İstanbul Sarıyer’de bir markette kilogram fiyatı 745 TL’ye kadar çıkan kirazın üreticiden yalnızca 40 TL’ye alındığı ortaya çıktı. Aradaki fiyat farkı, hem üreticiyi hem de tüketiciyi mağdur eden sistemin çarpıklığını gözler önüne serdi.
Aracılar ve Market Zinciri Kârı Katladı
Üreticiden 40 TL’ye alınan kiraz, ilk olarak aracı firmalarca yaklaşık %450 kârla 220 TL’ye marketlere satılıyor. Marketler ise bu fiyatın üstüne %200 oranında kar ekleyerek kirazı 745 TL’ye tüketiciye sunuyor.
Sosyal Medyada Tepki Yağdı
Fiyat etiketinin sosyal medyada yayılması üzerine kullanıcılar duruma büyük tepki gösterdi. "Bunlar milletle dalga geçiyor", "Bu kâr marjı değil, düpedüz fırsatçılık" gibi yorumlarla sistem eleştirildi. Hem üreticinin emeğinin karşılığını alamadığına hem de vatandaşın fahiş fiyatlara mahkûm edildiğine dikkat çekildi.
Uzmanlardan Denetim Çağrısı
Ekonomi uzmanları ve tüketici dernekleri, Ticaret Bakanlığı’nın bu gibi fahiş fiyat artışlarına karşı denetimlerini artırması gerektiğini belirtiyor. Özellikle zincir marketlerin şeffaflık ilkesiyle ürün künyelerini doğru şekilde paylaşması ve tüketicinin e-Devlet üzerinden bu bilgileri sorgulayabilmesinin önemi vurgulanıyor.
Tüketici Ne Yapmalı?
Uzmanlar, alışveriş yapan vatandaşların Ticaret Bakanlığı’nın e-Devlet üzerinden sunduğu ürün künye sorgulama sistemiyle ürünün üreticiden markete geliş sürecini kontrol etmelerini ve fahiş fiyat gördüklerinde ilgili mercilere şikâyette bulunmalarını öneriyor.
Bu örnek, gıda tedarik zincirinde düzenleme ihtiyacını bir kez daha gündeme getirirken, üretici ve tüketicinin sistemin iki ucunda nasıl mağdur edildiğini açıkça ortaya koyuyor.