Kariyer platformlarına ilişkin veriler, iş ilanlarının önemli bir bölümünde örtülü veya açık şekilde 18-35 yaş aralığı şartı bulunduğunu ortaya koyuyor. Uzmanlara göre bu durum, özellikle orta yaş grubundaki çalışanların sistem dışında kalmasına neden oluyor.
Kariyer platformu yöneticisi Ozan Talatoğlu, yaptığı değerlendirmede şirketlerin kullandığı yapay zekâ destekli insan kaynakları (ATS) sistemlerinin 40 yaş üstü adayları çoğu zaman CV içeriğini incelemeden elediğini ifade etti. Talatoğlu, bunun ciddi bir “nitelik israfı” oluşturduğunu belirtti.
İşveren algısında maliyet ve uyum endişesi öne çıkıyor
İnsan kaynakları uzmanı Merve Yorulmaz, işverenlerin 40 yaş üstü adaylara yönelik yaklaşımında “maliyet, uyum ve hiyerarşi çatışması” endişelerinin etkili olduğunu aktardı.
Yorulmaz’a göre birçok işveren, deneyimli adayları “fazla nitelikli” olarak değerlendirerek uzun süreli istihdam yerine kısa vadeli risk olarak görüyor. Bu nedenle bazı adayların, başvurularda geçmiş pozisyonlarını bile gizlemek zorunda kaldığı belirtiliyor.
Çalışanlar farklı sektörlere yöneliyor
İş bulmakta zorlanan 40 yaş üstü çalışanların önemli bir kısmı, uzmanlık alanlarının dışında daha erişilebilir sektörlere yöneliyor. Bu durum, iş gücü piyasasında “zorunlu vasıfsızlaşma” tartışmalarını beraberinde getiriyor.
Verilere göre bazı beyaz yakalı çalışanlar lojistik platformları, emlak danışmanlığı ve serbest proje işleri gibi alanlara geçiş yapıyor. Uzmanlar, bu eğilimin ekonomik yapıda uzun vadeli etkiler oluşturabileceğini belirtiyor.
Uzmanlardan çözüm önerisi: teşvik ve yasal düzenleme
Uzmanlar, yaş temelli dışlanmanın önüne geçilmesi için bir dizi yapısal adım öneriyor. Öne çıkan başlıklar arasında şunlar yer alıyor:
40+ istihdam teşviki ile işverenlere SGK destekleri sağlanması
Fiziksel gereklilik olmayan ilanlarda yaş sınırının yasaklanması
Tecrübeli çalışanların KOBİ’lere mentorluk programlarıyla entegrasyonu
Uzmanlara göre bu adımlar, hem iş gücü verimliliğini artırabilir hem de deneyimli çalışanların sistem içinde kalmasını sağlayabilir.