3600 ek gösterge tuzağı maaşları düşürebilir

Emekli Mülkiye Başmüfettişi Mahmut Esen, yaptığı bilgilendirmede 3.600 ek gösterge verilmesi konusunda uyarılarda bulundu...

GÜNCEL 26.08.2021, 20:00
3600 ek gösterge tuzağı maaşları düşürebilir

Mahmut Esen, gösterge meselesinin milyonlarca kamu personelini yakından ilgilendiren, olukça teknik; girift/karmaşık bir sorun olduğunu belirterek, “Ek gösterge verilmesi halinde bazı aylıklarda artış yerine azalma olacağı bile hesap edilmemektedir” uyarısında bulundu. 

“Bu bağlamda bazı kamu personeline açıklandığı şekilde ek gösterge verilmesi kolay değildir” diyen Mahmut Esen konuyu yazdığı bir yazıyla Odatv okuyucuları için değerlendirdi. 

İşte o yazı:

Dokunulduğunda bin ah işitilecek bir konudur.

3.600 ek gösterge konusunda doğru bilinen birçok yanlışlar bulunmaktadır. Memurların sorunun çözümleyecek/hafifletecek sihirli değnek gibi değerlendirilmektedir. Gerçekleşmesi olanaksız algı yaratıldığı görülmektedir.

Gerçekleşmesi halinde bile memurlarda oluşacak hayal kırıklığı göz ardı edilmektedir.

Vaatlerde bulunan CHP/ İyi Parti yetkililerinin dahi 3.600 ek gösterge üzerinde iyi çalışmadıkları, genel başkanlarını eksik bilgilendirdikleri anlaşılmaktadır. Memur sendikalarının ise konuya; tüm memurlara 3.600 ek gösterge verilmesi şeklinde, gerçekçi olmayan popülist yöntemlerle yaklaştıkları ele aldıkları görülmektedir.

Belirtilen nedenlerle özellikle muhalefet partilerinin, memur sendikalarının ve kamuoyunun mutlaka doğru bilgilendirilmesinde yarar görülmektedir.

Bu amaçla 3.600 ek gösterge konusu kolay anlaşılması bakımından sorulu/cevaplı olarak bütün halinde ele alınması uygun görülmüştür.

SORU VE CEVAPLARLA 3.600 EK GÖSTERGE KONUSUNDAKİ BİLİNMESİ GEREKEN BAZI GERÇEKLER

3.600 ek göstergeden yararlanma konusunda memurların göreve başlama tarihleri neden önemlidir?

Ek göstergelerin aylıklara yansıması bakımından memurların göreve başlama tarihleri çok önemlidir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla görevde olanlara T.C. Emekli Sandığı Kanunu, bu tarihten sonra göreve başlayanlar memurlara ise 5510 sayılı (yeni) Kanun hükümleri uygulanmaktadır.

Memurların emekli kesenekleri/ aylıklarının hesaplanması konusunda eski ve yeni kanun hükümleri arasında arasında çok büyük farklar bulunmaktadır.

Bu yüzden göreve başlama tarihlerine göre, 3.600 ek gösterge artışından dolayı memurların ele geçen aylıklarında ve emekli aylık miktarlarında önemli farklar oluşmaktadır.

Konunun daha iyi anlaşılması bakımından bu durumların ayrıca incelenmesi yararlı olacaktır.

Ancak 1.10.2008 tarihinden sonra göreve başlayan memurların her yıl artmaktadır. Bu bakımdan 3.600 ek gösterge verilmesi konusunun değerlendirilmesi/ genel düzenlenmesi sırasında bu hususun göz ardı edilmemesinde, ek gösterge verilmesinin zamana yayılmamasında yarar vardır.

Örneğin Milli Eğitim Bakanlığında halen görev yapmakta olan 956 bin 114 öğretmenden 485 bin 180'i (Yüzde 50.7) 1 Ekim 2008 tarihinden sonra açıktan/ilk kez kadrolu göreve atanmıştır. 3.600 ek gösterge verilmesinin bunlar açısından fazla bir önemi bulunmamaktadır.

3600 EK GÖSTERGE MAAŞLARDA BEKLENİLEN ORANDA BİR ARTIŞ SAĞLAR MI

3.600 ek göstergeden dolayı öğretmen/polis memurları başta olmak üzere belirli kamu personelinin aylıklarında önemli bir artış/iyileştirme olacağı algısı yaratılmış, kamu personeli yüksek beklenti içerisine sokulmuştur.

Oysa salt ek gösterge artışı ile kamuoyunda oluşmuş bu büyük beklentiyi karşılamak olanaklı değildir. 

Yaratılmış algılarla, olgular ne yazık ki örtüşmemektedir. 

Bu yüzden gerçekleşmesi halinde “dağ fare doğurmuş” olacağı için özellikle çalışanlarda hayal kırıklığı oluşacaktır.

Bu durumu şimdiden öngörmek/tahmin etmek hiç de zor değildir. 

Zira 3.600 ek gösterge verilmesi halinde 01.10.2008 tarihinden önce göreve başlamış öğretmen/ polis memurlarının aylıklarında beklendiği gibi bir artış değil aksine düşme olacaktır. Ek göstergeden dolayı aylıklarda (brüt) 107,97 TL artış olurken ödenmesi gereken SGK primi 163,97 TL civarındadır.

Görüldüğü üzere SGK primi, aylık artışının da üzerinde gerçekleşmektedir. Bu yüzden çalışanların aylıklarında 56 TL civarında bir azalma olacaktır.

01.10. 2008 tarihinden sonra göreve başlamış olan öğretmen/ polis memurlarında ise (diğerlerine oranla daha az SGK primi ödeyecekleri için) aylıklarında sadece 78,86 TL artış olacaktır.

3.600 EK GÖSTERGE EMEKLİ AYLIKLARINDA NE KADAR ARTIŞ SAĞLAR

Ek gösterge artışları özellikle Ekim 2008 tarihinden önce görevde olan memurların emekli aylıklarında önemli oranda artışa neden olmaktadır.

Esasen kamu personelinin ek gösterge artışı üzerinde durması/ısrarlı talepleri de buradan kaynaklanmaktadır.

Ancak ek gösterge artışının emekli aylıklarına yansıması çalışanların aylıklarında olduğu gibi yine göreve başlama tarihlerine göre de farklılık göstermektedir.

3.600 ek gösterge verilmesi Ekim 2008 tarihinden önce göreve başlamış öğretmen/polis memurlarının emekli aylıklarında (emekli aylığı hesaplarda eşik/basamak oluşturması nedeniyle) (25 yıllık hizmeti olanlarda) 768,63 TL (%4 ek zam hariç) artışa yol açacaktır.

Ekim 2008 tarihinden sonra göreve başlayanların emekli aylıklarında ise yalnızca 80,90 TL civarında artış olacaktır.

3.600 EK GÖSTERGE VERİLMESİNİN OLASI ETKİLERİ NELER

Devlet memurlarına verilecek ek göstergeleri açıklayan 657 sayılı DMK ekli Cetvel; memurların hizmet sınıfları, unvanı/aylık dereceleri, hiyerarşik yapı dikkate alınarak 1994 yılında düzenlenmiştir. 

Günümüze kadar Cetvelde bazı ek/değişiklikler yapılmış olmakla birlikte yapı büyük ölçüde korunmuştur.

Yukarıdaki açıklamadan da anlaşılacağı üzere ek gösterge rakamlarının belirlenmesi sırasında sınıflar/unvanlar arasında genel bir denge gözetilmiştir. Cetvelde belli sınıflara ( Eğitim öğretim/genel idare/teknik hizmetler vb.) mensup memurlara yönelik bir değişiklik yapılması halinde başlangıçta kurulmuş bu dengenin korunması, gözetilmesinde yarar vardır. 

Aksi halde kamu yönetimdeki kurulu genel denge alt/üst olacaktır.

Örneğin sadece öğretmenler/polis memurları/hemşireler/din hizmetleri görevlilerine 3.600 ek gösterge verilmesi halinde anılan meslek mensupları; genel müdür yardımcısı/daire başkanları gibi üst yönetim faaliyetinde bulunanlarla aynı ek gösterge üzerinden aylık alır hale geleceklerdir.

Kadro unvanları ve hiyerarşik yapının özel bir önemi olan EGM de bile, daire başkanları ve 1.sınıf emniyet müdürleri ile polis memurları da aynı ek gösterge üzerinden aylık alacaklardır. 

Eğer 1.sınıf emniyet md.dışında kalan rütbelilere yönelik ayrı bir düzenleme yapılmaz ise bunların mevcut ek göstergeleri 3.600’ün altında olduğuiçin polis memurları, emniyet md./amirleri/başkomiser vb. rütbesinde olanlardan daha yüksek ek göstergeye sahip olacaklardır.

Benzer durumlar sağlık hizmetleri ve din hizmetleri sınıfından aylık alanlar içinde geçerlidir. 

Diğer yandan kamu personelinin %49’unu oluşturan öğretmen; emniyet mensubu, hemşire, din hizmetleri görevlisinin ek göstergelerinin 3.600 yükseltilmesine ilişkin söz verilmiştir.

Vaatler sırasında ekonomik sıkıntı içinde bulunduklarından kuşku bulunmayan kamu personelinin büyük bölümünün (%51) mali haklarının göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.

 Bu suretle böyle bir sonuç arzu edilmemiş olsa dahi kamu personeli ikiye bölünmüş olmaktadır.

Bu yüzden kamu personelinin mali haklarının iyileştirilmesi yönelik vaat ve çalışmaların personelin tümünü kapsayacak şekilde, hizmetin özelliği nedeniyle konulmuş genel dengelerin de gözeterek yapılmasında yarar vardır.

Bunun da olanaklı olduğu düşünülmektedir.

SONUÇ OLARAK KONUYA İLİŞKİN GENEL BİR ÇÖZÜM ÖNERİNİZ VAR MI

Bazı meslek mensuplarına 3.600 ek gösterge verilmesine yönelik vaatler; 2018 seçimleri sırasından, ilk önce Cumhurbaşkanı Adayı M. İnce tarafından, daha sonra Cumhurbaşkanın R.T. Erdoğan tarafından da kapsamı genişletilerek gündeme getirilmiştir.

Konunun ayrıntılı olarak incelenmeden vaatlerde bulunulmuş olması, kamu personelinin teknik, ayrıntılı/girift olan bu konuda yeterli bilgiye sahip olmamasının da etkisiyle 3.600 ek gösterge verilmesi halinde kamu personelinin içinde bulunduğu ekonomik zorlukları gidereceğine, personelin mali haklarında arzu edilen şekilde iyileştirmeler sağlayacağına yönelik yüksek bir algı oluşmuştur.

Bu algının gerçeklerle bağdaşmadığı bilinmektedir. Vaatlerin gerçekleşmesi halinde ek gösterge alan ve halen çalışan meslek mensuplarında hayal kırıklığı yaratacaktır. Zira aylıklarında artış bekleyenlerin aylıklarında artış bir yana azalma olacaktır.

Üstelik 3.600 ek gösterge alamayan devlet memurlarında hoşnutsuzluk oluşacaktır.

İktidar işin güçlüğünün, doğacak olumsuzluğun farkında olduğu için bu vaadini aradan uzun süre geçtiği halde henüz yerine getirmemiştir. İktidarın bu sorunu zamana yaymak, sorunun kendiliğinden çözümlenmesini (önemsiz hale) gelmesini beklediği anlaşılmaktadır. Nitekim iktidar aynı yaklaşımını 6.Dönem Toplu Sözleşme görüşmelerinde de göstermiştir. Ucu açık, dilek/temenni niteliğinde bir düzenleme ile ek gösterge konusundaki çalışmaların 2022 yılında bitirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu suretle esasen bir- iki hafta içinde bitirilebilecek bu çalışmaların yıllardır sonuçlandırılmamış olduğu gerçeğinin göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.

Millet ittifakındaki siyasi partilerinde ise 3.600 ek gösterge işini yeterince incelemedikleri, sorunun ayırdında olmadıkları, bu yüzden gözü kapalı olarak vaatlerini yineledikleri, ilk fırsatta “3.600 ek göstergeyi söke söke alıp/vereceklerini” açıkladıkları görülmektedir.

Oysa konunun genel olarak ele alınıp/çözümlenmesi gerekmektedir. Aksi halde kamu personel rejimi daha da karışacaktır.

Sorunun toptancı bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Bu amaçla kamu personel reformu yapılması, bu bağlamda 1994 yılında düzenlenmiş ek gösterge cetvelinin yeniden düzenlenmesinde yarar vardır.

Ek gösterge artışının sadece Ekim 2008 tarihinden önce göreve başlamış memurların emeklilik aylıklarında önemli bir artışa yol açtığı, özellikle bu nedenle talep edilmekte olduğu göz önüne alınarak, bu kesimin emekli aylıklarında genel bir artış sağlayan düzenleme yapılabilir. Bu tür bir vaat de bulunulabilir. 

Bu amaçla 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun mülga ek 70 maddesindeki emeklilik tazminatı oranlarında bir miktar artış yapılması uygun olacaktır. Örneğin emekli aylık bağlama oranlarında 60 puanlık bir artış yapılması halinde 25 yıllık hizmeti olan kamu personelinin emekli aylığında % 4 ek ödeme dahil 800 TL artış sağlanmış olacaktır.

Bu artış için yasal bir düzenlemeye de ihtiyaç yoktur. Cumhurbaşkanı kararı ile bu amaca ulaşmak olanaklıdır.

Üstelik bu artış seyyanen (eşit olarak) yapılacağı için tüm kamu personelinin emekli aylıkları aynı miktar artırılmış olacaktır.

Bu yöntem Kasım 2015 Seçimleri öncesinde de tazminat oranlarında 15 puanlık artış şeklinde uygulanmıştır.

Bu suretle 3.600 ek gösterge verilmesine ilişkin talep daha rasyonel/köklü biçimde karşılanmış, amaç hasıl olmuş olacaktır.

Yorumlar (6)
AT İZİ 4 hafta önce
NE MENEM 3600 MÜŞ Bİ YÜRÜRLÜĞE GEÇSEDE Bİ ANLASAK YILAN HİKAYESİNE DÖNDÜ. GELİŞMEMİŞ ÜLKELERİN MANZARASI. SAHİ BİZİM ÜLKE NE ZAMAN GELİŞMİŞ ÜLKE OLACAK PAÇAMIZDAN KİMLER ÇEKİYOR
müdür 4 hafta önce
Milleti saf yerine koyma kardeşim, sen niye aldın ya müfettişler 3600 değilmi, yeni işe girmiş insan ne bilir 3600 ü sırf emeklilik hesabı yönünden düşünür millet, kime doğru taş atan.
Hasan karaaslan 3 hafta önce
Bukadar uzun uzun anlatmaya gerek yok.1.4 derece olan bir memur emeklisi gelmiş demektir.asıl olan emekliikramiyesi ve maaşının yükselecegi
Muallimk 4 hafta önce
bu konu ancak bu kadar güzel anlatılabirdi. Teşekkürler...
C.ÇAĞLAR 3 hafta önce
Kamuda çalışanlar arasında bir hiyerarşi vardır.Bir hemşire ile genel müdürün maaşı aynı mı olacak?Birazda hak hukuk görev yükümlülük ve sorumluluklar gözönüne alınmalıdır.Sayın Mülkiye Baş müfettişi Mahmut bey değerli tecrübeli bilgili bir burakrsttır.Her zaman doğruları yapmıştır.Burada anlattıkları çok doğrudur.Her önüne gelen popilist vaaflarla memuru aldatıyor.Sayın bakan Bilgiv ve Kılıçdaroğlu ikisinde uzman kişiler niçin doğruyu anlatıyorlar.Sadece oy mu?Bu ülkenin kaynakları işin durumu ve kariyere zorluğuna göre belirlenir.zHerkes hakkını almalı!
C.ÇAĞLAR 3 hafta önce
Kimse memnun olamayacak!
16°
az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Vakalar sıfırlanmasa da, okulların Eylül'de açılmasını istiyor musunuz?
Namaz Vakti 21 Eylül 2021
İmsak 04:06
Güneş 05:48
Öğle 13:06
İkindi 16:59
Akşam 20:14
Yatsı 21:49