İngiltere ve müttefik ülkeler, 16 Şubat 2024’te Rusya’da cezaevinde hayatını kaybeden Rus muhalefet lideri Alexei Navalny’nin ölümünden Moskova yönetimini sorumlu tuttu. Ortak açıklamada, Navalny’den alınan numunelerde “epibatidin” adlı toksinin tespit edildiği ve ölümün büyük ihtimalle zehirlenme sonucu gerçekleştiği belirtildi.
Ortak açıklama: “Epibatidin tespit edildi”
İngiltere, İsveç, Almanya, Fransa ve Hollanda Dışişleri Bakanlıkları tarafından yapılan ortak açıklamada, Navalny’nin vücudundan alınan numunelerde “epibatidin” adlı toksinin varlığının doğrulandığı bildirildi.
Açıklamada, söz konusu maddenin Güney Amerika’daki “zehirli ok kurbağaları”ndan elde edilen son derece güçlü bir toksin olduğu vurgulanarak, Navalny’nin bu maddeden türetilen bir bileşik kullanılarak öldürüldüğü iddia edildi.
“Maddenin varlığı kesin olarak doğrulandı”
Ortak metinde şu ifadelere yer verildi:
“Hükümetlerimizin vardığı sonuç, Alexei Navalny’den alınan numuneler üzerinde yapılan analizlere dayanmaktadır. Bu analizler, epibatidin maddesinin varlığını kesin olarak doğrulamıştır. Epibatidin, Güney Amerika’daki zehirli ok kurbağalarında bulunan bir toksindir ve Rusya’da doğal olarak bulunmaz.”
Rusya’nın Navalny’nin doğal nedenlerle hayatını kaybettiği yönündeki açıklamalarına atıfta bulunulan metinde, epibatidinin yüksek toksisitesi ve bildirilen semptomlar dikkate alındığında ölümün büyük ihtimalle zehirlenme sonucu gerçekleştiği savunuldu.
Ayrıca Navalny’nin cezaevinde bulunduğu sırada hayatını kaybetmiş olmasının, söz konusu zehrin verilmesi için gerekli imkan ve fırsatın Rus makamlarının kontrolünde olduğunu gösterdiği ileri sürüldü.
OPCW’ye başvuru
Açıklamada, Rusya’nın uluslararası hukuka ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ne yönelik yükümlülüklerini ihlal ettiği iddia edildi. İngiltere ve müttefik ülkelerin daimi temsilcilerinin, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne (OPCW) yazılı başvuruda bulunarak Rusya’nın sözleşmeyi ihlal ettiğini bildirdiği aktarıldı.
Ülkeler, Rusya’nın tüm kimyasal silahlarını imha etmediğine dair endişelerini yineleyerek, “Biz ve ortaklarımız, Rusya’yı sorumlu tutmak için elimizdeki tüm politika araçlarını kullanmaya devam edeceğiz” mesajını verdi.