Kademeli Emeklilikte Yeni Düzenleme! Prim Gün Şartı ve Yaş Sınırı Değişiyor

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından, emeklilik şartlarındaki eşitsizlikler daha belirgin hale geldi. Özellikle yaş farkı nedeniyle mağduriyet yaşadıklarını belirten çalışanlar, bu durumun düzeltilmesi için kademeli emeklilik sisteminin getirilmesini talep ediyor. Yeni düzenleme ile birlikte emeklilik yaşı kademeli olarak belirlenecek ve bu mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

EYT Sonrası Emeklilik Şartları Değişti 2023 yılında uygulamaya konulan EYT yasası, 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan çalışanlara önemli avantajlar sağladı. Bu tarihten önce sigortalı olan SSK’lılar, herhangi bir yaş şartı aranmaksızın 5000 ila 5975 prim gününü tamamladıklarında, kadınlar için 20, erkekler için ise 25 yıl sigortalılık süresini doldurarak emekli olabiliyor. Ancak bu düzenleme, sigortalılar arasında emeklilik sürecindeki adaletsizlikleri daha da gün yüzüne çıkardı.

8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olanlar için ise emeklilik şartları daha ağır. Bu gruptaki çalışanların 7000 prim gününü doldurmaları ve kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaşına ulaşmaları gerekiyor. 30 Nisan 2008 sonrasında sigortalı olan işçiler için prim günü şartı 7200, esnaf ve memurlar için ise 9000 olarak belirlendi. Bu kişilerin emeklilik yaşları, prim günlerini tamamladıkları tarihe göre değişiklik gösteriyor.

Emeklilik Süresi 20 Yıl Uzanıyor Özellikle emekliliğine yalnızca bir gün farkla 20 yıl eklenen sigortalılar, bu duruma tepki göstererek kademeli emeklilik talebinde bulunuyor. EYT düzenlemesi öncesinde sadece 2 yıl olan bekleme süresinin aniden 18 yıl artarak 20 yıla kadar uzaması, çalışanlar arasında büyük rahatsızlığa yol açtı.

Bu eşitsizliklere çözüm arayan Emeklilikte Adalet Derneği (EMAD-DER), 31 Aralık 2000’e kadar sigortalı olanlar için kadınlarda 43, erkeklerde ise 45 yaşında emeklilik hakkının verilmesini savunuyor. Dernek ayrıca, bu yaş sınırının her yıl bir yaş artırılarak 2008’de işe girenler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 olması gerektiğini dile getiriyor. Bunun yanında, prim gün şartının 7000 yerine 6400’den başlatılarak her yıl 75 gün artırılması öneriliyor.

Emeklilik Yaşı Kademeli Olarak Artıyor 30 Nisan 2008 sonrası sigortalı olanlar için ise kademeli emeklilik sisteminin uygulanması sürüyor. Mevcut sisteme göre, 7200 veya 9000 prim gününü 31 Aralık 2035’e kadar dolduran kadınlar 58, erkekler ise 60 yaşında emekli olabilecek. Ancak bu tarihten sonra prim gününü tamamlayanlar için emeklilik yaşı her iki yılda bir artacak.

Öte yandan, günümüzde birçok çalışan düzenli olarak sigortalı olsa bile 65 yaşına gelmeden emekliliğe hak kazanamıyor. Özellikle 1 Ocak 2019’dan sonra sigortalı olan erkekler ile 1 Ocak 2023 sonrasında sigortalı olan kadınlar, memur veya esnaf statüsünde çalışsalar dahi ancak 65 yaşında emekli olabilecekler. İşçi statüsünde sigortalı olan erkekler için de 1 Ocak 2024 sonrası sigortalananlar aynı şekilde 65 yaş şartına tabi tutulacak.

Meclis’te Yasa Teklifleri Görüşülüyor Emeklilik sistemindeki bu adaletsizlikleri gidermek amacıyla çeşitli yasa teklifleri Meclis’te gündeme gelmeye başladı. Son olarak CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akçay, işçiler için 7200 olan prim günü şartının, esnaf ve memurlar için de aynı seviyeye düşürülmesini öngören bir yasa teklifi sundu.

Bu teklif, emeklilik yaşının prim gün sayısı ve sigortalılık tarihine göre kademeli olarak belirlenmesini içeriyor. Öneriye göre, 8 Eylül 1999 ile 31 Aralık 2000 arasında sigortalı olanlar için emeklilik yaşının kadınlarda 49, erkeklerde 51 olarak düzenlenmesi ve her yıl bir yaş artırılarak kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 yaş sınırına ulaşması hedefleniyor.

Meclis’te görüşülen yasa tekliflerinin kabul edilip edilmeyeceği belirsizliğini korurken, kademeli emeklilik bekleyen çalışanlar, mağduriyetlerinin giderilmesi için yeni düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesini istiyor.