Orta Doğu’da artan gerilim, küresel enerji piyasaları üzerinden dünya ekonomisini etkilemeye devam ediyor. Enerji arzı açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı merkezli gelişmeler, petrol ve doğal gaz fiyatlarında dalgalanmalara yol açarken, birçok ülkede enerji maliyetlerinin artmasına neden oluyor.
Zincirleme Reaksiyon programında yapılan değerlendirmelerde, Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji akışındaki hayati rolüne dikkat çekildi. Programda konuşan dış politika yazarı Hüsamettin Aslan, boğazın sadece bölgesel değil küresel ölçekte kritik bir geçiş noktası olduğunu belirterek, “Hürmüz Boğazı, bir boğazdan ziyade dünyanın şah damarı” ifadelerini kullandı.
Artan gerilimin ekonomik yansımalarına da değinen Aslan, Avrupa’da doğal gaz faturalarına yaklaşık yüzde 30 oranında zam yansıdığını, Türkiye’de ise motorin fiyatlarının yüzde 10 arttığını ifade etti. Enerji maliyetlerindeki yükselişin yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ekonominin tamamını etkilediği vurgulandı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji trafiğinin önemli bir kısmının Asya ülkelerine yöneldiğine dikkat çekilirken, özellikle Çin’in yüzde 30 ila 38 arasında bir paya sahip olduğu, Hindistan, Japonya, Güney Kore ve Avustralya gibi ülkelerle birlikte bu oranın yüzde 60’ın üzerine çıktığı belirtildi. Bu nedenle söz konusu ülkelerin krizden daha fazla etkilenebileceği ifade ediliyor.
Programda ayrıca, İran’ın askeri kapasitesine rağmen farklı bir strateji izlediği ve Hürmüz Boğazı’nı ekonomik bir baskı unsuru olarak kullandığı değerlendirmesi yapıldı. Savaşın aylık maliyetinin 1,7 trilyon doları bulduğuna dikkat çekilirken, bu yüksek maliyet nedeniyle uzun süreli bir çatışmanın zor olduğu görüşü paylaşıldı.
Uzmanlar, günümüzde savaşların doğasının değiştiğine işaret ederek, artık cephe hatlarından ziyade enerji yolları, lojistik ağlar ve petrol fiyatlarının belirleyici olduğunu vurguluyor. Hürmüz Boğazı merkezli gelişmelerin ise yalnızca bölgesel bir kriz değil, küresel ekonomik dengeleri etkileyen çok katmanlı bir süreç haline geldiği ifade ediliyor.