İngiltere ve Galler’de yapılan kapsamlı araştırma, 13–17 yaş grubundaki gençlerin yaklaşık dörtte birinin ruh sağlığı desteği için yapay zeka tabanlı sohbet robotlarına başvurduğunu ortaya koydu.
Gençlik Bağışı Fonu tarafından yürütülen ve 11 binden fazla katılımcıyı kapsayan çalışma, özellikle şiddetten etkilenen çocuklarda bu oranın yüzde 40’a kadar çıktığını gösterdi.
Geleneksel Hizmetlere Erişimde Zorluk Büyük Rol Oynuyor
Araştırma bulgularına göre gençleri yapay zekaya yönelten en önemli nedenlerden biri, ruhsal destek hizmetlerindeki uzun bekleme süreleri oldu.
Bazı gençler, mevcut sistemin yeterince empati sunmadığını ve yapay zekayla konuşmanın daha gizli ve daha az yargılayıcı bir ortam sağladığını ifade etti.
Tottenham’da yaşayan Shan, iki yakın arkadaşını silahlı ve bıçaklı saldırılarda kaybettikten sonra yaşadığı travma nedeniyle ilk olarak Snapchat’in yapay zeka aracına, ardından ChatGPT’ye yöneldiğini söyledi.
Shan, yapay zekayla konuşmanın kendisi için daha güvenli hissettirdiğini belirterek, “Kesinlikle bir arkadaş gibi davranıyor, daha az korkutucu ve daha az yargılayıcı” ifadelerine yer verdi.
Risk Altındaki Gruplarda Kullanım Daha Yaygın
Çalışma, Siyah çocukların yapay zeka araçlarını kullanma oranının beyaz çocuklara göre iki kat fazla olduğunu ortaya koydu.
Tedavi için bekleme listesinde olan veya destek talebi reddedilen gençlerin de yapay zekayı insan desteğine göre daha ulaşılabilir bulduğu kaydedildi.
Bazı genç erkeklerin ise çete faaliyetleri sebebiyle, öğretmen veya aileleriyle konuşmaktan çekindikleri için sohbet robotlarına yöneldiği bildirildi.
“24 Saat Ulaşılabilirlik” Gençleri Çekiyor
Shan, yapay zekaya her an ulaşabilmenin büyük kolaylık sağladığını anlatarak, bir okul terapistine söylediklerinin öğretmenlere veya ailesine aktarılabileceği endişesinin kendisini rahatsız ettiğini, bu nedenle yapay zekayı daha güvenilir bir alan olarak gördüğünü dile getirdi.
Bir diğer genç ise, “Bir ila iki yıl bekleme listesine alınırken, yapay zeka birkaç dakika içinde yanıt veriyor. Bu yüzden tercih ediliyor,” dedi.
Uzmanlardan Peş Peşe Uyarılar: “Robotlar İnsan Desteğinin Yerini Alamaz”
Araştırmayı destekleyen Gençlik Bağışı Fonu’nun üst yöneticisi Jon Yates, mevcut sistemin ihtiyaçları karşılamadığını belirterek, risk altındaki gençlerin insan desteğine ihtiyacı olduğunu vurguladı.
Uzmanlar ayrıca, çocukların uzun süre yapay zekayla iletişim kurmasının ciddi riskler barındırdığını ifade ediyor.
ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’nin, uzun süreli kullanım sonrası intihar eden gençlerle ilgili ailelerin açtığı davalarla karşı karşıya olduğu da hatırlatıldı.
OpenAI ise bu iddiaları reddederek, ruhsal sıkıntı belirtilerini tanıyabilen ve kullanıcıları gerçek destek kaynaklarına yönlendiren yeni sistemler üzerinde çalıştığını açıkladı.
“Gençler Düzenlemenin Merkezinde Olmalı”
Londra’da gençlik şiddeti ve ruh sağlığı üzerine çalışmalar yürüten araştırmacı Hanna Jones, yapay zekanın gençler için “her soruya yanıt verebilen sihirli bir kitap” gibi görüldüğünü söyledi.
Ancak Jones, düzenleme eksikliğinin ciddi tehlikeler içerdiğini vurgulayarak şu uyarıda bulundu:
“Bu araçlar ruh sağlığı desteği için tasarlanmadı. Çözümler gençlerin söz sahibi olduğu, kanıta dayalı düzenlemelerle geliştirilmeli.”