Gümüş, altın fiyatlarındaki rekor yükselişin ardından yatırımcıların ve sanayinin odağı haline geldi. Azalan stoklar, sanayide artan talep ve jeopolitik belirsizlikler, piyasadaki arz-talep dengesini sarsarken gümüşü, altından bile daha hızlı değer kazanan bir varlık haline getirdi.
Altın, bu yıl Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD’deki ekonomik belirsizlikler nedeniyle yatırımcılar ve merkez bankaları tarafından güvenli liman olarak tercih edildi. Ancak günümüzde gümüş öne çıkıyor. Londra piyasasında arz sıkışıklığı nedeniyle gümüş fiyatları yılbaşından bu yana yüzde 70 yükseldi; bu oran altındaki yüzde 55’lik artışla kıyaslandığında dikkat çekici bir tablo oluşturuyor. Siyasi çalkantılar, enflasyon ve para birimi zayıflığı dönemlerinde her iki değerli metal de yatırımcıların yoğun ilgisini çekiyor.
Altından farklı olarak gümüş, yalnızca nadir bir değerli metal değil; aynı zamanda sanayide elektrik iletkenliği, tıbbi cihaz kaplamaları ve elektronik ürünlerde kullanılan işlevsel bir bileşen olarak öne çıkıyor. Stoklar tarihsel olarak düşük seviyelerde seyrederken, yatırımcılar ve sanayi kullanıcıları talep için yarışıyor. Bu durum, birçok sektörde arz sıkıntısı riskini gündeme getiriyor.
ABD, Fransa ve Japonya gibi büyük ekonomilerdeki siyasi ve mali belirsizlikler, bu ülkelerin para birimlerinde değer kaybı riskini artırıyor. Yatırımcılar, altın ve gümüş gibi değerli metallere yönelerek döviz cinsinden varlıklarını korumaya çalışıyor.
Gümüş, devre kartları, elektrikli araçlar, bataryalar ve güneş panellerinde mükemmel bir iletken olarak kullanılıyor. Ayrıca tıbbi cihazların kaplamalarında ve mücevher üretiminde de talep görüyor. Ons başına fiyatının altına kıyasla daha uygun olması, bireysel yatırımcılar için ulaşılabilirliğini artırıyor ve fiyat hareketleri genellikle daha keskin oluyor. Çin ve Hindistan, geniş sanayi altyapıları ve gümüş takı gelenekleri nedeniyle halen en büyük gümüş alıcıları arasında yer alıyor.
Gümüş piyasasını benzersiz kılan özelliklerinden biri, metalin farklı kullanım alanlarının fiyatı çeşitli faktörlerden etkilenebilir hale getirmesi. Üretim döngüleri, faiz oranları ve yenilenebilir enerji politikaları gümüş fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Ekonomi canlandığında sanayi talebi fiyatları yukarı çekiyor, durgunluk dönemlerinde ise yatırımcılar piyasaya yöneliyor.
Londra Kıymetli Madenler Piyasası’ndaki (LBMA) stok verilerine göre gümüş arzı azalmaya devam ediyor. 2021’den bu yana stoklar üçte bir oranında düştü, bu da teslimat veya ödünç verme için kullanılabilecek metal miktarını kısıtlıyor. Gümüş destekli borsa yatırım fonları (ETF’ler) yeni yatırımları çekti ve fiziksel külçe talebini artırdı. ABD’nin bazı ithal metallere yönelik gümrük vergisi önerileri de spekülatif alımları tetikleyerek stokları daha da azalttı.
Hindistan’da festival sezonunun yaklaşmasıyla, gümüş talebi zirveye ulaştı. Kuyumcular yükselen fiyatlar karşısında stoklarını artırmak isterken, ithalat geçen yıla kıyasla iki katına çıktı. Bu durum, küresel arzın sıkışıklığını daha da belirgin hâle getirdi.
Gümüşe bağımlı sektörler, artan fiyatlar ve sınırlı stoklar nedeniyle maliyet baskısı ile karşı karşıya. Özellikle güneş paneli üretiminde kullanılan gümüş macunu, firmaları alternatif metaller aramaya itebilir.
Yeni arzın piyasaya girişi sınırlı. Meksika, Peru ve Çin gibi başlıca üreticiler, çevresel kısıtlamalar ve düzenleyici engellerle üretimde zorluk yaşıyor. Mevcut kriz kısa vadede New York’tan Londra’ya yapılacak stok transferleriyle hafifleyebilir, ancak kalıcı arz açığını gidermeye yetmez. Piyasadaki denge, yeni arzın kasalara ulaşma hızına bağlı olacak.