litre ilave yakıt tüketiyor. Bu durum vatandaşa yıllık 2 bin 500 ile 5 bin TL arasında ek maliyet yüklerken, otopark kriteri gayrimenkul piyasasındaki fiyatlama dengelerini de doğrudan etkiliyor.
Gayrimenkulde otoparkı olan konutlar yüzde 30 prim yapıyor
Özellikle bitişik nizam yapılaşmanın yoğun olduğu Bahçelievler, Güngören, Zeytinburnu, Fatih, Kadıköy, Üsküdar, Şişli ve Beşiktaş gibi eski ilçelerde otoparkı olmayan binalar kiracı ve alıcı bulmakta zorlanıyor. Aynı lokasyonda yer alan iki binadan kapalı otoparkı bulunan dairelerin kiralama bedelleri yüzde 20 ila yüzde 30, satış fiyatları ise ortalama yüzde 10 daha yüksek seyrediyor. Etiler, Nişantaşı, Caddebostan ve Ataşehir gibi semtlerde ise bağımsız tapulu 10-15 metrekarelik otopark alanlarının fiyatı, kentin çeperlerindeki 1+1 daire maliyetleriyle yarışır hale geldi.
Sürücüler her akşam dakikalarca park yeri arıyor
Uluslararası akademik araştırmalar ve saha verileri, büyükşehirlerdeki şehir içi trafiğin yüzde 20'sini gideceği adrese ulaştığı halde sadece park yeri arayan araçların oluşturduğunu gösterdi. İşten eve dönen sürücülerin park yeri bulabilmek için her akşam ortalama 7-8 dakika, yoğun mahallelerde ise 15-20 dakika harcadığı, bu durumun yıllık 32 ila 80 saatlik zaman kaybına yol açtığı tespit edildi. Ayrıca birçok bölgede sürücüler araçlarını park edebilmek amacıyla aylık 5 bin ile 20 bin TL arasında değişen otopark abonelik ücretleri ödemek durumunda kalıyor.
Kentsel dönüşüm ve mahalle ölçeğinde planlama uyarısı
Konuyu değerlendiren Şehir Planlayıcısı ve Kentsel Dönüşüm Uzmanı Ramazan Kuloğlu, İstanbul'un önemli bir kısmının bugünkü araç yoğunluğu öngörülmeden inşa edildiğini ifade etti. Kuloğlu, kentsel dönüşümle binaların altına kapalı otopark yapılsa dahi dar sokaklar ve yetersiz altyapı nedeniyle mahalle ölçeğinde planlama yapılmadığı sürece park baskısının devam edeceğini kaydetti.