Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Resmî Gazete’de yayımlanan kararına göre, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ek 17. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “aday sürücülerin sürücü belgelerinin iptal edilme” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edildi. Süreç, Mardin 1. İdare Mahkemesi’nin yürüttüğü bir davada ilgili düzenlemenin Anayasa’ya uygunluğunun sorgulanmasıyla başladı.
Başvuruyu inceleyen AYM, söz konusu hükmün Anayasa’nın 13. ve 20. maddelerine aykırı olduğu sonucuna vardı. Kararda, temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kuralların ancak kanunla belirlenebileceği vurgulandı.
“Özel Hayata Saygı Hakkı” Vurgusu
AYM’nin gerekçeli kararında, sürücü belgesinin iptal edilmesinin bireylerin günlük yaşamının önemli bir parçası hâline gelen araç kullanma hakkını etkilediği belirtildi. Bu durumun, kişilerin “özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkını” sınırladığı ifade edildi.
Gerekçede, temel haklara getirilecek sınırlamaların yalnızca kanunla yapılabileceği, düzenlemenin ise yönetmelik düzeyinde bırakılarak gerekli hukuki çerçevenin oluşturulmadığı kaydedildi. Kanunun, temel esasları ve ilkeleri belirlemesi gerektiği, aksi durumda yasama yetkisinin devredilemeyeceği vurgulandı.
Yasal Çerçeve Belirsiz Bırakıldı
Mahkeme, düzenlemede hangi durumlarda aday sürücü belgelerinin iptal edileceğine ilişkin net bir yasal çerçeve bulunmadığına dikkat çekti. AYM, belgenin iptaline yol açabilecek davranışları belirleme yetkisinin tamamen idareye bırakıldığını, bunun da “sınırları belirsiz bir yetki devri” anlamına geldiğini belirtti. Bu nedenle düzenlemenin kanunilik ilkesini karşılamadığı sonucuna varıldı.
Yeni Düzenleme İçin 9 Aylık Süre
AYM, iptal kararının hemen yürürlüğe girmesi hâlinde oluşacak hukuksal boşluğun kamu yararını olumsuz etkileyebileceğini değerlendirdi. Bu nedenle iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.
Bu süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yeni bir yasal düzenleme hazırlayarak aday sürücülerin belgelerinin iptaline ilişkin çerçeveyi kanun seviyesinde yeniden belirlemesi bekleniyor.