2021'de yapılan düzenleme çocuklara tasarruf kapısı açtı
2021 yılında hayata geçirilen yasal değişiklikle birlikte, 18 yaş altı bireyler adına doğrudan BES sözleşmesi yapılmasının önü açılmıştı. Daha önce yalnızca ebeveynler kendi adlarına BES sözleşmesi düzenleyip çocuklarını lehdar gösterebiliyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte, çocuklar adına ayrı bir sözleşme oluşturulması mümkün hale gelirken, ödemeleri yine ebeveynler gerçekleştiriyor ve tasarruf planlarını da onlar belirliyor.
Sistemin cazibesini artıran en önemli unsur ise, devletin yüzde 30 oranında katkı sağlaması oldu. Böylece erken yaşta başlayan tasarruf süreci, hem çocuklara maddi bir birikim sunuyor hem de tasarruf bilincinin oluşmasına katkı sağlıyor.
Her 100 çocuktan 7’si BES’te, 0-4 yaş grubunda oran yüzde 11
Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla çocuk nüfusu 21,8 milyon olarak açıklandı. Bu nüfusun yaklaşık yüzde 7’si BES kapsamında tasarruf ediyor. En dikkat çekici veri ise 0-4 yaş arası çocuklara ait. TÜİK verilerine göre, bu yaş grubundaki 5 milyon çocuğun yüzde 11’i BES sisteminde yer alıyor. Sistemde bulunan 0-4 yaş arası çocuk sayısı 527 bine ulaştı ve bu grup, toplam BES’li çocukların yüzde 35’ini oluşturdu.
Öte yandan, yaş ilerledikçe sisteme katılım oranı düşüyor. 0-9 yaş aralığında bulunan 11,4 milyon çocuktan 989 bini BES’e dahil olmuşken, 15-17 yaş grubundaki 3,8 milyon gençten yalnızca 156 bini sistemde yer aldı. Bu da bu yaş grubunda BES’e katılım oranının yüzde 4 seviyesinde kaldığını gösterdi.
1,5 milyon çocuğun birikimi 45 milyar lirayı geçti
BES’e katılan 1,5 milyon çocuğun tasarruf tutarı, bugüne kadar 37 milyar TL’yi buldu. Buna devletin 8,2 milyar TL’lik katkısı da eklendiğinde, toplam birikim 45,2 milyar TL’yi geçti. Ortalama bir hesapla bakıldığında, çocuk başına düşen tasarruf tutarı yaklaşık 30 bin TL oldu.
Özellikle 0-4 yaş grubunda biriken toplam tasarruf 12,1 milyar TL’yi bulurken, çocuk başına ortalama tasarruf miktarı 23 bin TL olarak hesaplandı. Sisteme yapılan ortalama katkı tutarı ise çocuk başına 16 bin TL olurken, devlet katkısıyla birlikte bu tutar zaman içinde önemli ölçüde arttı.
Erken başlayan birikim büyük avantaj sağlıyor
BES sistemine doğumdan itibaren dahil edilen bir çocuğun, 10 yaşına geldiğinde devlet katkısının yüzde 60’ına hak kazanması mümkün oluyor. 18 yaşına ulaştığında ise devlet katkısının tamamı dahil olmak üzere sistemde önemli bir birikim elde ediliyor. Bu durum, hem aileler için geleceğe dönük bir finansal güvence anlamı taşıyor hem de çocukların genç yaşta tasarrufla tanışmasını sağlıyor.
Türkiye’de her yıl 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı coşkuyla kutlanırken, açıklanan bu veriler, çocukların sadece bugününü değil, geleceğini de koruma altına alma bilincinin giderek güçlendiğini ortaya koydu.